Orzeczenie · 2015-06-16

III PK 28/15

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2015-06-16
SNPracywynagrodzenie za pracęWysokanajwyższy
czas pracy kierowcówpodróże służbowenoclegigodziny nadliczboweprawo pracySąd Najwyższyskarga kasacyjnarozporządzeniekierowca międzynarodowy

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, wniesionej przez pozwaną D. Sp. z o.o. od wyroku Sądu Okręgowego w Gorzowie Wielkopolskim, który zasądził na rzecz powoda A. K. wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych oraz ryczałt za noclegi. Skarżąca zarzuciła Sądowi Okręgowemu szereg naruszeń prawa materialnego, w tym przepisów dotyczących podróży służbowych kierowców międzynarodowych (Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 2002 r., ustawa o czasie pracy kierowców, prawo unijne) oraz prawa cywilnego (art. 358 § 2 k.c., art. 481 § 1 k.c.). Podniesiono również zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 316 k.p.c., art. 328 § 2 k.p.c. i art. 382 k.p.c. Sąd Najwyższy przypomniał, że skarga kasacyjna nie jest kolejnym środkiem zaskarżenia, a jej rozpoznanie następuje tylko z przyczyn kwalifikowanych, wymienionych w art. 398^9 § 1 k.p.c. Analizując wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania, Sąd Najwyższy stwierdził, że skarżąca nie wykazała istnienia przesłanek, takich jak istotne zagadnienie prawne, potrzeba wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie, nieważność postępowania lub oczywista zasadność skargi. W szczególności, Sąd Najwyższy odniósł się do zarzutu naruszenia art. 328 § 2 k.p.c., wskazując, że uzasadnienie Sądu Okręgowego było wystarczające, zwłaszcza w kontekście uchwały Sądu Najwyższego z dnia 12 czerwca 2014 r. (II PZP 1/14), która rozstrzygnęła kwestię noclegów kierowców międzynarodowych. Sąd Najwyższy podkreślił, że zapewnienie kierowcy miejsca do spania w kabinie samochodu ciężarowego nie jest równoznaczne z zapewnieniem bezpłatnego noclegu w rozumieniu § 9 ust. 4 rozporządzenia z 2002 r. Nie stwierdzono również oczywistego naruszenia prawa materialnego. Wobec braku spełnienia wymogów formalnych i merytorycznych wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania, Sąd Najwyższy postanowił odmówić jej przyjęcia.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Uzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej z powodu niespełnienia wymogów formalnych i merytorycznych, a także interpretacja przepisów dotyczących noclegów kierowców międzynarodowych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z przyjmowaniem skarg kasacyjnych i interpretacją przepisów o podróżach służbowych kierowców międzynarodowych w określonym okresie.

Zagadnienia prawne (3)

Czy zapewnienie kierowcy transportu międzynarodowego miejsca do spania w kabinie samochodu ciężarowego stanowi zapewnienie bezpłatnego noclegu w rozumieniu § 9 ust. 4 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2002 r.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zapewnienie miejsca do spania w kabinie nie jest równoznaczne z zapewnieniem bezpłatnego noclegu w rozumieniu wskazanego przepisu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy oparł się na uchwale składu siedmiu sędziów (II PZP 1/14), zgodnie z którą odpowiednie miejsce do spania w kabinie pozwala na wykorzystanie odpoczynku dobowego, ale nie jest traktowane jako zapewnienie noclegu w rozumieniu przepisów.

Czy skarga kasacyjna spełnia wymogi formalne i merytoryczne do jej przyjęcia do rozpoznania przez Sąd Najwyższy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, skarżąca nie wykazała istnienia przesłanek określonych w art. 398^9 § 1 k.p.c. (istotne zagadnienie prawne, potrzeba wykładni, nieważność postępowania, oczywista zasadność).

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy szczegółowo omówił wymogi wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania, podkreślając, że musi on zawierać wyodrębniony wywód prawny uzasadniający potrzebę rozpoznania sprawy. W tym przypadku skarżąca nie przedstawiła wystarczających argumentów, aby uzasadnić przyjęcie skargi do rozpoznania.

Czy naruszenie art. 328 § 2 k.p.c. przez sąd drugiej instancji może stanowić podstawę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, ale tylko w wyjątkowych przypadkach, gdy braki uzasadnienia są tak kardynalne, że uniemożliwiają ocenę toku wywodu sądu i kontrolę kasacyjną.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że zarzut naruszenia art. 328 § 2 k.p.c. wymaga powiązania z art. 391 § 1 k.p.c. i może stanowić podstawę kasacyjną jedynie w sytuacji rażących braków uzasadnienia. W analizowanej sprawie Sąd Okręgowy odwołał się do uchwały Sądu Najwyższego, co czyniło uzasadnienie wystarczającym.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
A. K.osoba_fizycznapowód
D. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w K.spółkapozwany

Przepisy (40)

Główne

k.p.c. art. 398^9 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

k.p.c. art. 398^4 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Określenie wymogów formalnych skargi kasacyjnej, w tym wniosku o przyjęcie do rozpoznania i jego uzasadnienia.

k.p.c. art. 398^9

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna postanowienia o odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Pomocnicze

Rozporządzenie art. 9 § ust. 2

Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej w sprawie wysokości oraz warunków ustalania należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej poza granicami kraju

Zastosowanie i uznanie, że powodowi należy się „rekompensata w wysokości wynikającej z przepisów ogólnie obowiązujących” z uwagi na niezapewnienie kierowcy bezpłatnego noclegu, podczas gdy powyższa norma prawna nie ma zastosowania do okresu sprzed dnia 3 kwietnia 2010 r. (data wejścia w życie nowelizacji ustawy o czasie pracy kierowców), a rekompensata z tytułu podróży odbywanej przez Powoda została określona w jego umowie o pracę (§ 5).

k.p. art. 77^5 § § 1, 2 i 5

Kodeks pracy

W związku z § 9 ust. 2 Rozporządzenia.

u.c.p.k. art. 21a

Ustawa o czasie pracy kierowców

W związku z art. 77^5 § 1, 2 i 5 k.p.

Rozporządzenie art. 9 § ust. 4

Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej w sprawie wysokości oraz warunków ustalania należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej poza granicami kraju

Niezastosowanie w sytuacji, gdyby Sąd Najwyższy przyjął, że powód odbywał w spornym okresie podróże służbowe.

k.p. art. 77^5 § § 1, 2 i 5

Kodeks pracy

W związku z § 9 ust. 4 Rozporządzenia.

k.c. art. 358 § § 2

Kodeks cywilny

W związku z § 13 ust. 3 Rozporządzenia, przez jego niezastosowanie i uznanie, że pozwany winien zapłacić należności z tytułu ryczałtów za noclegi pracownika w czasie podróży służbowej w walucie polskiej przy zastosowaniu kursu średniego ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski najprawdopodobniej z dnia 2 marca 2011 r. lub z poszczególnych dni, za które w ocenie Sądu Okręgowego powodowi należą się te ryczałty.

Rozporządzenie art. 13 § ust. 3

Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej w sprawie wysokości oraz warunków ustalania należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej poza granicami kraju

W związku z art. 358 § 2 k.c.

k.c. art. 481 § § 1

Kodeks cywilny

W związku z § 13 ust. 3 Rozporządzenia, przez jego niezastosowanie i uznanie, że pozwana powinna zapłacić odsetki od kwot zasądzonych w pkt I wyroku Sądu Okręgowego od 11 dnia miesiąca, zamiast od 15 dnia, po każdorazowym zakończeniu podróży przez powoda.

Rozporządzenie art. 13 § ust. 3

Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej w sprawie wysokości oraz warunków ustalania należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej poza granicami kraju

W związku z art. 481 § 1 k.c.

k.p. art. 135

Kodeks pracy

W związku z art. 65 k.c. w związku z art. 300 k.p., przez jego niezastosowanie do stosunku prawnego łączącego strony na podstawie umowy o pracę z dnia 17 grudnia 2007 r. i błędne uznanie, iż powoda nie obowiązywał równoważny system czasu pracy, podczas gdy prawidłowa wykładnia oświadczeń woli stron zawartych w wyżej wymienionej umowie o pracę, dokonana z uwzględnieniem zarówno okoliczności, w których oświadczenia zostały złożone, jak też zasad współżycia społecznego oraz ustalonych zwyczajów, a nadto zgodnego zamiaru stron i celu umowy, wskazuje, iż taki system czasu pracy obowiązywał powoda od początku jego zatrudnienia.

k.c. art. 65

Kodeks cywilny

W związku z art. 135 k.p. i art. 300 k.p.

k.p. art. 300

Kodeks pracy

W związku z art. 135 k.p. i art. 65 k.c.

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Przez jego niezastosowanie i uznanie, że powodowi należna jest rekompensata w wysokości wynikającej z przepisów ogólnie obowiązujących z uwagi na niezapewnienie kierowcy bezpłatnego noclegu, w obliczu istnienia niejednolitej wykładni przyjmowanej przez sądy w procesie stosowania § 9 Rozporządzenia, wydanego na podstawie art. 77^5 § 2 k.p.

rozporządzenie harmonizacyjne art. 8 § ust. 8

Rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady

Przez jego niezastosowanie i nieuwzględnienie przy analizie obowiązujących w Polsce przepisów i tym samym niedokonanie „prounijnej” wykładni przepisów prawa.

AETR art. 8 § ust. 7

Umowa europejska dotycząca pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (AETR)

Przez jego niezastosowanie.

u.c.p.k. art. 14 § ust. 1

Ustawa o czasie pracy kierowców

Przez jego niezastosowanie.

k.c. art. 65

Kodeks cywilny

W związku z art. 300 k.p., przez zignorowanie zgodnego zamiaru stron co do sposobu ustalenia kosztów podróży.

k.p. art. 8

Kodeks pracy

Przez jego niezastosowanie.

k.p.c. art. 316

Kodeks postępowania cywilnego

W związku z art. 87 ust. 1 Konstytucji RP w związku z art. 391 § 1 k.p.c., polegające na oparciu wyroku przez Sąd drugiej instancji na poglądzie Sądu Najwyższego wyrażonym w uchwale z dnia 12 czerwca 2014 r. (II PZP 1/14), a nie na przepisach powszechnie obowiązującego prawa.

Konstytucja RP art. 87 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

W związku z art. 316 k.p.c. w związku z art. 391 § 1 k.p.c.

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

W związku z art. 316 k.p.c.

k.p.c. art. 316

Kodeks postępowania cywilnego

W związku z art. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców sprzed nowelizacji w 2010 r. w związku z art. 300 k.p. w związku z art. 3 k.c. w związku z art. 391 § 1 k.p.c., przez jego niezastosowanie oraz art. 316 k.p.c. w związku z art. 2 pkt 7 oraz art. 21a ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców po wyżej wymienionej nowelizacji, w związku z art. 391 § 1 k.p.c., przez jego zastosowanie, pomimo że spór pomiędzy stronami dotyczył stanu faktycznego i prawnego sprzed nowelizacji ustawy o czasie pracy kierowców, a ustawa wówczas nie regulowała instytucji podróży służbowej, wobec czego Sąd Okręgowy podczas wyrokowania naruszył podstawową zasadę porządku prawnego lex retro non agit.

u.c.p.k. art. 4

Ustawa o czasie pracy kierowców

Sprzed nowelizacji w 2010 r.

k.p. art. 300

Kodeks pracy

W związku z art. 316 k.p.c. w związku z art. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców sprzed nowelizacji w 2010 r. w związku z art. 3 k.c. w związku z art. 391 § 1 k.p.c.

k.c. art. 3

Kodeks cywilny

W związku z art. 316 k.p.c. w związku z art. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców sprzed nowelizacji w 2010 r. w związku z art. 300 k.p. w związku z art. 391 § 1 k.p.c.

u.c.p.k. art. 2 § pkt 7

Ustawa o czasie pracy kierowców

Po nowelizacji w 2010 r.

u.c.p.k. art. 21a

Ustawa o czasie pracy kierowców

Po nowelizacji w 2010 r.

k.p.c. art. 328 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

W związku z art. 391 § 1 k.p.c., przez sporządzenie uzasadnienia wyroku Sądu drugiej instancji w sposób uniemożliwiający dokonanie oceny toku wywodu, który doprowadził do wydania orzeczenia, albowiem Sąd drugiej instancji nie wskazał przepisów prawnych, na których oparł swoje rozstrzygnięcie, a jedynie lakonicznie powołał się na „powszechnie obowiązujące przepisy”, uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 12 czerwca 2014 r. oraz opinię biegłego, ponadto uzasadnienie zawiera w sobie wzajemnie sprzeczne twierdzenia (dotyczące podstawy rekompensaty) a jednocześnie nie zawiera dostatecznego wyjaśnienia podstawy faktycznej m.in. dotyczącego okoliczności uznania przez Sąd drugiej instancji, iż powód „ponosił zwiększone koszty związane z regularnymi przejazdami w transporcie międzynarodowym, które powinny być zrekompensowane (...)”, podczas gdy w toku procesu nie przedłożono żadnych dowodów na powyższą okoliczność.

k.p.c. art. 382

Kodeks postępowania cywilnego

W związku z art. 233 § 1 k.p.c. oraz art. 316 k.p.c. w związku z art. 391 § 1 k.p.c., przez ich błędną wykładnię i uznanie, że Sąd Okręgowy jest związany opinią biegłego, wobec czego zasądził na rzecz powoda kwotę 18.938,10 zł wynikającą w części wprost z opinii biegłego, przyjętej bezkrytycznie przez ten Sąd, z pominięciem zasady określania wartości waluty obcej ustanowionej w art. 358 § 2 k.c., a także przez zasądzenie kwoty 18.938,10 zł, na którą składają się poszczególne należności, których wysokość nie wynika ani z żądania pozwu, ani z opinii biegłego, ani z uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego.

k.p.c. art. 233 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

W związku z art. 382 k.p.c. oraz art. 316 k.p.c. w związku z art. 391 § 1 k.p.c.

k.p.c. art. 378 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

W związku z art. 380 k.p.c., przez rozpoznanie sprawy poza granicami apelacji, albowiem Sąd Okręgowy wskazał na „słuszność zarzutu oparcia wyroku na błędnej opinii biegłego” i w ocenie tego Sądu zarzut powoda podniesiony w trybie art. 162 k.p.c. „był zasadny”, podczas gdy zarzuty apelacji powoda nie odnoszą się w ogóle do sporządzonej opinii przez biegłego Z. T. i nie zgłoszono wniosku w trybie art. 380 k.p.c. o rozpoznanie postanowienia Sądu Rejonowego, wobec którego powód zgłosił zarzut na podstawie art. 162 k.p.c.

k.p.c. art. 380

Kodeks postępowania cywilnego

W związku z art. 378 § 1 k.p.c.

k.p.c. art. 162

Kodeks postępowania cywilnego

Zarzut zgłoszony przez powoda.

k.p.c. art. 398^9 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Możliwość odmowy przez Sąd Najwyższy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

k.p.c. art. 398^4 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Obowiązek przytoczenia podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia.

k.p.c. art. 328 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Stosowany odpowiednio w postępowaniu apelacyjnym.

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Wymóg powiązania zarzutu naruszenia art. 328 § 2 k.p.c. z tym przepisem.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niespełnienie przez skarżącą przesłanek określonych w art. 398^9 § 1 k.p.c. do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. • Brak wykazania oczywistej zasadności skargi kasacyjnej. • Uzasadnienie Sądu Okręgowego było wystarczające w kontekście uchwały Sądu Najwyższego II PZP 1/14. • Stanowisko Sądu Okręgowego dotyczące noclegów kierowców międzynarodowych znajduje oparcie w utrwalonym orzecznictwie Sądu Najwyższego.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia prawa materialnego i procesowego przez Sąd Okręgowy. • Argumentacja skarżącej dotycząca oczywistej niesprawiedliwości rozstrzygnięcia.

Godne uwagi sformułowania

Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne (...), istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów (...), zachodzi nieważność postępowania (...) lub skarga jest oczywiście uzasadniona. • Skarga kasacyjna nie jest bowiem (kolejnym) środkiem zaskarżenia przysługującym od każdego rozstrzygnięcia sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie, z uwagi na przeważający w jej charakterze element interesu publicznego. • Służy ona kontroli prawidłowości stosowania prawa, nie będąc instrumentem weryfikacji trafności ustaleń faktycznych stanowiących podstawę zaskarżonego orzeczenia. • Nie chodzi zatem o takie naruszenie prawa, które może stanowić podstawę skargi w rozumieniu art. 398^4 k.p.c., lecz o naruszenie kwalifikowane. • Zastosowanie przepisów prawa materialnego do niedostatecznie ustalonego stanu faktycznego oznacza wadliwą subsumpcję tego stanu do zawartych w nich norm prawnych, a brak stosownych ustaleń uzasadnia zarzut kasacyjny naruszenia prawa materialnego przez niewłaściwe jego zastosowanie. • Zapewnienie przez pracodawcę pracownikowi (kierowcy wykonującemu przewozy w międzynarodowym transporcie drogowym) odpowiedniego miejsca do spania w kabinie samochodu ciężarowego (...) nie oznacza zapewnienia mu przez pracodawcę bezpłatnego noclegu w rozumieniu § 9 ust. 4 rozporządzenia z 2002 r.

Skład orzekający

Romualda Spyt

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej z powodu niespełnienia wymogów formalnych i merytorycznych, a także interpretacja przepisów dotyczących noclegów kierowców międzynarodowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z przyjmowaniem skarg kasacyjnych i interpretacją przepisów o podróżach służbowych kierowców międzynarodowych w określonym okresie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Orzeczenie jest interesujące ze względu na szczegółowe omówienie wymogów formalnych skargi kasacyjnej oraz interpretację przepisów dotyczących noclegów kierowców międzynarodowych, co ma praktyczne znaczenie dla branży transportowej i prawników procesowych.

Sąd Najwyższy wyjaśnia: Czy nocleg w kabinie kierowcy to już darmowy hotel?

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst