III PK 3/14

Sąd Najwyższy2014-05-15
SNPracystosunki pracyŚrednianajwyższy
prawo pracydyrektor szkołypowierzenie stanowiskaustawa o systemie oświatyskarga kasacyjnaSąd Najwyższyuzasadniony przypadek

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania z powodu niewykazania istnienia istotnego zagadnienia prawnego.

Powódka domagała się powierzenia stanowiska dyrektora szkoły na okres pięciu lat, jednak sądy niższych instancji oddaliły jej powództwo. Skarżąca wniosła skargę kasacyjną, argumentując naruszenie przepisów prawa materialnego i potrzebę wykładni pojęcia „uzasadniony przypadek”. Sąd Najwyższy uznał, że skarga nie spełnia wymogów formalnych, nie wykazano istnienia istotnego zagadnienia prawnego ani potrzeby wykładni przepisów, w związku z czym odmówił jej przyjęcia do rozpoznania.

Sprawa dotyczyła powództwa A. D. o powierzenie stanowiska dyrektora szkoły na okres pięciu lat. Sądy niższych instancji – Sąd Rejonowy i Sąd Okręgowy – oddaliły powództwo. Powódka zaskarżyła wyrok Sądu Okręgowego skargą kasacyjną, opierając ją na zarzucie naruszenia art. 36b ust. 13 ustawy o systemie oświaty. Argumentowała, że sądy błędnie zakwalifikowały sytuację jako „uzasadniony przypadek” do skrócenia okresu powierzenia stanowiska, podczas gdy brak było ku temu obiektywnych przyczyn. W skardze kasacyjnej wskazano jako przesłankę przyjęcia do rozpoznania potrzebę wykładni przepisu art. 36b ustawy o systemie oświaty, a konkretnie pojęcia „uzasadnionego przypadku” i określenia kryteriów jego wykładni. Sąd Najwyższy, rozpatrując wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania, stwierdził, że nie zostały spełnione przesłanki określone w art. 3989 § 1 k.p.c. Podkreślono, że skarga kasacyjna służy realizacji interesu publicznego i wymaga wykazania istnienia istotnego zagadnienia prawnego, potrzeby wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności, nieważności postępowania lub oczywistej zasadności skargi. Sąd Najwyższy uznał, że skarżąca nie wykazała istnienia istotnego zagadnienia prawnego w sposób generalny i abstrakcyjny, ograniczając się jedynie do postawienia pytania o kryteria oceny „uzasadnionego przypadku” w kontekście konkretnego sporu. W związku z tym, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek nie spełnia wymogów, ponieważ skarżący nie wykazał istnienia istotnego zagadnienia prawnego w sposób generalny i abstrakcyjny, ograniczając się do konkretnego sporu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej musi wykazać istnienie istotnego zagadnienia prawnego w sposób abstrakcyjny, a nie tylko dotyczyć indywidualnego sporu. Skarżąca nie przedstawiła problemów interpretacyjnych przepisu ani rozbieżności w orzecznictwie, ograniczając się do pytania o kryteria oceny.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
A. D.osoba_fizycznapowódka
Gmina S.instytucjapozwany
Zespół Szkół Gminnych w S.instytucjapozwany

Przepisy (3)

Główne

k.p.c. art. 3989 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, wskazująca na istnienie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego.

k.p.c. art. 3989 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna do orzeczenia o odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania w przypadku niewykazania okoliczności uzasadniających jej przyjęcie.

Pomocnicze

u.s.o. art. 36b § ust. 13

Ustawa o systemie oświaty

Skarżąca zarzuciła naruszenie tego przepisu, twierdząc, że sądy błędnie uznały sytuację za 'uzasadniony przypadek' do skrócenia okresu powierzenia stanowiska dyrektora szkoły, podczas gdy wymaga to rzetelnej argumentacji wskazującej na obiektywne przyczyny.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewykazanie przez skarżącą istnienia istotnego zagadnienia prawnego w sposób generalny i abstrakcyjny. Ograniczenie się skarżącej do postawienia pytania o kryteria oceny 'uzasadnionego przypadku' w kontekście konkretnego sporu, zamiast wykazania potrzeby wykładni przepisu dla rozwoju prawa.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 36b ust. 13 ustawy o systemie oświaty poprzez błędną wykładnię pojęcia 'uzasadniony przypadek'. Potrzeba wykładni przepisu art. 36b ustawy o systemie oświaty i określenia kryteriów oceny 'uzasadnionego przypadku'.

Godne uwagi sformułowania

Skarga kasacyjna nie kwalifikowała się do przyjęcia celem jej merytorycznego rozpoznania. Nie każde orzeczenie, nawet błędnie wydane, zasługuje na kontrolę w postępowaniu kasacyjnym. Nie taki jest jednak cel postępowania kasacyjnego.

Skład orzekający

Halina Kiryło

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty przyjmowania skarg kasacyjnych do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, zwłaszcza w kontekście wykazywania istotnych zagadnień prawnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej, a nie meritum sprawy dotyczącej powierzenia stanowiska dyrektora.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa jest interesująca z perspektywy prawników procesowych, ponieważ dotyczy kryteriów przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, co jest kluczowe dla skuteczności tego środka zaskarżenia.

Kiedy Sąd Najwyższy odrzuci Twoją skargę kasacyjną? Kluczowe kryteria przyjęcia wniosku.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III PK 3/14 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 15 maja 2014 r. 
Sąd Najwyższy w składzie: 
 
SSN Halina Kiryło 
 
w sprawie z powództwa A. D. 
przeciwko Gminie S. i Zespołowi Szkół Gminnych w S. 
o powierzenie stanowiska dyrektora szkoły na okres pięciu lat, 
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw 
Publicznych w dniu 15 maja 2014 r., 
na skutek skargi kasacyjnej powódki od wyroku Sądu Okręgowego w R. 
z dnia 8 sierpnia 2013 r., sygn. akt VI Pa (…), 
 
odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.  
 
 
UZASADNIENIE 
 
Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w R. wyrokiem z 
dnia 8 sierpnia 2013 r. oddalił apelację powódki A. D. od wyroku Sądu Rejonowego 
– Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w R. z dnia 20 listopada 2012 r., mocą 
którego oddalono jej powództwo przeciwko Gminie S. oraz Zespołowi Szkół 
Gimnazjalnych w S. o ustalenie powierzenia stanowiska dyrektora szkoły na okres 
5 lat. 
 
Powyższy wyrok został zaskarżony skargą kasacyjną powódki. Skargę 
oparto na podstawie naruszenia przepisów prawa materialnego, tj.: art. 36b ust. 13 
ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (jednolity tekst: Dz.U. z 2004 r. 
Nr 256, poz. 2572 ze zm., dalej jako ustawa o systemie oświaty), co doprowadziło 
do zajęcia przez Sądy pierwszej i drugiej instancji stanowiska, że nieudowodnione 
zarzuty i nierozstrzygnięte wątpliwości stanowią wystarczającą podstawę do 
zakwalifikowania konkretnej sytuacji jako „uzasadniony przypadek”, podczas gdy z 

 
 
2 
literalnego brzmienia powołanego przepisu bezpośrednio wynika, iż zasadą jest 
powierzenie stanowiska dyrektora szkoły lub placówki na okres pięciu lat szkolnych, 
zaś zastosowanie art. 36a ust 13 zdanie drugie ustawy o systemie oświaty wymaga 
przedstawienia rzetelnej argumentacji wskazującej na istnienie rzeczywistych i 
obiektywnych przyczyn odstąpienia od zasady wyrażonej w zdaniu pierwszym 
powołanego przepisu. Skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego 
wyroku Sądu Okręgowego oraz poprzedzającego go wyroku Sądu Rejonowego z 
dnia 20 listopada 2012 r. i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do 
ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia o kosztach postępowania za wszystkie 
instancje; ewentualnie o uchylenie zaskarżonych wyroków i orzeczenie co do istoty 
sprawy przez uwzględnienie powództwa w całości i zasądzenie od pozwanego na 
rzecz powódki zwrotu kosztów postępowania. 
 
Jako przesłankę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazano „art. 
3989 § 1 pkt 1 kpc., wobec istnienia potrzeby wykładni przepisu art. 36b ustawy z 
dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty, a konkretniej pojęcia „uzasadnionego 
przypadku” i określenia kryteriów w oparciu o które należy dokonywać wykładni 
niniejszego pojęcia”. W uzasadnieniu wniosku podniesiono, że w sprawie występuje 
istotne zagadnienie prawne polegające na określeniu przesłanek uznania 
konkretnej sytuacji za „uzasadniony przypadek” w rozumieniu art. 36a ust. 13 
ustawy o systemie oświaty oraz potrzebę określenia kryteriów, w oparciu o które 
należy dokonywać wykładni tego pojęcia. 
 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Skarga 
kasacyjna 
nie 
kwalifikowała 
się 
do 
przyjęcia 
celem 
jej 
merytorycznego rozpoznania. 
Skarga kasacyjna, jako szczególny środek zaskarżenia, służy realizacji 
interesu 
publicznego 
w 
sprawowaniu 
wymiaru 
sprawiedliwości. 
Funkcje 
postępowania kasacyjnego powodują, że wniosek o przyjęcie skargi do 
rozpoznania oraz jego uzasadnienie powinny koncentrować się na wykazaniu, iż w 
konkretnej sprawie zachodzą okoliczności przemawiające za interwencją Sądu 
Najwyższego. Rozpoznanie skargi kasacyjnej następuje tylko z przyczyn 
kwalifikowanych, wymienionych w art. 3989 § 1 pkt 1-4 k.p.c. i tylko w przypadku 
przekonania Sądu Najwyższego przez skarżącego, za pomocą jurydycznej 

 
 
3 
argumentacji, 
że 
zachodzi 
publicznoprawna 
potrzeba 
rozstrzygnięcia 
sformułowanego w skardze zagadnienia prawnego przy jej merytorycznym 
rozpoznawaniu. 
Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do 
rozpoznania, gdy w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje 
potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub 
wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność 
postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. 
 
W przedmiotowej sprawie skarżąca zamiennie wskazuje na dwie pierwsze 
przesłanki przedsądu. O ile jako podstawę prawną wniosku o przyjęcie skargi 
kasacyjnej do rozpoznania powołano art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., a zatem 
występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego, o tyle samo zagadnienie 
prawne sformułowano jako potrzebę wykładni przepisu art. 36b ustaw o systemie 
oświaty. Natomiast w uzasadnieniu wniosku skarżąca doprecyzowała, że w sprawie 
występuje istotne zagadnienie prawne polegające na potrzebie określenia 
przesłanek uznania konkretnej sytuacji za „uzasadniony przypadek” w rozumieniu 
art. 36a ust. 13 ustawy o systemie oświaty.  
Wypada zatem przypomnieć, że w razie powołania tej przesłanki przedsądu, 
jaką jest występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego, obowiązkiem 
skarżącego jest wywiedzenie i uzasadnienie występującego w sprawie problemu w 
sposób zbliżony do tego, jaki przewidziany jest przy przedstawianiu zagadnienia 
prawnego przez sąd odwoławczy na podstawie art. 390 k.p.c. (postanowienie Sądu 
Najwyższego z dnia 9 maja 2006 r., V CSK 75/06, niepublikowane). Sformułowanie 
zagadnienia powinno zatem odwoływać się w sposób generalny i abstrakcyjny do 
treści przepisu, który nie podlega jednoznacznej wykładni, a którego wyjaśnienie 
przez Sąd Najwyższy przyczyni się do rozwoju jurysprudencji i prawa pozytywnego. 
Rolą Sądu Najwyższego, jako najwyższego organu sądowego w Rzeczypospolitej 
Polskiej, nie jest bowiem działanie w interesie indywidualnym, lecz powszechnym, 
poprzez ochronę obowiązującego porządku prawnego przed dowolnością 
orzekania i ujednolicanie praktyki stosowania prawa pozytywnego. Nie każde więc 
orzeczenie, nawet błędnie wydane, zasługuje na kontrolę w postępowaniu 
kasacyjnym (postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 4 lutego 2000 r., II CZ 

 
 
4 
178/99, OSNC 2000 nr 7-8, poz. 147, z dnia 18 marca 2004 r., I PK 620/03, LEX nr 
513011, z dnia 8 lipca 2004 r., II PK 71/04, LEX nr 375715 i z dnia 16 kwietnia 
2008 r., I CZ 11/08, LEX nr 393883). Nie spełnia określonego w art. 3989 § 1 pkt 1 
k.p.c. wymagania sformułowanie istotnego zagadnienia prawnego w sposób ogólny 
i nieprecyzyjny, a zwłaszcza ograniczenie się do samego postawienia pytania, bez 
odniesienia się do problemów interpretacyjnych przepisów (postanowienia Sądu 
Najwyższego z dnia 25 lutego 2008 r., I UK 332/07, LEX nr 452451 i z dnia 21 maja 
2008 r., I UK 11/08, LEX nr 491538). 
Odniesienie powyższych rozważań do realiów niniejszej sprawy prowadzi do 
konkluzji, że skarga kasacyjna w zakresie wniosku o przyjęcie jej do rozpoznania 
nie spełnia wymagań stawianych temu nadzwyczajnemu środkowi zaskarżenia. 
Pomijając fakt, że skarżąca formułuje istotne zagadnienie prawne nawiązując to do 
art. 36a pkt 13 ustawy o systemie oświaty, to do art. 36 b tego aktu (chociaż 
powołana ustawa nie zawiera takiej jednostki redakcyjnej), należy stwierdzić, iż 
nawet przy prawidłowym oznaczeniu przepisu stanowiącego podstawę owego 
zagadnienia prawnego (tj. art. 36 a pkt 13 ustawy o systemie oświaty) omawiana 
przesłanka przedsądu jest niewłaściwie skonstruowana. Autor skargi kasacyjnej nie 
odwołuje się bowiem w sposób generalny i abstrakcyjny do treści wskazanego 
przepisu, nie wyjaśnia, na czym polegają trudności w dekodowaniu zawartej w nim 
normy prawnej oraz do jakich rozbieżnych wyników prowadzi wykładnia tego 
przepisu, ograniczając się jedynie do postawienia pytania o kryteria, według których 
należy oceniać istnienie uzasadnionego przypadku, pozwalającego - z mocy 
powołanego przepisu - na powierzenie stanowiska dyrektora szkoły na okres 
krótszy od pięciu lat. W rzeczywistości skarżąca oczekuje od Sądu Najwyższego 
rozstrzygnięcia tego konkretnie sporu, po uprzednim stwierdzeniu – odmiennie niż 
uczyniły to Sądy orzekające w sprawie – nieistnienia ustawowej przesłanki 
skrócenia okresu powierzenia powódce kierowniczego stanowiska. Nie taki jest 
jednak cel postępowania kasacyjnego. Nie wykazano bowiem, że zachodzi 
publicznoprawna potrzeba rozstrzygnięcia tak sformułowanego zagadnienia 
prawnego. 

 
 
5 
 
Reasumując: wobec niewykazania istnienia powołanej w skardze kasacyjne 
okoliczności uzasadniającej przyjęcie jej do rozpoznania, z mocy art. 3989 § 2 k.p.c. 
należało orzec jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI