III PK 22/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej w sprawie o odprawę pieniężną dla pracownika służby cywilnej, powołując się na wcześniejszą uchwałę rozstrzygającą podobne zagadnienie.
Powód, pracownik korpusu służby cywilnej, domagał się odprawy pieniężnej po wygaśnięciu stosunku pracy. Sąd pierwszej instancji przyznał mu rację, opierając się na przepisach wprowadzających ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej. Sąd Okręgowy zmienił wyrok, uznając, że pracownikom przysługują świadczenia na podstawie ustawy o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej, wskazując, że zagadnienie zostało już rozstrzygnięte uchwałą III PZP 5/18, która potwierdziła prawo pracownika do odprawy na podstawie ustawy o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy.
Sprawa dotyczyła prawa do odprawy pieniężnej dla pracownika korpusu służby cywilnej, którego stosunek pracy wygasł na podstawie przepisów wprowadzających ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej. Sąd Rejonowy w K. uznał powództwo P.G. o odprawę za zasadne, stosując przepisy ustawy o Służbie Celnej. Sąd Okręgowy w K. zmienił ten wyrok, oddalając powództwo i wskazując, że pracownikom przysługują świadczenia na podstawie ustawy o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników. Sąd Okręgowy argumentował, że wygaśnięcie stosunku pracy w tym przypadku należy traktować na równi z likwidacją urzędu. Sąd Najwyższy w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, rozpoznając skargę kasacyjną powoda, odmówił jej przyjęcia do rozpoznania. Uzasadnił to brakiem podstaw do przyjęcia skargi zgodnie z art. 398^9 § 1 k.p.c., w szczególności brakiem istotnego zagadnienia prawnego lub potrzeby wykładni przepisów budzących wątpliwości. Sąd Najwyższy powołał się na własną uchwałę z dnia 23 stycznia 2019 r., III PZP 5/18, która rozstrzygnęła, że pracownikowi o statusie członka korpusu służby cywilnej, którego stosunek pracy wygasł na podstawie art. 170 ust. 1 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej, przysługuje odprawa pieniężna na podstawie art. 8 ustawy z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników. Sąd Najwyższy uznał, że wcześniejsze orzecznictwo jest jasne i nie wymaga dalszej wykładni. W konsekwencji, skarga kasacyjna nie została przyjęta do rozpoznania, a powód został obciążony kosztami postępowania kasacyjnego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, pracownikowi o statusie członka korpusu służby cywilnej, którego stosunek pracy wygasł na podstawie art. 170 ust. 1 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej, przysługuje odprawa pieniężna na podstawie art. 8 ustawy z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na własną uchwałę III PZP 5/18, która rozstrzygnęła tę kwestię. Wskazał, że przepisy ustawy o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników są częścią 'innych przepisów prawa pracy', do których odsyła art. 9 ust. 1 ustawy o służbie cywilnej. Ponadto, art. 170 ust. 4 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej wskazuje na 'odpowiednie' stosowanie przepisów przewidujących świadczenia z tytułu likwidacji urzędu, co wpisuje się w historyczną praktykę ustawodawcy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej
Strona wygrywająca
Izba Administracji Skarbowej w S.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P.G. | osoba_fizyczna | powód |
| Izba Administracji Skarbowej w S. | instytucja | pozwana |
Przepisy (12)
Główne
Dz.U. z 2016 r. poz. 1943 art. 170 § 1
Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej
Stosunek pracy pracownika korpusu służby cywilnej wygasł na tej podstawie.
Dz.U. z 2016 r. poz. 1474 art. 8
Ustawa z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników
Podstawa prawna do przyznania odprawy pieniężnej.
Pomocnicze
Dz.U. z 2016 r. poz. 1943 art. 170 § 4
Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej
Wskazuje na 'odpowiednie' stosowanie przepisów przewidujących świadczenia z tytułu likwidacji urzędu.
Dz.U. z 2009 nr 168 poz. 1323
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej
Wspomniana przez Sąd pierwszej instancji jako podstawa odsyłająca.
k.p.c. art. 398^4 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania.
k.p.c. art. 398^9 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
k.p.c. art. 398^9 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa orzeczenia o odmowie przyjęcia skargi.
k.p.c. art. 98 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa rozstrzygnięcia o kosztach postępowania.
k.p.c. art. 99
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa rozstrzygnięcia o kosztach postępowania.
k.p.c. art. 398^21
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa rozstrzygnięcia o kosztach postępowania.
Dz.U. z 2016 r. poz. 1943 art. 9 § 1
Ustawa o służbie cywilnej
Odsyła do przepisów Kodeksu pracy i innych przepisów prawa pracy w sprawach nieuregulowanych.
k.p.
Kodeks pracy
Nie przewiduje prawa do odprawy dla pracowników, których stosunek pracy wygasa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak istotnego zagadnienia prawnego lub potrzeby wykładni przepisów budzących wątpliwości, gdyż sprawa została już rozstrzygnięta uchwałą Sądu Najwyższego III PZP 5/18. Sąd Najwyższy wyraził już swój pogląd we wcześniejszym orzecznictwie, a nie zachodzą okoliczności uzasadniające zmianę tego poglądu.
Godne uwagi sformułowania
Nie istnieje potrzeba wykładni przepisów prawa ani nie występuje w sprawie istotne zagadnienie prawne, jeżeli Sąd Najwyższy wyraził swój pogląd we wcześniejszym orzecznictwie, a nie zachodzą okoliczności uzasadniające zmianę tego poglądu. Zasygnalizowany przez skarżącego problem prawny był przedmiotem uchwały Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2019 r., III PZP 5/18.
Skład orzekający
Piotr Prusinowski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej Sądu Najwyższego w zakresie prawa do odprawy dla pracowników służby cywilnej w związku z wygaśnięciem stosunku pracy na podstawie przepisów wprowadzających ustawę o KAS."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wygaśnięcia stosunku pracy na podstawie art. 170 ust. 1 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest istotna dla prawników zajmujących się prawem pracy, szczególnie w kontekście restrukturyzacji administracji publicznej i praw pracowników. Pokazuje, jak Sąd Najwyższy stosuje zasadę jednolitości orzecznictwa.
“Czy pracownik KAS po restrukturyzacji dostanie odprawę? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt III PK 22/19 POSTANOWIENIE Dnia 29 października 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Piotr Prusinowski w sprawie z powództwa P.G. przeciwko Izbie Administracji Skarbowej w S. o odprawę pieniężną, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 29 października 2019 r., na skutek skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w K. z dnia 26 października 2018 r., sygn. akt IV Pa (...), I. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. II. zasądza od powoda na rzecz pozwanej 1.200 zł (jeden tysiąc dwieście) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 26 października 2018 r. Sąd Okręgowy w K. zmienił zaskarżony apelacją Izby Administracji Skarbowej w S. wyrok Sądu Rejonowego w K. z dnia 27 czerwca 2018 r. i oddalił powództwo P.G. o odprawę pieniężną. Sąd pierwszej instancji uznał, że skoro stosunek pracy powoda - pracownika, członka korpusu służby cywilnej w Urzędzie Kontroli Skarbowej - wygasł na podstawie art. 170 ust. 1 pkt 1 i ust. 6 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej, to nie ulega wątpliwości, że do ustalenia prawa do odprawy pieniężnej należy stosować art. 170 ust. 4 tej ustawy. Analiza treści tego przepisu prowadzi natomiast do wniosku, że ustawa ta odsyła w zakresie odprawy wprost do ustawy o Służbie Celnej, nie zaś do ustawy z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (jednolity tekst: Dz.U. z 2016 r., poz. 1474). W ocenie Sądu Rejonowego, regulacja dotycząca odpraw zawarta w przepisach ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. oraz przepisach ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej stanowi regulację szczególną i zupełną. W konsekwencji uznał powództwo P.G. za zasługujące na uwzględnienie, zasądzając od pozwanego na rzecz powoda kwotę 18.982,74 zł tytułem wyrównania należnej odprawy pieniężnej. Sąd Okręgowy nie podzielił oceny prawnej stanu faktycznego, dokonanej przez Sąd pierwszej instancji. Podkreślił, że ustawodawca w treści art. 170 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej wyraźnie rozróżnia funkcjonariuszy i pracowników. Przepis ten w inien być interpretowany w ten sposób, że zarówno pracownikom jak i funkcjonariuszom w związku z wygaśnięciem stosunków pracy oraz stosunków służbowych przysługują świadczenia, z tym że pracownikom przysługują świadczenia należne tak jak w przypadku likwidacji urzędu, a funkcjonariuszom przysługują świadczenia należne w związku ze zniesieniem jednostki organizacyjnej w rozumieniu ustawy uchylanej w art. 159 pkt 3. W przypadku spełnienia warunków, o których stanowi art. 170 ust. 1 wskazanej ustawy, pracownicy korpusu służby cywilnej są uprawnieni do odprawy na podstawie ustawy z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników, gdyż ten sposób ustania stosunku pracy ustawodawca traktuje na równi (przez analogię) z wygaśnięciem stosunku pracy pracownika z przyczyn niedotyczących pracownika (likwidacja urzędu). Skargę kasacyjną oparto na podstawie n aruszenia art. 170 ust. 4 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej oraz art. 8 ustawy z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników. Skarżący na podstawie art. 398 4 § 2 k.p.c. w związku z art. 398 9 § 1 pkt 2 k.p.c. wniósł o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazując na publicznoprawną potrzebę wykładni art. 170 ust. 4 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej. W ocenie skarżącego wykładnia wskazanego przepisu przeprowadzona przez Sąd drugiej instancji budzi poważne wątpliwości. Ponadto jego wykładnia wywołuje istotne rozbieżności w orzecznictwie sądów powszechnych. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Brak jest podstaw uzasadniających przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. W myśl art. 398 9 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Oparcie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na przesłance określonej w art. 398 9 § 1 pkt 2 k.p.c. wymaga wykazania, że określony przepis prawa, będący źródłem poważnych wątpliwości interpretacyjnych, nie doczekał się wykładni albo niejednolita wykładnia wywołuje rozbieżności w odniesieniu do identycznych lub podobnych stanów faktycznych (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 listopada 2015 r., III CSK 269/15, LEX nr 1982406). Nie istnieje potrzeba wykładni przepisów prawa ani nie występuje w sprawie istotne zagadnienie prawne, jeżeli Sąd Najwyższy wyraził swój pogląd we wcześniejszym orzecznictwie, a nie zachodzą okoliczności uzasadniające zmianę tego poglądu (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 17 marca 2015 r., I PK 4/15, LEX nr 1661934). Zasygnalizowany przez skarżącego problem prawny był przedmiotem uchwały Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2019 r., III PZP 5/18, (OSNP 2019 nr 7, poz. 80). Sąd Najwyższy rozpoznając przekazane przez Sąd Okręgowy zagadnienie prawne podjął uchwałę, że pracownikowi o statusie członka korpusu służby cywilnej, którego stosunek pracy wygasł na podstawie art. 170 ust. 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej, przysługuje odprawa pieniężna na podstawie art. 8 ustawy z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (jednolity tekst: Dz.U. z 2018 r., poz. 1969). Zdaniem Sądu Najwyższego zestawiając ze sobą zakres podmiotowy przepisów art. 170 ust. 4 i 5 ustawy - trzeba uznać, że ustawodawca przewidział, że osobom o statusie pracownika służby cywilnej zatrudnionego na podstawie umowy o pracę "przysługują" - z tytułu wygaśnięcia stosunku pracy na podstawie art. 170 ust. 1 ustawy - "świadczenia należne odpowiednio w związku z likwidacją urzędu". Sąd Najwyższy zauważył, że ani przepisy ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej, ani poprzedzającej jej ustawy o Służbie Celnej, ani ustawy o służbie cywilnej nie przewidują dla pracowników służby cywilnej świadczeń w związku z likwidacją urzędu. W związku z tym, należy odwołać się do art. 9 ust. 1 ustawy o służbie cywilnej, który stanowi, że w sprawach dotyczących stosunku pracy w służbie cywilnej, nieuregulowanych w ustawie, stosuje się przepisy Kodeksu pracy i inne przepisy prawa pracy. Przepis art. 63 i następne k.p. nie przewiduje prawa do odprawy dla pracowników, których stosunek pracy wygasa. Zdaniem Sądu Najwyższego przepisy ustawy z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników, w tym również regulujący prawo do odprawy art. 8 tej ustawy, są częścią wspomnianych "innych przepisów prawa pracy". Sądu Najwyższego zauważył, że przepisy tej ustawy stosuje się w razie konieczności rozwiązania przez pracodawcę stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników, w drodze wypowiedzenia dokonanego przez pracodawcę, a także na mocy porozumienia stron, jednakże przepisy polskiej ustawy stanowią implementację dyrektywy Rady nr 98/59 z dnia 20 lipca 1998 r. w sprawie zbliżania ustawodawstw Państw Członkowskich odnoszących się do zwolnień grupowych (Dz.U.UE.L z 1998 r. Nr 225, str. 16). Dokonując zatem wykładni przepisów polskiej ustawy, nie sposób pominąć odpowiednich przepisów dyrektywy. Ponadto Sąd Najwyższy wskazał, że art. 170 ust. 4 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej wskazuje na "odpowiednie" stosowanie przepisów przewidujących dla pracowników świadczenia z tytułu likwidacji urzędu, co oznacza, że przepisów tych nie stosuje się wprost. Nadto przyznanie pracownikom, o których mowa w art. 170 ust. 4 ustawy odprawy na podstawie art. 8 ustawy o zwolnieniach grupowych wpisuje się w historyczną praktykę ustawodawcy, który w szeregu aktów prawnych nowelizujących rozmaite elementy administracji publicznej często odsyłał bezpośrednio do jej przepisów. Z uwagi na powyższe, Sąd Najwyższy na podstawie art. 398 9 § 2 k.p.c. orzekł jak w sentencji. O kosztach procesu rozstrzygnięto na podstawie reguły z art. 98 § 1 k.p.c. i art. 99 k.p.c. w związku z art. 398 21 k.p.c. as
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI