III PK 14/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych postanowieniem z dnia 28 maja 2015 r. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej Przedsiębiorstwa Transportowo - Spedycyjnego T. Sp. z o.o. w R. od wyroku Sądu Okręgowego w R. z dnia 2 października 2014 r. Sąd Okręgowy utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w R. z dnia 12 marca 2014 r., którym zasądzono od pozwanego na rzecz powoda A. M. kwotę 22.885,02 zł tytułem ryczałtu za noclegi wraz z odsetkami. Skarga kasacyjna zarzucała naruszenie szeregu przepisów prawa materialnego, w tym ustawy o czasie pracy kierowców, rozporządzeń unijnych i krajowych dotyczących podróży służbowych, a także przepisów Kodeksu cywilnego i pracy. Podniesiono również zarzut naruszenia art. 328 § 2 k.p.c. Skarżący domagał się uchylenia wyroku i oddalenia powództwa lub przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Jako przesłanki przyjęcia skargi do rozpoznania wskazano występowanie istotnych zagadnień prawnych dotyczących wykładni przepisów prawa wspólnotowego w zakresie ich interakcji z prawem krajowym, w szczególności kwestii zasadności zasądzenia ryczałtów noclegowych oraz definicji podróży służbowej kierowców. Sąd Najwyższy uznał, że skarga kasacyjna nie spełnia wymagań formalnych dla jej przyjęcia do merytorycznego rozpoznania. Wskazał, że kwestie podniesione przez skarżącego, dotyczące kompensowania kierowcom kosztów noclegów w transporcie międzynarodowym, zostały już rozstrzygnięte w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 12 czerwca 2014 r. (II PZP 1/14). Uchwała ta wyjaśnia, że zapewnienie miejsca do spania w kabinie pojazdu nie jest równoznaczne z zapewnieniem bezpłatnego noclegu w rozumieniu przepisów, co uprawnia kierowcę do zwrotu kosztów noclegu. Sąd Najwyższy podkreślił, że przepisy unijne (umowa AETR, rozporządzenie 561/2006) regulują kwestie czasu pracy i odpoczynku kierowców, ale nie wynagrodzenia ani świadczeń z tytułu podróży służbowych, które należą do kompetencji prawa krajowego. W związku z brakiem wykazania przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej, Sąd Najwyższy odmówił jej rozpoznania i zasądził od pozwanego na rzecz powoda zwrot kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących ryczałtu za noclegi dla kierowców w transporcie międzynarodowym, rozróżnienie między miejscem do spania a noclegiem, zakres stosowania prawa unijnego i krajowego w kontekście podróży służbowych.
Dotyczy stanu prawnego po nowelizacji ustawy o czasie pracy kierowców z 2010 r. i w kontekście konkretnej uchwały Sądu Najwyższego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy zasadne jest zasądzenie roszczeń z tytułu ryczałtów noclegowych, gdy pracodawca zapewnił bezpłatny nocleg (w kabinie pojazdu), ale kierowcy nie ponieśli "realnego" kosztu noclegu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Zapewnienie miejsca do spania w kabinie pojazdu nie stanowi zapewnienia bezpłatnego noclegu w rozumieniu przepisów, co uprawnia pracownika do zwrotu kosztów noclegu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy odwołał się do uchwały II PZP 1/14, która rozróżnia pojęcia "odpowiedniego miejsca do spania" i "bezpłatnego noclegu". Zapewnienie miejsca do spania w kabinie pojazdu pozwala na wykorzystanie odpoczynku, ale nie zwalnia pracodawcy z obowiązku zwrotu kosztów noclegu na warunkach określonych w przepisach.
Czy z definicji "podróży służbowej" kierowców wynika brak obowiązku wypłaty świadczeń noclegowych, jeśli kierowca nie realizował noclegu w ramach "przewozu drogowego"?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Podróże kierowców transportu międzynarodowego po 3 kwietnia 2010 r. stanowią podróże służbowe, a kierowcom przysługują należności na pokrycie kosztów związanych z tym zadaniem.
Uzasadnienie
Ustawa o czasie pracy kierowców z 2010 r. wprowadziła nową definicję podróży służbowej kierowcy, obejmującą przewóz drogowy lub wyjazd w celu jego wykonania. W związku z tym kierowcom przysługują należności na pokrycie kosztów, ustalane na zasadach art. 775 k.p.
Czy prawo unijne reguluje kwestie wynagrodzenia za pracę kierowców?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Prawo unijne, w tym art. 153 ust. 5 TFUE, wyłącza możliwość regulowania w drodze aktów unijnego prawa pochodnego wynagrodzeń za pracę.
Uzasadnienie
Rozporządzenie nr 561/2006 dotyczy harmonizacji przepisów socjalnych w transporcie drogowym (czas pracy, odpoczynki), ale nie reguluje kwestii wynagrodzenia ani świadczeń z tytułu podróży służbowych.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. M. | osoba_fizyczna | powód |
| Przedsiębiorstwo Transportowo - Spedycyjne T. Spółka z o.o. w R. | spółka | pozwany |
Przepisy (19)
Główne
u.c.p.k. art. 2 § pkt 7
Ustawa o czasie pracy kierowców
Definicja podróży służbowej kierowcy.
k.c. art. 775 § § 3-5
Kodeks cywilny
Należności na pokrycie kosztów podróży służbowej.
u.c.p.k. art. 21a
Ustawa o czasie pracy kierowców
Należności na pokrycie kosztów związanych z podróżą służbową kierowcy.
Pomocnicze
u.c.p.k. art. 2 § pkt 6
Ustawa o czasie pracy kierowców
u.c.p.k. art. 27 § ust. 5
Ustawa o czasie pracy kierowców
rozp. 561/2006 WE art. 8 § ust. 8
Rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady
Możliwość wykorzystania dziennych okresów odpoczynku w pojeździe.
u.c.p.k. art. 26a-26e
Ustawa o czasie pracy kierowców
TFEU art. 153 § ust. 1 i 5
Traktat o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Wyłączenie regulacji wynagrodzeń za pracę przez prawo unijne.
rozp. MPiPS art. 9 § ust. 4
Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej
Nocleg w podróży służbowej poza granicami kraju.
k.c. art. 7
Kodeks cywilny
k.p. art. 8
Kodeks pracy
k.p. art. 5
Kodeks pracy
k.p. art. 300
Kodeks pracy
k.p.c. art. 328 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Naruszenie przepisów postępowania.
k.p. art. 183a -183e
Kodeks pracy
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
rozp. MPiPS art. 9 § ust. 1-3
Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej
Zwrot kosztów noclegu.
rozp. MPiPS art. 2 § pkt. 2) lit. c
Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej
rozp. MPiPS art. 16
Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej
Należności z tytułu podróży służbowej (nowe rozporządzenie).
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarga kasacyjna nie spełnia wymogów formalnych dla jej przyjęcia do rozpoznania. • Kwestie podniesione w skardze zostały już rozstrzygnięte w uchwale Sądu Najwyższego II PZP 1/14. • Przepisy unijne nie regulują kwestii wynagrodzenia i świadczeń z tytułu podróży służbowych.
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów prawa materialnego dotyczących ryczałtu za noclegi kierowców. • Naruszenie przepisów prawa materialnego dotyczących definicji podróży służbowej kierowców. • Naruszenie przepisów prawa unijnego. • Naruszenie art. 328 § 2 k.p.c.
Godne uwagi sformułowania
Skarga kasacyjna nie kwalifikowała się do przyjęcia celem jej merytorycznego rozpoznania. • Funkcje postępowania kasacyjnego powodują, że wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania oraz jego uzasadnienie powinny koncentrować się na wykazaniu, iż w konkretnej sprawie zachodzą okoliczności przemawiające za interwencją Sądu Najwyższego. • Nie każde więc orzeczenie, nawet błędnie wydane, zasługuje na kontrolę w postępowaniu kasacyjnym. • Zapewnienie pracownikowi - kierowcy samochodu ciężarowego odpowiedniego miejsca do spania w kabinie tego pojazdu podczas wykonywania przewozów w transporcie międzynarodowym nie stanowi zapewnienia przez pracodawcę bezpłatnego noclegu w rozumieniu § 9 ust. 4 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2002 r. (...), co powoduje, że pracownikowi przysługuje zwrot kosztów noclegu.
Skład orzekający
Halina Kiryło
SSN
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ryczałtu za noclegi dla kierowców w transporcie międzynarodowym, rozróżnienie między miejscem do spania a noclegiem, zakres stosowania prawa unijnego i krajowego w kontekście podróży służbowych."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego po nowelizacji ustawy o czasie pracy kierowców z 2010 r. i w kontekście konkretnej uchwały Sądu Najwyższego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu kierowców zawodowych i ich praw do ryczałtu za noclegi, co jest istotne dla wielu pracowników i pracodawców w branży transportowej. Wyjaśnia złożone relacje między prawem krajowym a unijnym.
“Czy nocleg w kabinie ciężarówki to już "nocleg"? Sąd Najwyższy wyjaśnia prawa kierowców.”
Dane finansowe
WPS: 22 885,02 PLN
ryczałt za noclegi: 22 885,02 PLN
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.