III PK 26/18

SN
Sygn. akt III PK 26/18
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 13 lutego 2020 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Zbigniew Korzeniowski (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Zbigniew Myszka
‎
SSN Krzysztof Staryk
w sprawie z powództwa T. N.
‎
przeciwko Nadleśnictwu K.  w K.
‎
o odprawę emerytalną,
‎
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 13 lutego 2020 r.,
‎
skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w J.
‎
z dnia 20 października 2017 r., sygn. akt VII Pa (…),
uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi Okręgowemu w J.  do ponownego rozpoznania oraz orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy w J.  wyrokiem z 20 października 2017 r. oddalił apelację powoda od wyroku Sądu Rejonowego w J.  z 31 maja 2017 r., który oddalił powództwo T. N. o zasądzenie odprawy emerytalnej od pozwanego pracodawcy Nadleśnictwa K. w K.. Powód był zatrudniony u pozwanego od 1 czerwca 1982 r. do 24 października 1986 r., kiedy przeszedł na rentę inwalidzką i otrzymał odprawą związku z przejściem na rentę na podstawie porozumienia z 6 listopada 1984 r. w sprawie wynagradzania pracowników zatrudnionych w przedsiębiorstwach zgrupowanych w organizacji gospodarczej Lasy Państwowe. Powód otrzymał odprawę w wysokości 150% najniższego wynagrodzenia dla pracownika z 15 – letnim stażem pracy w kwocie 10.500 zł. Został ponownie zatrudniony w pozwanym Nadleśnictwie od 1 grudniu 1987 r. i pracował do 20 listopada 2015 r., kiedy przeszedł na emeryturę. Sąd Rejonowy w uzasadnieniu oddalenia powództwa stwierdził, że odprawa jest świadczeniem jednorazowym, zatem skoro uzyskał już odprawę rentową to nie przysługuje mu odprawa emerytalna na podstawie art. 46 ust. 1 pkt 5 ustawy z 28 września 1991 r. o lasach (art. 92
1
§ 2 k.p.). Skoro otrzymał już odprawę, to nie przysługuje mu kolejna ani jej uzupełnienie. Sąd Okręgowy w uzasadnieniu oddalenia apelacji powoda potwierdził prawidłowość wykładni przyjętej przez Sąd Rejonowy. Oceny tej nie zmienia to, że obecnie pracownicy służby leśnej mają prawo do odprawy na podstawie przepisu szczególnego ustawy o lasach (art. 46 ust. 1 pkt 5). Wnika z niego jedynie odmienna regulacja co do wysokości odprawy. Natomiast tak jak w art. 92
1
k.p. uregulowano, że prawo do odprawy jest jednorazowe. Skoro powód skorzystał z prawa do odprawy w 1986 r., to żądanie drugiej odprawy, w związku z przejściem na emeryturę jest nieuzasadnione. Brak jest podstaw do przyznania „odprawy uzupełniającej”.
W skardze kasacyjnej powód zarzucił naruszenie: 1) art. 46 ust. 1 pkt 5 ustawy z 28 września 1991 r. o lasach przez błędną wykładnię wyrażającą się w przyjęciu stanowiska, że pozbawione podstaw prawnych jest domaganie się przez powoda „odprawy uzupełniającej”, stanowiącej różnicę między odprawą otrzymaną przy przejściu na rentę z tytułu niezdolności do pracy z tego tytułu a należną przy przejściu na emeryturę, po uprzednim powrocie do pracy u tego samego pracodawcy i osiągnięciu ponad dwudziestoletniego stażu pracy w Lasach Państwowych uprawniającego do odprawy w wyższej wysokości; 2) art. 5 k.p., art. 11
2
k.p. i art. 11
3
k.p. przez ich niezastosowanie w okolicznościach faktycznych sprawy.
Pozwany wniósł o oddalenie skargi.
Sąd Najwyższy na podstawie art. 398
17
§ 1 k.p.c. postanowieniem z 12 marca 2019 r. (III PK 26/18) przedstawił powiększonemu składowi Sądu Najwyższego zagadnienie prawne -
Czy pracownik, który otrzymał odprawę w związku z przejściem na rentę, może nabyć prawo do odprawy w związku z przejściem na emeryturę po ponownym nawiązaniu stosunku pracy z tym samym pracodawcą w sytuacji, gdy według przepisów prawa pracy obowiązujących u tego pracodawcy pracownikowi przysługuje jednorazowa odprawa przy przejściu na emeryturę lub rentę (art. 46 ust. 1 pkt 5 ustawy z 28 września 1991 r. o lasach - tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r. poz. 2129 z późn. zm.)?
Sąd Najwyższy w składzie 7 sędziów 29 sierpnia 2019 r., podjął uchwałę (III PZP 3/19) o treści:
Pracownik Służby Leśnej, który otrzymał odprawę w związku z przejściem na rentę inwalidzką na podstawie porozumienia z dnia 6 listopada 1984 r. w sprawie wynagradzania pracowników zatrudnionych w przedsiębiorstwach zgrupowanych w organizacji gospodarczej Lasy Państwowe, może następnie - po nawiązaniu stosunku pracy z Państwowym Gospodarstwem Leśnym Lasy Państwowe - nabyć prawo do odprawy w związku z przejściem na emeryturę (art. 46 ust. 1 pkt 5 ustawy z 28 września 1991 r. o lasach, tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r. poz. 2129 z późn. zm.).
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna uzasadnia uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Sąd powszechny oparł rozstrzygnięcie na błędnej wykładni prawa. Tak wynika z wykładni przyjętej w uchwale Sądu Najwyższego z 29 sierpnia 2019 r., III PZP 3/19. Uchwała powiększonego składu Sądu Najwyższego w danej sprawie jest wiążąca (art. 398
17
§ 2 k.p.c.).
Nie został jednak uwzględniony wniosek o wydanie orzeczenia co do istoty (na podstawie art. 398
16
k.p.c.), gdyż w ocenie składu wobec oddalenia powództwa i apelacji powoda sprawę ponownie powinien rozpoznać Sąd powszechny. Wynika to z tego, że rozpoznanie sprawy należy w pierwszej kolejności do sądu powszechnego, natomiast wydanie wyroku reformatoryjnego przez Sąd Najwyższy stanowi wyjątek od tej zasady.
Ponadto odpowiedź na skargę kasacyjną ujawnia rozbieżność w zakresie podstawy spornego świadczenia, gdyż powód odnosi je do średniego wynagrodzenia z trzech miesięcy, natomiast pozwany wskazuje, że właściwe jest wynagrodzenie za ostatni miesiąc (art. 46 ust. 1 pkt 5 ustawy z 28 września 1991 r o lasach). Kwota świadczenia wyliczona przez pozwanego jest mniejsza.
Orzeczenie końcowe wymaga też całościowego rozliczenia kosztów postępowania w sprawie.
Z tych motywów orzeczono jak w sentencji art. 398
15
§ 1 k.p.c. i art. 398
20
k.p.c. oraz art. 108 § 2 k.p.c. w związku z art. 398
21
k.p.c.