III PK 42/11

Sąd Najwyższy2011-11-23
SNPracyprawo pracyŚrednianajwyższy
wynagrodzenieszkolnictwo wyższeuczelnia niepublicznaregulamin wynagradzaniakodeks pracyustawa o szkolnictwie wyższymskarga kasacyjnaSąd Najwyższy

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że nie wykazała ona oczywistej zasadności.

Powód J. G. dochodził wynagrodzenia od Wyższej Szkoły Dziennikarskiej. Sąd Okręgowy oddalił powództwo, a Sąd Apelacyjny uchylił wyrok w części dotyczącej wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy i odrzucił pozew w tym zakresie, w pozostałej części oddalając apelację. Powód wniósł skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego dotyczących zasad wynagradzania w uczelniach niepublicznych. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania, stwierdzając brak oczywistej zasadności.

Sprawa dotyczyła powództwa J. G. przeciwko Wyższej Szkole Dziennikarskiej o wynagrodzenie. Sąd Okręgowy w L. oddalił powództwo. Sąd Apelacyjny, rozpoznając apelację powoda, uchylił wyrok Sądu Okręgowego w części dotyczącej roszczenia o wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy od 1 października 2006 r. do 12 lipca 2008 r. i w tym zakresie odrzucił pozew, natomiast w pozostałej części oddalił apelację. Powód zaskarżył wyrok Sądu Apelacyjnego skargą kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym błędną wykładnię art. 138 ustawy o szkolnictwie wyższym oraz art. 9 § 2 i art. 18 § 1 i 2 Kodeksu pracy. Skarga kasacyjna została oparta na podstawie naruszenia przepisów prawa materialnego i wniosku o przyjęcie jej do rozpoznania z powodu oczywistej zasadności. Sąd Najwyższy, rozpoznając wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania, stwierdził, że skarżący nie wykazał oczywistej zasadności skargi kasacyjnej. Sąd Najwyższy podkreślił, że wykazanie oczywistej zasadności wymaga przedstawienia kwalifikowanej postaci naruszenia prawa, widocznej prima facie. W ocenie Sądu Najwyższego, zaskarżony wyrok nie był oczywiście sprzeczny z powołanymi przepisami, a interpretacja dokonana przez Sąd Apelacyjny, zgodnie z którą uczelnie niepaństwowe mogą odmiennie regulować prawa i obowiązki pracowników, w tym zasady wynagradzania, jeśli przepisy ustawy o szkolnictwie wyższym lub innych ustaw nie stanowią inaczej, opierała się na poważnych argumentach. Sąd Najwyższy zauważył, że przepisy dotyczące wynagradzania pracowników uczelni państwowych, zawarte w rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej, nie mają zastosowania do pracowników uczelni niepaństwowych. W związku z brakiem przesłanek do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, Sąd Najwyższy postanowił odmówić jej przyjęcia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, uczelnie niepaństwowe mogą odmiennie regulować prawa i obowiązki swoich pracowników, w tym zasady wynagradzania, jeśli przepisy ustawy o szkolnictwie wyższym lub innych ustaw nie stanowią inaczej.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że art. 1 ust. 2 ustawy o szkolnictwie wyższym dopuszcza odmienne regulacje w uczelniach niepublicznych, a art. 138 tej ustawy zezwala na odmienne uregulowanie praw i obowiązków pracowników. Brak bezpośredniego unormowania wynagrodzenia w ustawie o szkolnictwie wyższym dla uczelni niepaństwowych oraz brak zastosowania rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej (dotyczącego uczelni państwowych) pozwala na stosowanie przepisów prawa pracy na zasadach ogólnych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa przyjęcia skargi do rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
J. G.osoba_fizycznapowód
Wyższa Szkoła Dziennikarstwainstytucjapozwany

Przepisy (11)

Główne

u.s.w. art. 138

Ustawa o szkolnictwie wyższym

Pozwala uczelni niepaństwowej na odmienne uregulowanie praw i obowiązków pracowników, w tym zasad wynagradzania, jeśli przepisy ustawy lub innych ustaw nie stanowią inaczej.

k.p. art. 9 § § 2

Kodeks pracy

Postanowienia aktu (np. regulaminu wynagradzania) mniej korzystne dla pracownika niż przepisy prawa pracy są nieważne, a w ich miejsce stosuje się przepisy prawa pracy.

k.p. art. 18 § § 2

Kodeks pracy

Postanowienia aktu (np. regulaminu wynagradzania) mniej korzystne dla pracownika niż przepisy prawa pracy są nieważne, a w ich miejsce stosuje się przepisy prawa pracy.

Pomocnicze

u.s.w. art. 1 § ust. 2

Ustawa o szkolnictwie wyższym

Przepisy ustawy mają zastosowanie do niepaństwowych szkół wyższych, jeżeli jej przepisy lub przepisy innych ustaw nie stanowią inaczej.

k.p. art. 18 § § 1

Kodeks pracy

Postanowienia umowy o pracę zawarte mniej korzystnie dla pracownika niż przepisy prawa pracy są nieważne.

k.p.c. art. 386 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398 § § 9

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

u.s.w. art. 117 § a

Ustawa o szkolnictwie wyższym

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak wykazania oczywistej zasadności skargi kasacyjnej. Interpretacja Sądu Apelacyjnego dotycząca możliwości odmiennego regulowania zasad wynagradzania w uczelniach niepublicznych opiera się na poważnych argumentach prawnych. Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej dotyczące wynagrodzeń pracowników uczelni państwowych nie ma zastosowania do uczelni niepublicznych.

Odrzucone argumenty

Zaskarżone orzeczenie oczywiście narusza prawo. Zasady wynagradzania pracowników uczelni niepublicznych mogą być ustalane tylko w statucie. Postanowienia regulaminu wynagradzania uczelni niepublicznej mogą zawierać mniej korzystne dla pracownika postanowienia niż przepisy prawa pracy.

Godne uwagi sformułowania

Wykazanie oczywistej zasadności skargi kasacyjnej wymagałoby przedstawienia tego, w czym wyraża się „oczywista zasadność” skargi oraz argumentacji wykazującej, że rzeczywiście skarga jest oczywiście uzasadniona. Chodzi tu o wykazanie kwalifikowanej postaci naruszenia prawa materialnego lub procesowego polegającej na jego oczywistości widocznej prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej. Zaskarżony wyrok nie jest „oczywiście” sprzeczny z powołanymi przez skarżącego w podstawie materialnoprawnej skargi przepisami prawa. Interpretacji wskazanych przepisów ustawy o szkolnictwie wyższym; interpretacji za którą przemawiają poważne argumenty. Uczelnie niepaństwowe mogą odmiennie uregulować prawa i obowiązki swoich pracowników, jeżeli przepisy ustawy o szkolnictwie wyższym ani przepisy innych ustaw nie stanowią inaczej. Rozporządzenie to – zgodnie z zakresem upoważnienia z art. 117a ustawy – ma zastosowanie tylko do pracowników uczelni państwowych. Jeżeli zatem do wynagrodzenia pracowników uczelni niepaństwowych nie mają zastosowania przepisy ustawy o szkolnictwie wyższym, ani – konsekwentnie – przepisy aktu wykonawczego, to stanowisko zaskarżonego wyroku, że podlegają zastosowaniu przepisy prawa pracy na zasadach ogólnych, nie może być kwalifikowane jako oczywiście bezpodstawne.

Skład orzekający

Jerzy Kwaśniewski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wynagradzania w uczelniach niepublicznych oraz stosowania przepisów prawa pracy w przypadku braku specyficznych regulacji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji uczelni niepublicznych i ich regulacji płacowych; nie jest to przełomowa zmiana orzecznictwa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa pracy w sektorze edukacji wyższej, a konkretnie zasad ustalania wynagrodzeń w uczelniach niepublicznych. Choć nie jest to przypadek sensacyjny, stanowi istotny przykład interpretacji przepisów przez Sąd Najwyższy.

Jak uczelnie niepubliczne ustalają wynagrodzenia? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 43 710 PLN

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III PK 42/11 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 23 listopada 2011 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Jerzy Kwaśniewski 
 
w sprawie z powództwa J. G. 
przeciwko Wyższej Szkole Dziennikarstwa  
o wynagrodzenie, 
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw 
Publicznych w dniu 23 listopada 2011 r., 
na skutek skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Apelacyjnego […] 
z dnia 8 grudnia 2010 r.,  
 
 
odmawia przyjęcia skargi do rozpoznania. 
 
 
 
Uzasadnienie 
 
 
 
Wyrokiem z dnia 23 lipca 2010 r. Sąd Okręgowy – Sąd Pracy w L. oddalił 
powództwo J. G. przeciwko Wyższej Szkole Dziennikarskiej  /.../ o wynagrodzenie. 
 
Wyrok Sądu Okręgowego zaskarżył apelacją powód. 
Wyrokiem z dnia 8 grudnia 2010 r. Sąd Apelacyjny na podstawie art. 386 § 1 
k.p.c. uchylił zaskarżony wyrok w punkcie I w części dotyczącej roszczenia o 
zasądzenie wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy od 1 października 
2006 r. do 12 lipca 2008 r. i w tym zakresie odrzucił pozew (pkt I.); oddalił apelację 
w pozostałej części (pkt II.); nie obciążył powoda kosztami procesu za drugą 
instancję (pkt III.). 

 
 
2 
Wyrok Sądu Apelacyjnego – w jego punkcie II. i co do kwoty 43.710 zł – 
powód zaskarżył skargą kasacyjną. Skargę oparto na podstawie naruszenia 
przepisów prawa materialnego (art. 3983 § 1 pkt 1 k.p.c.) i zarzucono: 
- błędną wykładnię art. 138 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie 
wyższym (Dz.U. Nr 65, poz. 385 ze zm.) przez przyjęcie, że zasady wynagradzania 
pracowników uczelni niepublicznych mogą być ustalane w regulaminach 
wynagradzania, podczas gdy zgodnie z powołanym przepisem tylko statut wyższej 
uczelni niepaństwowej może odmiennie niż w regulacjach dotyczących uczelni 
państwowych, regulować uprawnienia płacowe pracowników uczelni niepublicznej; 
- błędną wykładnię art. 9 § 2 k.p. przez przyjęcie, że regulacje dotyczące 
wynagradzania pracowników uczelni niepublicznej zawarte w regulaminie 
wynagradzania mogły zawierać mniej korzystne dla pracownika postanowienia niż 
przepisy ustawy o szkolnictwie wyższym i rozporządzenia Ministra Edukacji 
Narodowej z dnia 26 września 2001 r. w sprawie warunków wynagradzania za 
pracę i przyznawania innych świadczeń związanych z pracą dla pracowników 
uczelni państwowych; 
- naruszenie art. 18 § 1 k.p. przez przyjęcie, że postanowienia umowy o 
pracę zawartej pomiędzy powodem o pozwaną mogły zawierać postanowienia 
mniej korzystne niż przepisy prawa pracy zawarte w ustawie o szkolnictwie 
wyższym i wydanym na jej podstawie rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej 
z dnia 26 września 2001 r.;  
- naruszenie art. 18 § 2 k.p. przez przyjęcie, że postanowienia regulaminu 
wynagradzania Wyższej Szkoły Dziennikarstwa wydanego bez odpowiedniej 
delegacji w statucie uczelni i zawierającego mniej korzystne postanowienie niż 
rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 26 września 2001 r. mają 
zastosowanie do powoda w sytuacji, gdy powołany przepis stanowi, że 
postanowienia takiego aktu, które są mniej korzystne dla pracownika niż przepisy 
prawa pracy są nieważne, zamiast nich stosuje się zaś odpowiednie przepisy 
prawa pracy – w tym przypadku rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 
26 września 2001 r.  
Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania opiera się na 
twierdzeniu skarżącego, iż skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 

 
 
3 
§ 1 pkt 4 k.p.c.). Wskazano, że „w świetle zarzutów zawartych w skardze niniejszej 
oraz treści orzeczenia wydanego przez Sąd Apelacyjny jest ona oczywiście 
uzasadniona, gdyż zaskarżone orzeczenie oczywiście narusza prawo i stoi w 
sprzeczności z powołanymi w petitum skargi kasacyjnej przepisami prawa. 
Ustalenie prawidłowej wykładni art. 138 ustawy z dnia 12 września 1990 r. w 
ustalonym stanie faktycznym niniejszej sprawy stanowiącym element uzasadnienia 
niniejszego 
wniosku 
wymaga 
wykładni 
obowiązujących 
przepisów. 
W 
szczególności ustalenia wymaga okoliczność, czy wiążące dla pracowników 
naukowych uczelni niepublicznych normy praw pracy mogą być ustalane w innych 
aktach wewnętrznych niż statut spółki oraz czy postanowienia tych aktów, w 
zakresie jakim regulują zasady wynagradzania pracowników mogą mniej korzystne 
niż postanowienia ustawy z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym oraz 
wydanym na jego gruncie Rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z dnia 26 
września 2001 r., w sprawie warunków wynagradzania za pracę i przyznawania 
innych świadczeń związanych z pracą dla pracowników uczelni państwowych”.  
 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
 
Wykazanie oczywistej zasadności skargi kasacyjnej (art. 3989 § 1 pkt 4 
k.p.c.) wymagałoby przedstawienia tego, w czym wyraża się „oczywista zasadność” 
skargi oraz argumentacji wykazującej, że rzeczywiście skarga jest oczywiście 
uzasadniona. Chodzi tu o wykazanie kwalifikowanej postaci naruszenia prawa 
materialnego lub procesowego polegającej na jego oczywistości widocznej prima 
facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej (por. postanowienie 
Sądu Najwyższego z dnia 9 czerwca 2008 r., II UK 38/08 – LEX nr 494134; z dnia 9 
maja 2008 r., II PK 11/08 – LEX nr 490364). W niniejszej sprawie stan taki nie 
występuje.  
Skarżący twierdzenie o oczywistej zasadności jego skargi kasacyjnej opiera 
na założeniu, że Sąd Apelacyjny w zaskarżonym wyroku – z oczywistym 
naruszeniem wskazanych w podstawie skargi przepisów prawa – przyjął, że 
uprawnienia płacowe powoda, jako pracownika uczelni niepaństwowej, muszą być 
określone w statucie uczelni, oraz, że nie mogą być one mniej korzystne niż 

 
 
4 
określone w rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z dnia 26 września 2001 
r. w sprawie warunków wynagradzania za pracę i przyznawania innych świadczeń 
związanych z pracą dla pracowników uczelni państwowych (Dz.U. Nr 107, poz. 
1182 ze zm.). Autor skargi nie przedstawia jednak odpowiedniego jurydycznego 
wywodu, którym wykazałby on twierdzoną „oczywistą zasadność” rozpatrywanej 
skargi kasacyjnej. 
Zaskarżony wyrok nie jest „oczywiście” sprzeczny z powołanymi przez 
skarżącego w podstawie materialnoprawnej skargi przepisami prawa. Z 
uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że jego podstawa prawna oparta 
została na interpretacji wskazanych przepisów ustawy o szkolnictwie wyższym; 
interpretacji za którą przemawiają poważne argumenty. W szczególności w punkcie 
wyjścia 
analizy 
interpretacyjnej 
Sąd 
Apelacyjny 
stwierdził, 
że 
uczelnie 
niepaństwowe 
mogą 
odmiennie 
uregulować 
prawa 
i 
obowiązki 
swoich 
pracowników, jeżeli przepisy ustawy o szkolnictwie wyższym ani przepisy innych 
ustaw nie stanowią inaczej. Wynika to z analizy art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 12 
września 1990 r. o szkolnictwie wyższym (przepisy ustawy mają zastosowanie do 
niepaństwowych szkół wyższych, jeżeli jej przepisy lub przepisy innych ustaw nie 
stanowią inaczej) oraz art. 138 tej ustawy zezwalającego uczelni niepaństwowej na 
ustanowienie w statucie innych niż określone w ustawie stanowisk pracowniczych 
oraz kwalifikacji wymaganych do ich objęcia, a także na odmienne uregulowanie 
praw i obowiązków pracowników. W ustawie o szkolnictwie wyższym nie ma 
bezpośredniego unormowania wynagrodzenia pracowników szkół wyższych. 
Jedynie do pracowników zatrudnionych w uczelniach państwowych została 
przewidziana delegacja dla ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego do 
określenia warunków wynagradzania za pracę i przyznawania innych świadczeń 
związanych z pracą (por. art. 117 a ustawy z 12 września 1990 r. o szkolnictwie 
wyższym). Na podstawie tej delegacji Minister Edukacji Narodowej wydał 
rozporządzenie z dnia 26 września 2001 r. w sprawie warunków wynagradzania za 
pracę i przyznawania innych świadczeń związanych z pracą dla pracowników 
uczelni państwowych. Rozporządzenie to – zgodnie z zakresem upoważnienia z 
art. 117a ustawy – ma zastosowanie tylko do pracowników uczelni państwowych. 

 
 
5 
Wynika  to nie tylko z przepisu delegacyjnego ale także wprost z tytułu powołanego 
rozporządzenia dotyczącego pracowników uczelni państwowych.  
Jeżeli zatem do wynagrodzenia pracowników uczelni niepaństwowych nie 
mają zastosowania przepisy ustawy o szkolnictwie wyższym, ani – konsekwentnie 
– przepisy aktu wykonawczego, to stanowisko zaskarżonego wyroku, że podlegają 
zastosowaniu przepisy prawa pracy na zasadach ogólnych, nie może być 
kwalifikowane jako oczywiście bezpodstawne. Wnoszący skargę nie przedstawił w 
tym zakresie przekonującej argumentacji. Za oczywistością jego stanowiska nie 
przemawia jego uzasadnienie powołujące się na istnienie budzącego wątpliwości 
zagadnienia.  
 
Stwierdzając, że nie zachodzą przyczyny przyjęcia skargi, określone w art. 
3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy postanowił zgodnie z art. 3989 § 2 k.p.c.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI