III PK 12/05

Wyrok z dnia 5 maja 2005 r. III PK 12/05 Udzielenie urlopu bezpłatnego na podstawie art. 174 § 1 k.p. po rozwiąza- niu stosunku pracy jest nieważne. Przewodniczący SSN Kazimierz Jaśkowski (sprawozdawca), Sędziowie SN: Herbert Szurgacz, Andrzej Wróbel. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 maja 2005 r. sprawy z powództwa Piotra J. przeciwko Urzędowi Miasta K. o odszkodowanie, na skutek ka- sacji powoda od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Zamościu z dnia 30 czerwca 2004 r. [...] o d d a l i ł kasację i zasądził od powoda na rzecz pozwanego 1.200 zł tytu- łem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. U z a s a d n i e n i e Powód Piotr J. wystąpił przeciwko Urzędowi Miasta w K. o odszkodowanie w kwocie 27.472 zł. z tytułu niezgodnego z prawem rozwiązania umowy o pracę wobec odmowy przywrócenia go do pracy po urlopie bezpłatnym udzielonym w związku z zawarciem stosunku pracy na podstawie wyboru. Powód był zatrudniony w pozwanym Urzędzie od dnia 1 września 1995 r. jako inspektor w wydziale finansowym na podstawie umowy o pracę zawartej na czas określony. Uchwałą Rady Miasta K. z dnia 28 sierpnia 1995 r. został powołany z dniem 2 października 1995 r. na Skarbnika Miasta K. z jednoczesnym pełnieniem funkcji głównego księgowego budżetu Miasta. W 1998 r. powód został wybrany na Starostę Powiatu K. od dnia 1 stycznia 1999 r. W związku z tym w piśmie z dnia 10 grudnia 1998 r. złożył na ręce Przewodniczącego Rady Miasta K. rezygnację z peł- nienia funkcji Skarbnika Miasta z dniem 31 grudnia 1998 r. Uchwałą Rady Miasta K. z dnia 17 grudnia 1998 r. powód - na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym oraz art. 70 § 2 k.p. w związku z art. 31 2 ust. 1 ustawy z dnia 22 marca 1990 r. o pracownikach samorządowych - został od- wołany z dniem 31 grudnia 1998 r. ze stanowiska Skarbnika Miasta. Powód pismem z dnia 31 grudnia 1998 r. zwrócił się do Burmistrza Miasta K. o udzielenie mu urlopu bezpłatnego począwszy od 1 stycznia 1999 r. w związku z jego wyborem na Starostę Powiatu K. W piśmie z dnia 4 stycznia 1999 r. Burmistrz udzielił powodowi urlopu bezpłatnego od dnia 1 stycznia 1999 r. jednocześnie informując go, że w przypadku zgłoszenia powrotu do pracy, możliwe będzie jego zatrudnienie jedynie na stanowi- sku administracyjnym zajmowanym przed powołaniem na Skarbnika Miasta. Po wy- gaśnięciu mandatu starosty powiatowego powód w dniu 25 listopada 2002 r. zwrócił się do Burmistrza Miasta K. o dalsze zatrudnienie go w Urzędzie Miasta. Jako pod- stawę roszczenia wskazał art. 74 k.p. Burmistrz poinformował powoda, że dalsze jego zatrudnienie w Urzędzie Miasta nie jest możliwe, bowiem został on odwołany ze stanowiska Skarbnika Miasta w wyniku złożonej rezygnacji. Obecnie zaś nie ma możliwości powrotu na stanowisko równorzędne. W tak ustalonym stanie faktycznym Sąd Rejonowy-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Zamościu oddalił powódz- two. Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Zamościu zaskarżo- nym wyrokiem oddalił apelację powoda. W motywach swego rozstrzygnięcia Sąd Okręgowy stwierdził, iż Sąd pierwszej instancji prawidłowo przeprowadził postępo- wanie dowodowe i wydał odpowiadające prawu rozstrzygnięcie. Sąd podkreślił, iż zawarty przez strony w dniu 1 września 1995 r. umowny stosunek pracy został roz- wiązany przez strony w sposób dorozumiany z dniem 2 października 1995 r., to jest z datą powołania powoda na stanowisko Skarbnika Miasta K. Ów stosunek pracy z powołania został z kolei rozwiązany wobec podjęcia, na wniosek powoda, przez Radę Miasta K. w dniu 17 grudnia 1998 r. uchwały o odwołaniu go z tego stanowiska z dniem 31 grudnia 1998 r. (art. 70 § 1 i 2 k.p.), a powód nie dochodził żadnych rosz- czeń w związku z tym odwołaniem. Sąd Okręgowy podzielił pogląd Sądu pierwszej instancji, iż w sprawie nie ma zastosowania przepis art. 74 k.p., regulujący prawo powrotu do pracy u pracodawcy, który udzielił urlopu bezpłatnego w związku z wybo- rem, gdyż wobec odwołania powoda, powodującego rozwiązanie stosunku pracy, decyzja o udzieleniu mu urlopu bezpłatnego była bezprzedmiotowa. Nie można bo- wiem udzielić urlopu bezpłatnego „niepracownikowi”. Powyższy wyrok powód zaskarżył kasacją, w której zarzucił naruszenie: art. 387 § 1 w związku z art. 368 § 1 pkt 2 i 3 oraz 378 § 1 k.p.c., poprzez całkowite nie- 3 ustosunkowanie się do poszczególnych zarzutów apelacyjnych, w szczególności przez nieodniesienie się do naruszenia art. 74 k.p.; art. 368 § 1 k.p.c. przez błędne przyjęcie, że stroną pozwaną w niniejszej sprawie jest Urząd Miasta w K., podczas, gdy stroną mogła być tylko Gmina Miejska K.; art. 74 i art. 70 § 2 k.p. w związku z art. 233 k.p.c. przez błędne przyjęcie, że w momencie powrotu do pracy u pozwane- go pracodawcy powód nie miał statusu pracownika, któremu uprzednio udzielono urlopu bezpłatnego. W odpowiedzi na kasację strona pozwana wniosła o jej oddalenie i zasądzenie na jej rzecz od powoda kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisa- nych. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kasacja jest bezzasadna. Nietrafny jest zarzut skarżącego, iż Sąd Okręgowy nie ustosunkował się do poszczególnych zarzutów apelacyjnych, a w szczególności nie odniósł się do naruszenia art. 74 k.p. Z utrwalonego orzecznictwa Sądu Najwyż- szego wynika, iż w sytuacji, gdy uzasadnienie orzeczenia pierwszoinstancyjnego, sporządzonego zgodnie z wymaganiami art. 328 § 2 k.p.c., spotyka się z pełną ak- ceptacją sądu drugiej instancji, to wystarczy, że da on temu wyraz w treści uzasad- nienia swego orzeczenia, bez powtarzania szczegółowych ustaleń faktycznych i wnioskowań prawniczych zawartych w motywach zaskarżonego orzeczenia (por. wyrok z dnia 5 listopada 1998 r., I PKN 339/98, OSNAPiUS 1999 nr 24, poz. 776). W przedmiotowej sprawie Sąd drugiej instancji na wstępie swego uzasadniania stwier- dził, iż w pełni podziela zarówno ustalenia faktyczne jak i wnioskowania prawnicze zawarte w motywach wyroku Sądu pierwszej instancji. Uzasadnienie Sądu Rejono- wego, wnikliwe i wyczerpujące, odnosi się zaś do wszystkich kwestii podniesionych w apelacji. Niezasadny jest także (zwłaszcza w ramach naruszenia art. 368 § 1 k.p.c., który w ogóle nie dotyczy stron procesu) zarzut skarżącego, iż Sąd błędnie przyjął, iż stroną pozwaną w niniejszej sprawie jest Urząd Miasta w K., podczas gdy, zdaniem skarżącego, stroną mogła być tylko Gmina Miejska K., ewentualnie Burmistrz Miasta K. Z ustaleń poczynionych przez Sądy, popartych analizą akt osobowych powoda wynika, iż zarówno wówczas, gdy powód był zatrudniony jako inspektor finansowy, jak i wtedy, gdy był Skarbnikiem Miasta K., pracodawcą jego był Urząd Miasta K. 4 Urząd Miasta K. został wskazany jako pozwany także w pozwie przez samego po- woda. Legitymacja bierna Urzędu Miasta K. w przedmiotowej sprawie wynika rów- nież, z przepisu art. 4 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (jedno- lity tekst: Dz.U. z 1996 r. Nr 13, poz. 74 ze zm.). Sąd Najwyższy nie podziela także kasacyjnych zarzutów naruszenia prawa materialnego. Sądy obu instancji słusznie przyjęły, iż powód zatrudniony u pozwane- go od dnia 2 października 1995 r. na podstawie powołania został skutecznie odwoła- ny z tego stanowiska na mocy uchwały Rady Miasta K. z dnia 17 grudnia 1998 r., w której wyraźnie wskazano, iż jedną z podstaw odwołania był art. 70 § 1 k.p. Według tego przepisu, pracownik zatrudniony na podstawie powołania może być w każdym czasie - niezwłocznie lub w określonym terminie - odwołany ze stanowiska przez or- gan, który go powołał. Dotyczy to również pracownika, który na podstawie przepisów szczególnych został powołany na stanowisko na czas określony. Skoro powód nie odwołał się od tej czynności do sądu, to w jej wyniku przestał być pracownikiem pozwanego Urzędu. Skutku tego nie może podważyć okoliczność, iż Burmistrz Miasta K. już po odwołaniu powoda i po ustaniu stosunku pracy udzielił mu urlopu bezpłatnego w związku z wyborem na stanowisko Starosty Powiatu K. Czynność ta jako sprzeczna z ustawą była bowiem na mocy art. 58 k.c. nieważna. Sprzeczne z ustawą jest bo- wiem udzielenie urlopu bezpłatnego „niepracownikowi” (art. 74 w związku art. 174 § 1 k.p.). Należy także zaznaczyć, że urlopu bezpłatnego „udzielił” powodowi organ do tego nieuprawniony. Udzielenie urlopu bezpłatnego jest bowiem czynnością prowa- dzącą do czasowego zawieszenia stosunku pracy. O tym zaś w odniesieniu do skarbnika miasta mogła, w oparciu o art. 18 ust. 2 pkt 3 ustawy o samorządzie gmin- nym, decydować wyłącznie Rada Miasta K. Wniosek co do nieważności udzielenia powodowi urlopu bezpłatnego nie może być podważony również w drodze wykładni oświadczeń woli (art. 65 k.c. w związku z art. 300 k.p.). Niekonsekwentne oświad- czenia woli powoda zawarte w piśmie z dnia 10 grudnia 1998 r. dotyczącym jego re- zygnacji z funkcji Skarbnika Miasta K. i w piśmie z dnia 31 grudnia 1998 r. zawierają- cym wniosek o udzielenie urlopu skierowane były do różnych organów. Od różnych organów pochodziły także odpowiadające im oświadczenia woli skierowane do po- woda. Uchwałę o odwołaniu powoda podjęła Rada Miasta K. - urlopu bezpłatnego udzielił mu zaś Burmistrz Miasta K. W takiej sytuacji trudno ustalić inny zamiar stron wynikający z ogółu okoliczności składanych oświadczeń woli niż taki jaki opierał się 5 na ich dosłownym brzmieniu. Stąd zasadne było przyjęcie, iż skuteczna była czyn- ność odwołania powoda, nieskuteczna zaś (nieważna) - czynność udzielenia mu urlopu bezpłatnego. Z tych względów na podstawie art. 39312 i 98 k.p.c. orzeczono, jak w sentencji. ========================================