Pełny tekst orzeczenia

III PK 11/14

Oryginalna, niezmieniona treść orzeczenia. Jeżeli chcesz przeczytać analizę (zagadnienia prawne, podstawa prawna, argumentacja, rozstrzygnięcie), wróć do strony orzeczenia.

Sygn. akt III PK 11/14
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 25 listopada 2014 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Józef Iwulski (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Halina Kiryło
‎
SSN Krzysztof Staryk
w sprawie z powództwa M. M.
‎
przeciwko Publicznemu Gimnazjum w S.
‎
o przywrócenie do pracy w związku z wypowiedzeniem umowy o pracę z dnia 29 maja 2012 roku i z dnia 13 czerwca 2012 roku,
‎
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 25 listopada 2014 r.,
‎
skarg kasacyjnych powódki i strony pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego w Z.
‎
z dnia 23 września 2013 r.,
oddala obie skargi kasacyjne i znosi między stronami koszty postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 28 marca 2013 r., S
ą
d Rejonowy - S
ą
d Pracy i Ubezpiecze
ń
Spo
ł
ecznych w Z.: 1) zas
ą
dzi
ł
od strony pozwanej Publicznego Gimnazjum w S. na rzecz powódki M. M. kwot
ę
11.796,18 z
ł
z odsetkami od dnia 12 wrze
ś
nia 2012 r. tytu
ł
em odszkodowania za niezgodne z prawem rozwi
ą
zanie umowy o prac
ę
za wypowiedzeniem z dnia 29 maja 2012 r.; 2) oddali
ł
roszczenie o przywrócenie powódki do pracy w zwi
ą
zku z wypowiedzeniem umowy o prac
ę
z dnia 29 maja 2012 r.; 3) oddali
ł
roszczenie o przywrócenie powódki do pracy w zwi
ą
zku z wypowiedzeniem umowy o prac
ę
z dnia 13 czerwca 2012 r.; 4) orzek
ł
o kosztach procesu i rygorze natychmiastowej wykonalno
ś
ci.
S
ą
d pierwszej instancji ustali
ł
,
ż
e powódka pracowa
ł
a w pozwanym Gimnazjum na stanowisku nauczyciela, pocz
ą
tkowo na czas okre
ś
lony, a od 1 wrze
ś
nia 2000 r. na czas nieokre
ś
lony. Powódka posiada uprawnienia do nauczania j
ę
zyka polskiego oraz bibliotekoznawstwa. W dniu 29 maja 2000 r. powódka otrzyma
ł
a stopie
ń
nauczyciela mianowanego. W roku szkolnym 2011/12 dla pozwanego Gimnazjum przydzielono 33 godziny nauczania j
ę
zyka polskiego i 7 godzin bibliotecznych tygodniowo, przy czym powódka mia
ł
a przydzielonych 10 godzin nauczania j
ę
zyka polskiego, 1 godzin
ę
wychowawcz
ą
i 7 godzin bibliotecznych. W maju 2012 r. opracowano nowy projekt arkusza organizacyjnego Gimnazjum, w którym na rok szkolny 2012/13 przewidziano 21 godzin nauczania j
ę
zyka polskiego i nie przewidziano ani jednej godziny bibliotecznej. W tym arkuszu powódce nie przydzielono
ż
adnych godzin. Oprócz powódki nauczaniem j
ę
zyka polskiego w pozwanym Gimnazjum zajmowa
ł
a si
ę
B. P., której w roku szkolnym 2012/13 przydzielono wszystkie godziny nauczania j
ę
zyka polskiego (w liczbie 21). B. P. jest nauczycielem dyplomowanym zatrudnionym na podstawie mianowania i legitymuje si
ę
32-letnim sta
ż
em zawodowym. Z kolei powódka do dnia 17 maja 2012 r. posiada
ł
a 22-letni sta
ż
pracy. W zwi
ą
zku ze zmianami organizacyjnymi zaplanowanymi na rok szkolny 2012/13 (mi
ę
dzy innymi ograniczeniem liczby godzin nauczania j
ę
zyka polskiego) dyrekcja Gimnazjum w maju 2012 r. podj
ęł
a decyzj
ę
o wytypowaniu powódki do zwolnienia z pracy - spo
ś
ród dwóch nauczycielek j
ę
zyka polskiego - z tej przyczyny,
ż
e B. P. w tym czasie podlega
ł
a szczególnej ochronie przedemerytalnej. S
ą
d pierwszej instancji ustali
ł
ponadto,
ż
e powódka jest wdow
ą
i jako jedyny
ż
ywiciel rodziny zamieszkuje wspólnie ze studiuj
ą
cym synem. Pismem z dnia 29 maja 2012 r., które powódce zosta
ł
o dor
ę
czone 4 czerwca 2012 r., pozwane Gimnazjum na podstawie art. 20 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela (aktualnie jednolity tekst: Dz.U. z 2014 r., poz. 191) rozwi
ą
za
ł
o z powódk
ą
stosunek pracy z zachowaniem trzymiesi
ę
cznego okresu wypowiedzenia. Jako przyczyn
ę
wypowiedzenia pracodawca wskaza
ł
zmiany organizacyjne uniemo
ż
liwiaj
ą
ce dalsze zatrudnienie powódki w nowym roku szkolnym na dotychczasowym stanowisku w pe
ł
nym wymiarze zaj
ęć
. Kiedy pracodawca zorientowa
ł
si
ę
,
ż
e to o
ś
wiadczenie zosta
ł
o powódce dor
ę
czone dopiero w dniu 4 czerwca 2012 r. (a wi
ę
c z rozwi
ą
zaniem stosunku pracy po dniu 31 sierpnia 2012 r.), z
ł
o
ż
y
ł
powódce kolejne o
ś
wiadczenie (w dniu 13 czerwca 2012 r.), w którym, powo
ł
uj
ą
c si
ę
na podstaw
ę
prawn
ą
z art. 20 ust. 1 pkt 2 w zwi
ą
zku z art. 20 ust. 5 Karty Nauczyciela, rozwi
ą
za
ł
z powódk
ą
stosunek pracy z zachowaniem okresu wypowiedzenia skróconego do dwóch miesi
ę
cy, który mia
ł
up
ł
yn
ąć
z dniem 31 sierpnia 2012 r. W o
ś
wiadczeniu z dnia 13 czerwca 2012 r. pracodawca poda
ł
t
ę
sam
ą
przyczyn
ę
wypowiedzenia, co w pi
ś
mie dor
ę
czonym powódce w dniu 4 czerwca 2012 r. Powódka w dniach 18 maja - 7 czerwca 2012 r. przebywa
ł
a na zwolnieniu chorobowym i nie wyrazi
ł
a zgody na cofni
ę
cie przez pozwane Gimnazjum o
ś
wiadczenia o wypowiedzeniu stosunku pracy z dnia 29 maja 2012 r. Od obydwu wypowiedze
ń
powódka odwo
ł
a
ł
a si
ę
w terminie ustawowym do s
ą
du pracy.
Na podstawie takich ustale
ń
faktycznych S
ą
d Rejonowy doszed
ł
do wniosku,
ż
e powództwo nale
ż
y uwzgl
ę
dni
ć
jedynie cz
ęś
ciowo, w zakresie roszczenia o odszkodowanie za wadliwe rozwi
ą
zanie stosunku pracy dokonane pismem z dnia 29 maja 2012 r., bowiem przywrócenie powódki do pracy w pozwanym Gimnazjum by
ł
oby "niemo
ż
liwe". S
ą
d pierwszej instancji przyj
ął
,
ż
e przyczyny wypowiedzenia wskazane w obydwu pismach rozwi
ą
zuj
ą
cych stosunek pracy za wypowiedzeniem by
ł
y uzasadnione (prawdziwe oraz dostatecznie skonkretyzowane). W ocenie S
ą
du Rejonowego, pozwany pracodawca nie by
ł
zobowi
ą
zany do wskazywania w pi
ś
mie wypowiadaj
ą
cym stosunek pracy kryteriów, jakie bra
ł
pod uwag
ę
przy wyborze powódki do zwolnienia. Tym niemniej pierwsze z dwóch o
ś
wiadcze
ń
z
ł
o
ż
onych powódce przez Gimnazjum okaza
ł
o si
ę
wadliwe, bo powodowa
ł
o rozwi
ą
zanie stosunku pracy z powódk
ą
dopiero w dniu 30 wrze
ś
nia 2012 r., zamiast z ko
ń
cem roku szkolnego 2011/12 (31 sierpnia 2012 r.), jak tego wymaga art. 20 ust. 3 Karty Nauczyciela. Wypowiedzenie z dnia 29 maja 2012 r. by
ł
o zasadne, bo w pozwanym Gimnazjum rzeczywi
ś
cie dosz
ł
o do zmian organizacyjnych a pracodawca - decyduj
ą
c si
ę
na zwolnienie powódki zamiast drugiej nauczycielki j
ę
zyka polskiego, która legitymowa
ł
a si
ę
d
ł
u
ż
szym sta
ż
em i by
ł
a obj
ę
ta szczególn
ą
ochron
ą
przedemerytaln
ą
- kierowa
ł
si
ę
usprawiedliwionymi wzgl
ę
dami. Jednak wypowiedzenie narusza
ł
o przepisy prawa pracy o rozwi
ą
zywaniu nauczycielskich stosunków pracy. W tej sytuacji S
ą
d pierwszej instancji uzna
ł
,
ż
e celowe jest zas
ą
dzenie od strony pozwanej na rzecz powódki odszkodowania, gdy
ż
przywrócenie jej do pracy w Gimnazjum na dotychczasowych warunkach zatrudnienia by
ł
oby "niemo
ż
liwe" (art. 45
§
2 k.p.). W konsekwencji S
ą
d oddali
ł
roszczenie o przywrócenie do pracy w zwi
ą
zku z wadliwym wypowiedzeniem dokonanym w pi
ś
mie pozwanego Gimnazjum z dnia 29 maja 2012 r. Wed
ł
ug S
ą
du pierwszej instancji, o
ś
wiadczenie datowane na 29 maja 2012 r., a dor
ę
czone powódce w dniu 4 czerwca 2012 r., doprowadzi
ł
o do skutecznego rozwi
ą
zania z powódk
ą
stosunku pracy po up
ł
ywie okresu trzymiesi
ę
cznego, czyli z dniem 30 wrze
ś
nia 2012 r. Pó
ź
niejsza "korekta" tego o
ś
wiadczenia, dokonana pismem z dnia 13 czerwca 2012 r., polegaj
ą
ca na skróceniu okresu wypowiedzenia do dwóch miesi
ę
cy nie wywo
ł
a
ł
a
ż
adnych skutków prawnych, bowiem pozwany pracodawca nie dokona
ł
prawid
ł
owego (skutecznego) cofni
ę
cia pierwszego o
ś
wiadczenia o wypowiedzeniu stosunku pracy. Cofni
ę
cie tego o
ś
wiadczenia by
ł
o mo
ż
liwe wy
łą
cznie za zgod
ą
powódki (art. 61 k.c.), a tej powódka nie udzieli
ł
a. Skoro pismo pracodawcy z dnia 13 czerwca 2012 r. nie wywo
ł
a
ł
o
ż
adnych skutków prawnych, to roszczenie o przywrócenie powódki do pracy w zwi
ą
zku z wypowiedzeniem dokonanym w tym pi
ś
mie podlega
ł
o oddaleniu.
Od wyroku S
ą
du pierwszej instancji obie strony wnios
ł
y apelacje. Wyrokiem z dnia 23 wrze
ś
nia 2013 r., S
ą
d Okr
ę
gowy - S
ą
d Pracy i Ubezpiecze
ń
Spo
ł
ecznych w Z. oddali
ł
obie apelacje. S
ą
d odwo
ł
awczy podzieli
ł
ustalenia faktyczne oraz rozwa
ż
ania prawne S
ą
du pierwszej instancji i uzna
ł
je za w
ł
asne. Tytu
ł
em uzupe
ł
nienia wywiód
ł
,
ż
e w pozwanym Gimnazjum nast
ą
pi
ł
y zmiany organizacyjne powoduj
ą
ce zmniejszenie w roku szkolnym 2012/13 liczby godzin nauczania j
ę
zyka polskiego i z tej przyczyny dalsze zatrudnienie powódki w pe
ł
nym wymiarze na stanowisku nauczyciela j
ę
zyka polskiego sta
ł
o si
ę
niemo
ż
liwe. Ponadto, w nowym roku szkolnym w Gimnazjum ju
ż
nie funkcjonowa
ł
a biblioteka, wobec czego nie by
ł
o mo
ż
liwe przydzielenie powódce godzin bibliotecznych. Pracodawca stan
ął
przed konieczno
ś
ci
ą
zwolnienia jednej z dwóch pracownic (nauczycielek j
ę
zyka polskiego). Wybór powódki do zwolnienia z pracy zosta
ł
poprzedzony porównaniem kwalifikacji obu nauczycielek (powódki oraz B. P.). Z tego porównania wynika
ł
o,
ż
e powódka posiada krótszy sta
ż
pracy i ma kwalifikacje tylko do nauczania j
ę
zyka polskiego, natomiast B. P. podlega
ł
a wówczas szczególnej ochronie trwa
ł
o
ś
ci stosunku pracy. W sytuacji, w której pozwane Gimnazjum naruszy
ł
o art. 20 ust. 3 Karty Nauczyciela, ale przyczyny wypowiedzenia stosunku pracy wskazane w obu pismach pracodawcy (z dnia 29 maja i 13 czerwca 2012 r.) by
ł
y prawdziwe i uzasadnione, to usprawiedliwiona by
ł
a odmowa uwzgl
ę
dnienia przez S
ą
d Rejonowy
żą
dania w zakresie orzeczenia o restytucji stosunku pracy i zas
ą
dzenie na rzecz powódki stosownego odszkodowania.
Od wyroku S
ą
du Okr
ę
gowego obie strony wnios
ł
y skargi kasacyjne. Powódka zarzuci
ł
a naruszenie art. 378
§
1 k.p.c. w wyniku nierozpoznania sprawy w granicach apelacji, w szczególno
ś
ci przez nierozpoznanie zarzutów dotycz
ą
cych naruszenia: 1) art. 316, art. 233
§
1 w zwi
ą
zku z art. 227 i art. 328
§
2 k.p.c. - przez pomini
ę
cie,
ż
e w zwi
ą
zku z brakiem uchwa
ł
y o cz
ęś
ciowej likwidacji szko
ł
y w pozwanym Gimnazjum nie nast
ą
pi
ł
y
ż
adne zmiany organizacyjne w roku szkolnym 2012/13, w szkole jest prowadzona biblioteka za
ś
D. O. nie móg
ł
pe
ł
ni
ć
obowi
ą
zków dyrektora Gimnazjum, wobec czego nie by
ł
uprawniony do sk
ł
adania o
ś
wiadczenia woli w imieniu pracodawcy, 2) art. 20 ust. 1 pkt 2 Karty Nauczyciela - w wyniku uznania,
ż
e "bezwzgl
ę
dnie niewa
ż
ne z prawem" zmiany organizacyjne szko
ł
y uzasadniaj
ą
rozwi
ą
zanie z nauczycielem umowy o prac
ę
a s
ą
d pracy nie ma obowi
ą
zku ani prawa badania ich legalno
ś
ci, 3) art. 45
§
2 k.p. - przez jego zastosowanie, mimo
ż
e istnieje mo
ż
liwo
ść
dalszego zatrudnienia powódki w pozwanym Gimnazjum. W uzasadnieniu podstawy kasacyjnej powódka wywiod
ł
a,
ż
e S
ą
d Okr
ę
gowy "w
ż
aden sposób nie odniós
ł
si
ę
do zdecydowanej cz
ęś
ci zarzutów apelacyjnych" i "zupe
ł
nie pomin
ął
kluczowe zagadnienia dla sprawy". W szczególno
ś
ci nie dokona
ł
oceny legalno
ś
ci reformy o
ś
wiatowej na terenie gminy L. "w kontek
ś
cie skuteczno
ś
ci decyzji personalnych". Wed
ł
ug powódki zmiany organizacyjne, które stanowi
ł
y podstaw
ę
wypowiedzenia stosunku pracy by
ł
y "bezwzgl
ę
dnie niewa
ż
ne", skoro "pomimo braku stosownej uchwa
ł
y rozpocz
ę
to likwidacj
ę
jedynego Gimnazjum Publicznego istniej
ą
cego na terenie gminy L." (tym samym naruszono art. 59 ust. 1 ustawy o systemie o
ś
wiaty). Wed
ł
ug skar
żą
cej, przepisy prawa wymagaj
ą
, by w ka
ż
dej szkole funkcjonowa
ł
a biblioteka szkolna. To oznacza,
ż
e biblioteka w dalszym ci
ą
gu stanowi "cz
ęść
sk
ł
adow
ą
" pozwanego Gimnazjum, a kwalifikacje do jej prowadzenia posiada powódka. Wobec tego nale
ż
y przyj
ąć
,
ż
e w pozwanym Gimnazjum nie zasz
ł
y
ż
adne legalne zmiany organizacyjne, które uzasadnia
ł
yby wypowiedzenie powódce stosunku pracy. Tymczasem S
ą
d Okr
ę
gowy, nie analizuj
ą
c w ogóle powy
ż
szego problemu, zaakceptowa
ł
sytuacj
ę
, w której dochodzi do obej
ś
cia prawa (likwidacji szko
ł
y bez przeprowadzenia stosownej procedury). Jego obowi
ą
zkiem by
ł
o uzna
ć
te czynno
ś
ci za niewa
ż
ne i stwierdzi
ć
,
ż
e przyczyny wskazane powódce w wypowiedzeniu w ogóle nie mia
ł
y miejsca. W sytuacji, gdy zmiany organizacyjne w Gimnazjum okaza
ł
y si
ę
niewa
ż
ne, to nie by
ł
o przeszkód, aby powódka zosta
ł
a przywrócona do pracy. W zwi
ą
zku z powy
ż
szym skar
żą
ca wnios
ł
a o rozpoznanie skargi na rozprawie, a nast
ę
pnie o uchylenie zaskar
ż
onego wyroku w ca
ł
o
ś
ci i przekazanie S
ą
dowi Okr
ę
gowemu sprawy do ponownego rozpoznania.
Strona pozwana - zaskar
ż
aj
ą
c orzeczenie S
ą
du drugiej instancji w cz
ęś
ci oddaj
ą
cej jej apelacj
ę
od wyroku S
ą
du pierwszej instancji - zarzuci
ł
a obraz
ę
: 1) art. 45 k.p. przez zas
ą
dzenie na rzecz powódki odszkodowania, mimo ustalenia zasadno
ś
ci (prawdziwo
ś
ci) przyczyn wypowiedzenia stosunku pracy dokonanego przez pracodawc
ę
; 2) art. 65 k.c. w zwi
ą
zku z art. 300 k.p. i w zwi
ą
zku z art. 91c Karty Nauczyciela polegaj
ą
c
ą
na pomini
ę
ciu,
ż
e pracodawca w pi
ś
mie z dnia 13 czerwca 2012 r. z
ł
o
ż
y
ł
powódce o
ś
wiadczenie o skróceniu okresu wypowiedzenia, do czego by
ł
uprawniony na podstawie art. 20 ust. 5 Karty Nauczyciela; 3) art. 61 k.c. w zwi
ą
zku z art. 300 k.p. oraz w zwi
ą
zku z art. 91c Karty Nauczyciela wskutek przyj
ę
cia,
ż
e pismo z dnia 13 czerwca 2012 r. zawieraj
ą
ce o
ś
wiadczenie pracodawcy o skróconym okresie wypowiedzenia wymaga
ł
o uprzedniego cofni
ę
cia, za zgod
ą
powódki, o
ś
wiadczenia z
ł
o
ż
onego w pi
ś
mie z dnia 29 maja 2012 r. W uzasadnieniu podstaw kasacyjnych strona pozwana wywiod
ł
a,
ż
e o
ś
wiadczenie pracodawcy o skróceniu okresu wypowiedzenia nauczycielskiego stosunku pracy sk
ł
adane w trybie art. 20 ust. 5 Karty Nauczyciela jest o
ś
wiadczeniem woli skierowanym do pracownika, w zwi
ą
zku z czym zostaje dokonane z chwil
ą
, w której dosz
ł
o do pracownika w taki sposób,
ż
e adresat móg
ł
zapozna
ć
si
ę
z jego tre
ś
ci
ą
. Pozwane Gimnazjum z
ł
o
ż
y
ł
o powódce w dniu 13 czerwca 2013 r. pisemne o
ś
wiadczenie o skróceniu okresu wypowiedzenia. Kieruj
ą
c si
ę
regu
ł
ami wyk
ł
adni o
ś
wiadcze
ń
woli (art. 65 k.c.), nale
ż
y przyj
ąć
,
ż
e o
ś
wiadczenie o skróceniu okresu wypowiedzenia zosta
ł
o powódce skutecznie zakomunikowane. Wed
ł
ug Gimnazjum, dopóki trwa stosunek pracy, to ka
ż
da czynno
ść
pracodawcy zmierzaj
ą
ca do jego rozwi
ą
zania wywo
ł
uje skutek prawny bez potrzeby uzyskiwania w tym przedmiocie jakiejkolwiek zgody ze strony pracownika. Ponowne wypowiedzenie stosunku pracy (skrócenie okresu wypowiedzenia) mo
ż
e wynika
ć
z potrzeby wyeliminowania z obrotu prawnego (skorygowania) poprzedniego (wadliwego) o
ś
wiadczenia woli pracodawcy o rozwi
ą
zaniu stosunku pracy. Pozwana wnios
ł
a o uchylenie wyroku w zaskar
ż
onej cz
ęś
ci i przekazanie w tym zakresie sprawy S
ą
dowi Okr
ę
gowemu do ponownego rozpoznania, a ponadto o zas
ą
dzenie kosztów procesu.
W odpowiedzi na skarg
ę
kasacyjn
ą
powódki strona pozwana wnios
ł
a o nieprzyj
ę
cie skargi do rozpoznania, ewentualnie o jej oddalenie w ca
ł
o
ś
ci, a tak
ż
e o zas
ą
dzenie kosztów post
ę
powania kasacyjnego.
W odpowiedzi na skarg
ę
kasacyjn
ą
strony pozwanej powódka wnios
ł
a o odmow
ę
przyj
ę
cia skargi do rozpoznania, ewentualnie o oddalenie skargi kasacyjnej oraz o zas
ą
dzenie na rzecz powódki kosztów post
ę
powania kasacyjnego.
S
ą
d Najwy
ż
szy wzi
ął
pod uwag
ę
, co nast
ę
puje:
Skarga kasacyjna powódki jest niezasadna przede wszystkim dlatego,
ż
e zosta
ł
a oparta wy
łą
cznie na zarzucie naruszenia art. 378
§
1 k.p.c. Powódka zarzuci
ł
a S
ą
dowi odwo
ł
awczemu "nierozpoznanie sprawy w granicach apelacji", w szczególno
ś
ci przez nierozpoznanie wskazanych przez ni
ą
trzech zarzutów apelacyjnych. Przytoczenie przez skar
żą
c
ą
przepisów prawa materialnego (art. 20 ust. 1 pkt 2 Karty Nauczyciela oraz art. 45
§
2 k.p.) s
ł
u
ż
y jedynie wyja
ś
nieniu, które zarzuty apelacji - w ocenie powódki - zosta
ł
y pomini
ę
te przez S
ą
d drugiej instancji. Podstaw skargi kasacyjnej powódki nie stanowi
ą
wi
ę
c zarzuty naruszenia prawa materialnego (art. 398
3
§
1 pkt 1 k.p.c.), a wy
łą
cznie zarzut naruszenia prawa procesowego (art. 398
3
§
1 pkt 2 k.p.c.), którego zasadno
ść
zale
ż
y od wykazania,
ż
e naruszenie to mia
ł
o istotny wp
ł
yw na wynik sprawy. W utrwalonym orzecznictwie przyjmuje si
ę
,
ż
e wynikaj
ą
cy z art. 378
§
1 k.p.c. obowi
ą
zek rozpoznania sprawy w granicach apelacji oznacza nakaz rozwa
ż
enia wszystkich podniesionych w niej zarzutów i wniosków (wyroki S
ą
du Najwy
ż
szego z dnia 15 listopada 2002 r., V CKN 1348/00, LEX nr 77047; z dnia 21 sierpnia 2003 r., III CKN 392/01, OSNC 2004 nr 10, poz. 161; z dnia 13 stycznia 2006 r., III CSK 5/05, LEX nr 191157; z dnia 11 grudnia 2008 r., IV CSK 331/08, LEX nr 487529; z dnia 17 lipca 2009 r., IV CSK 110/09, LEX nr 518138; z dnia 2 pa
ź
dziernika 2009 r., II PK 97/09, LEX nr 559941; z dnia 9 czerwca 2009 r., II CSK 55/09, LEX nr 677890; z dnia 10 sierpnia 2010 r., I PK 41/10, LEX nr 667488; z dnia 13 maja 2011 r., V CSK 349/10, LEX nr 864024 oraz postanowienie S
ą
du Najwy
ż
szego z dnia 17 stycznia 2007 r., II CSK 321/06, LEX nr 428715). Jednak
ż
e zarzut naruszenia art. 378
§
1 k.p.c. (jako podstawa skargi kasacyjnej) jest uzasadniony dopiero wówczas, gdy s
ą
d drugiej instancji nie rozwa
ż
y wszystkich (lub wi
ę
kszo
ś
ci) istotnych zarzutów zg
ł
oszonych przez stron
ę
apeluj
ą
c
ą
(wyrok S
ą
du Najwy
ż
szego z dnia 9 lutego 2007 r., I PK 222/06, OSNP 2008 nr 11-12, poz. 159), a wi
ę
c przypadku, gdy s
ą
d drugiej instancji "pomija milczeniem" istotne zarzuty i wnioski apelacyjne (wyrok S
ą
du Najwy
ż
szego z dnia 3 lutego 2012 r., II PK 134/11, LEX nr 1167467). Z tej przyczyny rozpoznanie wszystkich - nawet "nieistotnych" - zarzutów apelacyjnych w okoliczno
ś
ciach konkretnej sprawy mo
ż
e okaza
ć
si
ę
zbyteczne (postanowienie S
ą
du Najwy
ż
szego z dnia 11 pa
ź
dziernika 2005 r., V CK 507/04, LEX nr 604063). Prowadzi to do wniosku,
ż
e obowi
ą
zek na
ł
o
ż
ony na s
ą
d drugiej instancji w art. 378
§
1 k.p.c. nie ma charakteru kategorycznego (bezwzgl
ę
dnego) w tym sensie,
ż
e nie oznacza konieczno
ś
ci szczegó
ł
owego odniesienia si
ę
do wszystkich (bez wyj
ą
tku) argumentów przytoczonych przez apeluj
ą
cego (wyroki S
ą
du Najwy
ż
szego z dnia 30 listopada 2007 r., IV CSK 313/07, LEX nr 623819 i z dnia 24 lipca 2009 r., I PK 38/09, LEX nr 523541). Zarzut obrazy art. 378
§
1 k.p.c. nie stanowi wi
ę
c usprawiedliwionej podstawy skargi kasacyjnej, gdy s
ą
d drugiej instancji - dokonuj
ą
c merytorycznej oceny zg
ł
oszonych zarzutów apelacji - uznaje je za nieuzasadnione, a także, gdy pomija niektóre nieistotne argumenty apeluj
ą
cego.
W rozpoznawanej sprawie S
ą
d odwo
ł
awczy podzieli
ł
ustalenia faktyczne i rozwa
ż
ania prawne S
ą
du Rejonowego i przyj
ął
je za w
ł
asne, po uprzednim ich zreferowaniu. Oznacza to,
ż
e zaaprobowa
ł
rozstrzygni
ę
cie S
ą
du pierwszej instancji w zakresie, w jakim - w miejsce
żą
danego przywrócenia do pracy - zas
ą
dzono na rzecz powódki zrycza
ł
towane odszkodowanie za wadliwe rozwi
ą
zanie stosunku pracy. Tej aprobacie S
ą
d odwo
ł
awczy da
ł
jednoznaczny wyraz w uzasadnieniu swego wyroku. Wobec powy
ż
szego nie zachodzi
ł
a konieczno
ść
, aby S
ą
d Okr
ę
gowy drobiazgowo odnosi
ł
si
ę
do wszystkich zarzutów apelacyjnych (argumentów), w tym wymienionych przez powódk
ę
w uzasadnieniu podstawy kasacyjnej. Skoro wypowiedzenie powódce stosunku pracy zosta
ł
o uznane za niezgodne z prawem jako naruszaj
ą
ce okre
ś
lone przepisy o wypowiadaniu, to traci
ł
y na znaczeniu zarzuty (argumenty) dotycz
ą
ce naruszenia jeszcze innych (dalszych) przepisów. S
ą
d Okr
ę
gowy - wbrew temu, co twierdzi powódka - rozpozna
ł
wi
ę
c spraw
ę
"w granicach apelacji" i da
ł
temu wyraz w pisemnych motywach swego rozstrzygni
ę
cia, gdy
ż
ustosunkowa
ł
si
ę
do wszystkich istotnych zarzutów apelacji. Natomiast ocena, czy dokonana przez ten S
ą
d analiza by
ł
a merytorycznie prawid
ł
owa w
ś
wietle przepisów prawa materialnego, nie mie
ś
ci si
ę
w granicach kasacyjnego zarzutu naruszenia art. 378
§
1 k.p.c.
Podstaw
ę
faktyczn
ą
zaskar
ż
onego wyroku stanowi ustalenie,
ż
e w pozwanym Gimnazjum w roku szkolnym 2012/13 przewidziano 21 godzin nauczania j
ę
zyka polskiego i nie przewidziano ani jednej godziny bibliotecznej. Powódce nie przydzielono
ż
adnych godzin a wszystkie godziny nauczania j
ę
zyka polskiego przydzielono drugiej z nauczycielek, która legitymowa
ł
a si
ę
d
ł
u
ż
szym sta
ż
em i by
ł
a obj
ę
ta szczególn
ą
ochron
ą
przedemerytaln
ą
. Przy wyborze powódki do zwolnienia z pracy pracodawca kierowa
ł
si
ę
wi
ę
c usprawiedliwionymi wzgl
ę
dami. S
ą
dy obu instancji uzna
ł
y,
ż
e dokonane powódce wypowiedzenie narusza
ł
o przepisy prawa pracy, ale przywrócenie jej do pracy na dotychczasowych warunkach by
ł
oby "niemo
ż
liwe" (art. 45
§
2 k.p.) i dlatego zosta
ł
o zas
ą
dzone na rzecz powódki odszkodowanie. S
ą
d drugiej instancji oceni
ł
,
ż
e zosta
ł
a spe
ł
niona przes
ł
anka wypowiedzenia z art. 20 ust. 1 pkt 2 Karty Nauczyciela polegaj
ą
ca na zmianie organizacyjnej w szkole, powoduj
ą
cej zmian
ę
planu nauczania uniemo
ż
liwiaj
ą
c
ą
dalsze zatrudnianie nauczyciela (powódki) w pe
ł
nym wymiarze zaj
ęć
. Taka kwalifikacja prawna ustalonego stanu faktycznego jest prawid
ł
owa, skoro po uzasadnionym przydzieleniu wszystkich godzin nauczania j
ę
zyka polskiego drugiej z nauczycielek, nie pozosta
ł
y
ż
adne godziny nauczania, które mo
ż
na by przydzieli
ć
powódce. Oznacza to równocze
ś
nie trafno
ść
oceny,
ż
e przywrócenie powódki do pracy by
ł
oby niecelowe (art. 45
§
2 k.p. w zwi
ą
zku z art. 91c Karty Nauczyciela), skoro po takim przywróceniu szko
ł
a nie mog
ł
aby przydzieli
ć
powódce
ż
adnych godzin nauczania.
Jedynie tytu
ł
em nawi
ą
zania do podniesionej w skardze powódki argumentacji zmierzaj
ą
cej do wykazania wadliwo
ś
ci prawnych zmian organizacyjnych dotycz
ą
cych Gimnazjum, S
ą
d Najwy
ż
szy zwraca uwag
ę
,
ż
e przes
ł
ank
ą
stosowania art. 20 ust. 1 pkt 2 Karty Nauczyciela jest faktyczne (rzeczywiste) dokonanie zmiany organizacyjnej w szkole, powoduj
ą
cej zmian
ę
planu nauczania uniemo
ż
liwiaj
ą
c
ą
dalsze zatrudnianie nauczyciela w pe
ł
nym wymiarze zaj
ęć
. Czynno
ś
ci, na podstawie których dochodzi do takich zmian, powinny by
ć
zgodne z prawem (legalne), a wi
ę
c dokonane w ramach obowi
ą
zuj
ą
cego porz
ą
dku prawnego. Nie oznacza to jednak,
ż
e s
ą
d pracy, który rozpoznaje spór mi
ę
dzy pracownikiem a pracodawc
ą
samorz
ą
dowym oparty na zmianach organizacyjnych pracodawcy, powinien ocenia
ć
we w
ł
asnym zakresie, czy czynno
ś
ci le
żą
ce u podstaw tych zmian (w szczególno
ś
ci uchwa
ł
a w
ł
a
ś
ciwego organu gminy o likwidacji publicznej placówki o
ś
wiatowej) by
ł
y zgodne z odpowiednimi przepisami i merytorycznie uzasadnione. Ocena, czy uchwa
ł
a rady gminy dotycz
ą
ca likwidacji gminnych placówek o
ś
wiatowych (maj
ą
ca charakter publicznoprawny) jest zgodna z prawem oraz dokonywana jest we w
ł
a
ś
ciwym trybie, nale
ż
y do kognicji s
ą
dów administracyjnych (por. wyrok S
ą
du Najwy
ż
szego z dnia 23 marca 2009 r., I PK 205/08, OSNP 2010 nr 23-24, poz. 282). Z tej przyczyny podnoszone przez powódk
ę
twierdzenia na temat rzekomej sprzeczno
ś
ci z prawem decyzji podj
ę
tych przez w
ł
adze samorz
ą
dowe co do zmian organizacyjnych w pozwanym Gimnazjum, nie mog
ą
by
ć
przedmiotem oceny s
ą
du pracy. Z punktu widzenia zasadno
ś
ci powództwa o przywrócenie do pracy znaczenie mia
ł
jedynie stan faktyczny polegaj
ą
cy na dokonaniu (w ramach obowi
ą
zuj
ą
cego porz
ą
dku prawnego) zmian organizacyjnych w pozwanym Gimnazjum jako nast
ę
pstwo decyzji (uchwa
ł
) podj
ę
tych przez organy samorz
ą
dowe. Tak wi
ę
c rzekome nieprawid
ł
owo
ś
ci w podejmowaniu przez organy gminy L. decyzji (uchwa
ł
) w zakresie ograniczenia w roku szkolnym 2012/13 liczby godzin nauczania j
ę
zyka polskiego i likwidacji biblioteki w pozwanym Gimnazjum nie podlega
ł
y kontroli s
ą
du pracy a istotne by
ł
o,
ż
e takie zmiany organizacyjne w rzeczywisto
ś
ci mia
ł
y miejsce.
Co si
ę
tyczy skargi kasacyjnej pozwanego Gimnazjum, to zasadne s
ą
podniesione w niej zarzuty naruszenia art. 65 k.c. w zwi
ą
zku z art. 300 k.p. i art. 91c Karty Nauczyciela oraz art. 61 k.c. w zwi
ą
zku z art. 300 k.p. i art. 91c Karty Nauczyciela. Taka ocena nie prowadzi jednak do uwzgl
ę
dnienia skargi kasacyjnej, bowiem wyrok S
ą
du drugiej instancji, mimo cz
ęś
ciowo wadliwego uzasadnienia, ostatecznie odpowiada prawu (art. 398
14
in fine
k.p.c.). Odnosz
ą
c si
ę
szczegó
ł
owo do postawionych przez pozwane Gimnazjum zarzutów, nale
ż
y przypomnie
ć
,
ż
e rozwi
ą
zanie stosunku pracy z przyczyn okre
ś
lonych w art. 20 ust. 1 pkt 2 Karty Nauczyciela, nast
ę
puje z ko
ń
cem roku szkolnego po uprzednim trzymiesi
ę
cznym wypowiedzeniu (art. 20 ust. 3 Karty Nauczyciela). Okres wypowiedzenia mo
ż
e by
ć
skrócony do jednego miesi
ą
ca i w takim wypadku nauczycielowi przys
ł
uguje odszkodowanie za pozosta
łą
cz
ęść
okresu wypowiedzenia w wysoko
ś
ci wynagrodzenia liczonego jak za okres urlopu wypoczynkowego, a okres, za który przys
ł
uguje odszkodowanie wlicza si
ę
nauczycielowi pozostaj
ą
cemu w tym okresie bez pracy do okresu zatrudnienia (art. 20 ust. 5 Karty Nauczyciela). Pozwane Gimnazjum mog
ł
o wi
ę
c rozwi
ą
za
ć
z powódk
ą
stosunek pracy ze skutkiem przypadaj
ą
cym na koniec roku szkolnego 2011/12 (z dniem 31 sierpnia 2012 r.) a powinno by
ć
ono - co do zasady - poprzedzone trzymiesi
ę
cznym okresem wypowiedzenia. Oznacza to,
ż
e wypowiedzenie powinno zosta
ć
powódce dokonane najpó
ź
niej 31 maja 2012 r. W oparciu o przepis art. 20 ust. 5 Karty Nauczyciela, pracodawca móg
ł
jednak zastosowa
ć
okres wypowiedzenia krótszy od trzymiesi
ę
cznego, z tym zastrze
ż
eniem,
ż
e musia
ł
on wynosi
ć
co najmniej 1 miesi
ą
c, a za pozosta
łą
(skrócon
ą
) cz
ęść
okresu wypowiedzenia powódce nale
ż
a
ł
o si
ę
odszkodowanie. W tym przypadku strona pozwana mog
ł
a z
ł
o
ż
y
ć
powódce o
ś
wiadczenie wypowiadaj
ą
ce stosunek pracy w okresie przypadaj
ą
cym po dniu 31 maja 2012 r. a przed 31 lipca 2012 r.
Pozwane Gimnazjum w pierwszej kolejno
ś
ci z
ł
o
ż
y
ł
o powódce w dniu 4 czerwca 2012 r. o
ś
wiadczenie z zastosowaniem trzymiesi
ę
cznego okresu wypowiedzenia, a gdy okaza
ł
o si
ę
,
ż
e nie b
ę
dzie ono mog
ł
o wywrze
ć
skutku w postaci rozwi
ą
zania stosunku pracy z dniem 31 sierpnia 2012 r., bez zgody powódki na cofni
ę
cie tego wypowiedzenia, z
ł
o
ż
y
ł
o powódce w dniu 13 czerwca 2012 r. drugie o
ś
wiadczenie o rozwi
ą
zaniu stosunku pracy, tym razem z zastosowaniem skróconego okresu wypowiedzenia, który mia
ł
up
ł
yn
ąć
31 sierpnia 2012 r. Powódka odwo
ł
a
ł
a si
ę
od obu wypowiedze
ń
a kwesti
ą
sporn
ą
jest ocena, prawid
ł
owo
ść
którego z tych wypowiedze
ń
(z dnia 4 czerwca 2012 r., czy te
ż
z dnia 13 czerwca 2012 r.) decyduje o zgodno
ś
ci z prawem rozwi
ą
zania stosunku pracy. Ocena ta wyznacza te
ż
kolejno
ść
analizy prawnej takiego stanu faktycznego, a konkretnie, zgodno
ść
prawem którego z wypowiedze
ń
powinna by
ć
oceniana w pierwszej kolejno
ś
ci.
S
ą
dy obu instancji podda
ł
y w pierwszej kolejno
ś
ci ocenie prawnej wcze
ś
niej dokonane wypowiedzenie (z
ł
o
ż
one w dniu 4 czerwca 2012 r.) i uzna
ł
y je za niezgodne z prawem, nie oceniaj
ą
c ju
ż
zgodno
ś
ci z prawem pó
ź
niej z
ł
o
ż
onego o
ś
wiadczenia o wypowiedzeniu (w dniu 13 czerwca 2012 r.). Powódka akceptuje to w odpowiedzi na skarg
ę
kasacyjn
ą
, powo
ł
uj
ą
c si
ę
na uchwa
łę
S
ą
du Najwy
ż
szego z dnia 23 pa
ź
dziernika 1986 r., III PZP 62/86 (OSNCP 1987 nr 10, poz. 156; OSPiKA 1987 nr 10, poz. 184, z glos
ą
T. Zieli
ń
skiego), wed
ł
ug której ponowne wypowiedzenie pracownikowi umowy o prac
ę
dokonane w okresie pierwszego wypowiedzenia przez zak
ł
ad pracy, b
ę
d
ą
c w b
łę
dnym przekonaniu,
ż
e wypowiedzenie wcze
ś
niejsze zosta
ł
o skutecznie cofni
ę
te, jest bezskuteczne, a w takiej sytuacji nale
ż
y bada
ć
zasadno
ść
pierwszego wypowiedzenia. W ocenie S
ą
du Najwy
ż
szego orzekaj
ą
cego w rozpoznawanej sprawie, wyk
ł
adnia ta jest nieaktualna, gdy
ż
zosta
ł
a podj
ę
ta w stanie prawnym, w którym nie obowi
ą
zywa
ł
y regulacje ustawowe (kodeksowe) uprawniaj
ą
ce pracodawc
ę
do jednostronnego skrócenia okresu wypowiedzenia umowy o prac
ę
(art. 36
1
k.p. wszed
ł
w
ż
ycie dopiero z dniem 1 maja 1989 r.). Przed t
ą
zmian
ą
stanu prawnego wypowiedzenie dokonane wcze
ś
niej zawsze wywo
ł
ywa
ł
o skutek rozwi
ą
zuj
ą
cy stosunek pracy przed up
ł
ywem okresu wypowiedzenia dokonanego pó
ź
niej.
