III PK 109/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał sprawę z powództwa Krzysztofa S. przeciwko T.-M. Spółce z. o.o. o uznanie wypowiedzenia zmieniającego za bezskuteczne. Sąd pierwszej instancji uznał wypowiedzenie za bezskuteczne z powodu naruszenia art. 38 k.p. (brak konsultacji związkowej). Sąd Okręgowy utrzymał ten wyrok, podzielając pogląd o naruszeniu art. 38 k.p. oraz uznając wypowiedzenie za nieuzasadnione. Pozwana Spółka wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących wypowiedzenia zmieniającego w związku z utratą mocy obowiązującej przez zakładowy układ zbiorowy pracy. Sąd Najwyższy uznał skargę kasacyjną za uzasadnioną. Kluczową kwestią było zastosowanie art. 24113 § 2 zdanie drugie k.p., który stanowi, że przy wypowiedzeniu warunków umowy o pracę nie mają zastosowania przepisy ograniczające dopuszczalność wypowiedzenia. Sąd Najwyższy stwierdził, że utrata mocy obowiązującej układu zbiorowego pracy jest uzasadnioną przyczyną wypowiedzenia zmieniającego. Ponadto, w takiej sytuacji nie stosuje się przepisów o szczególnej ochronie stosunku pracy ani o konsultacji związkowej (art. 38 k.p.), ponieważ wymóg zasadności wypowiedzenia zmieniającego nie jest wymagany. Sąd podkreślił jednak, że pracodawca jest związany przepisami o równym traktowaniu i zakazem dyskryminacji oraz zakazem nadużywania prawa. W konsekwencji, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i zmienił wyrok Sądu Rejonowego w ten sposób, że oddalił powództwo.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Zagadnienia prawne (4)
Czy przepis art. 24113 § 2 zdanie drugie k.p. ma zastosowanie do wypowiedzenia indywidualnych warunków umowy o pracę ze względu na upływ okresu wypowiedzenia zakładowego układu zbiorowego pracy, jeżeli nie został on zastąpiony nowym układem zbiorowym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przepis art. 24113 § 2 zdanie drugie k.p. ma zastosowanie do wypowiedzenia indywidualnych warunków umowy o pracę ze względu na upływ okresu wypowiedzenia zakładowego układu zbiorowego pracy, jeżeli nie został on zastąpiony nowym układem zbiorowym.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że utrata mocy obowiązującej układu zbiorowego pracy jest uzasadnioną przyczyną wypowiedzenia zmieniającego. W takiej sytuacji nie stosuje się przepisów o szczególnej ochronie stosunku pracy ani o konsultacji związkowej (art. 38 k.p.), ponieważ wymóg zasadności wypowiedzenia zmieniającego nie jest wymagany. Sąd odwołał się do wykładni systemowej i wypełnienia luki prawnej po utracie mocy obowiązującej przez art. 2417 § 4 k.p.
Czy do wypowiedzenia warunków pracy lub płacy wynikających z rozwiązanego układu zbiorowego pracy stosuje się przepisy o szczególnej ochronie stosunku pracy oraz o zasadności wypowiedzenia i konsultacji związkowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, do wypowiedzenia warunków pracy lub płacy wynikających z rozwiązanego układu zbiorowego pracy nie stosuje się przepisów o szczególnej ochronie stosunku pracy oraz o zasadności wypowiedzenia (art. 45 § 1 k.p.) i konsultacji związkowej (art. 38 § 1 k.p.).
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że art. 24113 § 2 zdanie drugie k.p. wyłącza stosowanie przepisów ograniczających dopuszczalność wypowiedzenia, w tym wymóg zasadności i konsultacji związkowej, gdy wypowiedzenie jest konsekwencją rozwiązania układu zbiorowego.
Czy pracodawca jest związany przepisami o równym traktowaniu pracowników i ich niedyskryminacji oraz zakazem czynienia z prawa wypowiedzenia użytku w sposób sprzeczny z zasadami współżycia społecznego przy wypowiadaniu warunków umowy po rozwiązaniu układu zbiorowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, pracodawca jest związany przepisami o równym traktowaniu pracowników i ich niedyskryminacji (art. 32 i 33 Konstytucji RP; art. 112 i 113 k.p., a także art. 183a -183e k.p.) oraz zakazem czynienia z prawa wypowiedzenia użytku w sposób sprzeczny z zasadami współżycia społecznego i społeczno-gospodarczym przeznaczeniem prawa (art. 8 k.p.).
Uzasadnienie
Nawet jeśli przepisy o szczególnej ochronie stosunku pracy i zasadności wypowiedzenia nie mają zastosowania, pracodawca musi przestrzegać ogólnych zasad prawa pracy, w tym zakazu dyskryminacji i zasady współżycia społecznego.
Czy utrata mocy obowiązującej układu zbiorowego pracy stanowi uzasadnioną przyczynę wypowiedzenia zmieniającego umowę o pracę?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, utrata mocy obowiązującej układu zbiorowego pracy stanowi uzasadnioną przyczynę wypowiedzenia zmieniającego umowę o pracę.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że utrata mocy obowiązującej układu zbiorowego jest wystarczająco konkretną przyczyną wypowiedzenia zmieniającego, a pracodawca kieruje się interesem ekonomicznym, oceniając, czy ma interes w wypowiedzeniu umowy.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Krzysztof S. | osoba_fizyczna | powód |
| T.-M. Spółka z. o.o. | spółka | pozwana |
Przepisy (14)
Główne
k.p. art. 24113 § § 2 zdanie drugie
Kodeks pracy
Ma zastosowanie do wypowiedzenia indywidualnych warunków umowy o pracę ze względu na upływ okresu wypowiedzenia zakładowego układu zbiorowego pracy, jeżeli nie został on zastąpiony nowym układem zbiorowym. Wyłącza stosowanie przepisów ograniczających dopuszczalność wypowiedzenia.
Pomocnicze
k.p. art. 45 § § 1
Kodeks pracy
Nie ma zastosowania do wypowiedzenia warunków pracy lub płacy wynikających z rozwiązanego układu zbiorowego pracy.
k.p. art. 38 § § 1
Kodeks pracy
Nie ma zastosowania do wypowiedzenia warunków pracy lub płacy wynikających z rozwiązanego układu zbiorowego pracy.
Konstytucja RP art. 32
Konstytucja RP
Pracodawca jest związany przepisami o równym traktowaniu pracowników.
Konstytucja RP art. 33
Konstytucja RP
Pracodawca jest związany przepisami o niedyskryminacji.
k.p. art. 112
Kodeks pracy
Pracodawca jest związany przepisami o równym traktowaniu pracowników.
k.p. art. 113
Kodeks pracy
Pracodawca jest związany przepisami o niedyskryminacji.
k.p. art. 183a
Kodeks pracy
Pracodawca jest związany przepisami o równym traktowaniu pracowników.
k.p. art. 183e
Kodeks pracy
Pracodawca jest związany przepisami o równym traktowaniu pracowników.
k.p. art. 8
Kodeks pracy
Pracodawca jest związany zakazem czynienia z prawa wypowiedzenia użytku w sposób sprzeczny z zasadami współżycia społecznego i społeczno-gospodarczym przeznaczeniem prawa.
k.p. art. 2418 § § 2
Kodeks pracy
Odesłanie do art. 24113 § 2 zdanie drugie k.p. w kontekście pracowników przejętych przez nowego pracodawcę.
k.p. art. 2417 § § 4 zdanie drugie
Kodeks pracy
Utracił moc na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego, ale jego duch jest podtrzymywany przez art. 24113 § 2 zdanie drugie k.p.
k.p. art. 42 § § 1
Kodeks pracy
Wiąże się z art. 45 § 1 k.p. i art. 38 § 1 k.p., ale nie ma zastosowania w sytuacji określonej w art. 24113 § 2 k.p.
k.p. art. 30 § § 4
Kodeks pracy
Obowiązek podania przyczyny wypowiedzenia pracownikowi nadal obowiązuje.
Skład orzekający
Kazimierz Jaśkowski
przewodniczący-sprawozdawca
Zbigniew Hajn
członek
Andrzej Wróbel
członek
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.