W pó
ź
niejszym orzecznictwie S
ą
d Najwy
ż
szy wielokrotnie zwraca
ł
uwag
ę
,
ż
e pracodawca po dokonaniu pierwszego wypowiedzenia umowy o prac
ę
, mo
ż
e do czasu rozwi
ą
zania stosunku pracy dokona
ć
ponownego jej wypowiedzenia, bez potrzeby uzyskania zgody pracownika na cofni
ę
cie wcze
ś
niejszego wypowiedzenia, co oznacza w konsekwencji,
ż
e prawomocne zako
ń
czenie post
ę
powania w sprawie z odwo
ł
ania pracownika od wypowiedzenia umowy o prac
ę
nie jest warunkiem dopuszczalno
ś
ci ponownego jej wypowiedzenia (por. zw
ł
aszcza wyrok z dnia 18 grudnia 2002 r., I PK 49/02, OSNP 2004 nr 13, poz. 220). W razie dokonania przez pracodawc
ę
wypowiedzenia umowy o prac
ę
a nast
ę
pnie dokonania kolejnego wypowiedzenia, o zgodno
ś
ci z prawem rozwi
ą
zania stosunku pracy decyduje prawid
ł
owo
ść
tego z wypowiedze
ń
, które wcze
ś
niej wywo
ł
a
ł
o skutek rozwi
ą
zuj
ą
cy. W pierwszej kolejno
ś
ci nale
ż
y wi
ę
c oceni
ć
zgodno
ść
z prawem tego z wypowiedze
ń
, wskutek którego wcze
ś
niej dosz
ł
o do rozwi
ą
zania umowy prac
ę
, a nie tego, które wcze
ś
niej zosta
ł
o z
ł
o
ż
one. Roszczenia o przywrócenie do pracy (odszkodowanie) przys
ł
uguj
ą
bowiem wtedy, gdy dosz
ł
o do rozwi
ą
zania umowy o prac
ę
wskutek niezgodnego z prawem (niezasadnego) wypowiedzenia. Inaczej mówi
ą
c, wypowiedzenie, które nie doprowadzi
ł
o do rozwi
ą
zania umowy o prac
ę
nie uzasadnia tych roszcze
ń
, gdy
ż
nie wynikaj
ą
one z samej wadliwo
ś
ci wypowiedzenia (poza roszczeniem o uznanie wypowiedzenia za bezskuteczne, które z istoty mo
ż
e by
ć
zrealizowane tylko przed rozwi
ą
zaniem umowy wskutek up
ł
ywu okresu wypowiedzenia). Je
ż
eli wypowiedzenie z
ł
o
ż
one pó
ź
niej wywo
ł
a
ł
o skutek rozwi
ą
zuj
ą
cy umow
ę
przed wypowiedzeniem z
ł
o
ż
onym wcze
ś
niej, to wcze
ś
niejsze wypowiedzenie staje si
ę
bezprzedmiotowe, gdy
ż
nie mo
ż
e doprowadzi
ć
do rozwi
ą
zania stosunku pracy, który ju
ż
nie istnieje, gdy
ż
uleg
ł
rozwi
ą
zaniu (por. wyrok S
ą
du Najwy
ż
szego z dnia 21 marca 2001 r., I PKN 317/00, OSNAPiUS 2002 nr 24, poz. 597). Podobnie jest w razie rozwi
ą
zania umowy o prac
ę
bez wypowiedzenia, w okresie wcze
ś
niej dokonanego wypowiedzenia (por. wyroki S
ą
du Najwy
ż
szego z dnia 28 czerwca 2005 r., III PK 44/05, OSNP 2006 nr 9-10, poz. 147; z dnia 8 maja 2007 r., II PK 277/06, OSNP 2008 nr 7-8, poz. 103; OSP 2009 nr 3, poz. 29, z glos
ą
K. Terpi
ł
owskiej; z dnia 10 lipca 2007 r., I PK 241/06, OSNP 2008 nr 17-18, poz. 254; z dnia 16 grudnia 2008 r., I PK 88/08, OSNP 2010 nr 11-12, poz. 137 oraz z dnia 4 marca 2009 r., II PK 202/08, OSNP 2010 nr 19-20, poz. 231; PiZS 2010 nr 8, s. 37, z glos
ą
W. Pude
ł
ko; Monitor Prawniczy 2010 nr 17, s. 975, z glos
ą
K. Andrejuk).
S
ą
d Najwy
ż
szy w sk
ł
adzie orzekaj
ą
cym podtrzymuje zatem pogl
ą
d,
ż
e ponowne wypowiedzenie umowy o prac
ę
przez pracodawc
ę
jest mo
ż
liwe i dopuszczalne bez konieczno
ś
ci cofni
ę
cia poprzedniego wypowiedzenia (za zgod
ą
pracownika), bowiem takie zachowanie pracodawcy mo
ż
e by
ć
racjonalnie usprawiedliwione przyczynami natury faktycznej oraz prawnej. Mo
ż
liwo
ść
ponownego wypowiedzenia stosunku pracy nie ogranicza przy tym uprawnie
ń
pracownika wynikaj
ą
cych z przepisów chroni
ą
cych trwa
ł
o
ść
stosunku pracy, gdy
ż
ka
ż
de z wypowiedze
ń
"
ż
yje swoim w
ł
asnym
ż
yciem" i wywo
ł
uje odr
ę
bne skutki prawne. W szczególno
ś
ci ka
ż
de z nich mo
ż
e by
ć
z osobna kwestionowane przed s
ą
dem pracy, ale pracownikowi przys
ł
uguje tylko jedno odszkodowanie z tytu
ł
u wadliwego rozwi
ą
zania umowy o prac
ę
(47
1
k.p.), cho
ć
by pracodawca kilkakrotnie sk
ł
ada
ł
mu o
ś
wiadczenie o wypowiedzeniu tej samej umowy (wyrok S
ą
du Najwy
ż
szego z dnia 6 lipca 2011 r., II PK 12/11, OSNP 2012 nr 17-18, poz. 217).
Na podstawie przedstawionej wyk
ł
adni nale
ż
y przyj
ąć
,
ż
e z
ł
o
ż
one powódce ponowne o
ś
wiadczenie o rozwi
ą
zaniu stosunku pracy (z zastosowaniem skróconego okresu wypowiedzenia) by
ł
o skuteczne, mimo
ż
e zosta
ł
o dokonane w czasie, gdy rozpocz
ął
bieg okres wypowiedzenia przewidziany w pierwszym wypowiedzeniu. Skuteczno
ść
tego pó
ź
niejszego wypowiedzenia polega na tym,
ż
e rozwi
ą
zanie stosunku pracy z powódk
ą
nast
ą
pi
ł
o w dniu 31 sierpnia 2012 r. (kiedy up
ł
yn
ął
skrócony okres wypowiedzenia), a wi
ę
c wcze
ś
niej ni
ż
nast
ą
pi
ł
oby to na podstawie pierwszego wypowiedzenia. Nale
ż
a
ł
o wi
ę
c w pierwszej kolejno
ś
ci oceni
ć
zgodno
ść
z prawem wypowiedzenia dokonanego pó
ź
niej, gdyż spowodowa
ł
o ono rozwi
ą
zanie stosunku pracy powódki przed up
ł
ywem okresu wypowiedzenia dokonanego (z
ł
o
ż
onego) wcze
ś
niej. O
ś
wiadczenie o wypowiedzeniu powódce stosunku pracy z
ł
o
ż
one powódce w dniu 13 czerwca 2012 r. by
ł
o zgodne z prawem (art. 20 ust. 5 Karty Nauczyciela). Wskutek tego (zgodnego z prawem) wypowiedzenia dosz
ł
o do rozwi
ą
zania stosunku pracy powódki z dniem 31 sierpnia 2012 r., a tym samym wypowiedzenie z
ł
o
ż
one w dniu 4 czerwca 2012 r. sta
ł
o si
ę
bezprzedmiotowe.
Skarga kasacyjna strony pozwanej (mimo jej zasadno
ś
ci) podlega
ł
a jednak oddaleniu, gdy
ż
wyrok S
ą
du drugiej instancji odpowiada prawu. S
ą
d Okr
ę
gowy - w
ś
lad za S
ą
dem Rejonowym - uzna
ł
bowiem b
łę
dnie,
ż
e wskazanie powódce przyczyny wypowiedzenia w obydwu pismach o rozwi
ą
zaniu stosunku pracy by
ł
o prawid
ł
owe (zgodne z art. 30
§
4 k.p. w zwi
ą
zku z art. 91c Karty Nauczyciela). Tymczasem okre
ś
lenie przyczyny wypowiedzenia stosunku pracy jako "zmian organizacyjnych uniemo
ż
liwiaj
ą
cych dalsze zatrudnienie powódki na zajmowanym stanowisku w pe
ł
nym wymiarze zaj
ęć
" stanowi powtórzenie zwrotu ustawowego i nie spe
ł
nia wymagania kompletno
ś
ci (zupe
ł
no
ś
ci), bo pozwane Gimnazjum nie przedstawi
ł
o przes
ł
anek (kryteriów) wytypowania powódki do zwolnienia z pracy. Co prawda w wyroku S
ą
du Najwy
ż
szego z dnia 7 kwietnia 2011 r., I PK 238/10 (OSNP 2012 nr 17-18, poz. 214) wyra
ż
ono pogl
ą
d,
ż
e "zastosowane kryteria wyboru pracownika do zwolnienia nie s
ą
obj
ę
te obowi
ą
zkow
ą
tre
ś
ci
ą
o
ś
wiadczenia woli pracodawcy okre
ś
lon
ą
w art. 30
§
4 k.p.c., a te okoliczno
ś
ci (kryteria) podlegaj
ą
badaniu przez s
ą
d w ramach kontroli zasadno
ś
ci wypowiedzenia (art. 45
§
1 k.p.)", ale tak
ą
wyk
ł
adni
ę
nale
ż
y uzna
ć
za nieaktualn
ą
. W pó
ź
niejszym orzecznictwie S
ą
du Najwy
ż
szego dosz
ł
o bowiem do utrwalenia stanowiska (które sk
ł
ad orzekaj
ą
cy podziela), zgodnie z którym kryteria wyboru do zwolnienia z pracy powinny by
ć
wskazane zwalnianemu pracownikowi w pi
ś
mie wypowiadaj
ą
cym umow
ę
o prac
ę
(art. 30
§
4 k.p.), a nie dopiero ujawniane lub poznawane w s
ą
dowym post
ę
powaniu odwo
ł
awczym (por. wyroki z dnia 16 grudnia 2008 r., I PK 86/08, LEX nr 497682; z dnia 25 stycznia 2013 r., I PK 172/12, OSNP 2014 nr 4, poz. 52; z dnia 10 wrze
ś
nia 2013 r., I PK 61/13, LEX nr 1427709 i z dnia 18 wrze
ś
nia 2013 r., II PK 5/13, LEX nr 1376065). Pozbawienie pracownika mo
ż
liwo
ś
ci dokonania oceny w zakresie, czy zastosowane wzgl
ę
dem niego kryteria doboru do zwolnienia, by
ł
y s
ł
uszne (w
ł
a
ś
ciwe) (nieujawnienie w tre
ś
ci wypowiedzenia kryteriów doboru do zwolnienia) wymusza na nim wszcz
ę
cie s
ą
dowej procedury odwo
ł
awczej w celu poznania konkretnej i rzeczywistej przyczyny, która potencjalnie uzasadnia
ł
a dokonanie wypowiedzenia umowy o prac
ę
. Dlatego pracodawca, decyduj
ą
c si
ę
na wypowiedzenie umowy konkretnemu pracownikowi - w razie konieczno
ś
ci wyboru spo
ś
ród wi
ę
kszej liczby pracowników - ma obowi
ą
zek wskaza
ć
w o
ś
wiadczeniu o wypowiedzeniu tak
ż
e przyczyn
ę
wyboru pracownika do zwolnienia z pracy (kryteria doboru). Przyczyny (kryteria) wyboru powódki do zwolnienia z pracy (spo
ś
ród dwóch nauczycielek j
ę
zyka polskiego), nie zosta
ł
y jej zakomunikowane w tre
ś
ci o
ś
wiadcze
ń
rozwi
ą
zuj
ą
cych stosunek pracy a zosta
ł
y ujawnione dopiero w toku post
ę
powania s
ą
dowego. Wypowiedzenie powódce stosunku pracy narusza
ł
o tym samym art. 30
§
4 k.p., co uzasadnia
ł
o zas
ą
dzenie na jej rzecz odszkodowania na podstawie art. 45
§
2 k.p. w zwi
ą
zku z art. 91c ust. 1 Karty Nauczyciela.
Skarga kasacyjna powódki (tylko w tej skardze z
ł
o
ż
ono odpowiedni wniosek) zosta
ł
a rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, a nie na rozprawie, bowiem nie wyst
ą
pi
ł
y
ż
adne okoliczno
ś
ci przemawiaj
ą
ce za wyznaczeniem rozprawy kasacyjnej. W my
ś
l art. 398
11
§
1 k.p.c. zasad
ą
jest rozpoznanie skargi przez S
ą
d Najwy
ż
szy na posiedzeniu niejawnym, chyba
ż
e w sprawie wyst
ę
puje istotne zagadnienie prawne (a skar
żą
cy z
ł
o
ż
y
ł
w skardze kasacyjnej wniosek o jej rozpoznanie na rozprawie). Jak ju
ż
wy
ż
ej przedstawiono, w skardze kasacyjnej powódki nie sformu
ł
owano
ż
adnego istotnego zagadnienia prawnego, którego rozstrzygni
ę
cie by
ł
oby niezb
ę
dne do rozpoznania skargi.
W tym stanie rzeczy S
ą
d Najwy
ż
szy oddali
ł
obie skargi kasacyjne na podstawie art. 398
14
k.p.c. i orzek
ł
o kosztach post
ę
powania kasacyjnego w oparciu o przepis art. 100 zdanie pierwsze k.p.c.