III PA 22/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka D. J. (1) dochodziła od pozwanego Przedsiębiorstwa (...) S.A. kwoty 49.000 zł tytułem zadośćuczynienia w związku z mobbingiem. Wskazywała na szereg działań pracodawcy, które miały ją nękać, dezawuować i lekceważyć, w tym rozmowę przełożonej o częstych chorobach, obarczanie za zaniedbania, kierowanie nieuzasadnionych zarzutów, zmuszanie do łamania prawa oraz nakładanie dodatkowych obowiązków. Sąd Rejonowy w Koninie oddalił powództwo, uznając, że działania pracodawcy, choć stresujące i wywołujące u powódki problemy zdrowotne, nie nosiły znamion mobbingu w rozumieniu art. 94(3) Kodeksu pracy. Sąd podkreślił, że pracownik musi wykazać nie tylko bezprawność działania, ale także jego cel (poniżenie, ośmieszenie, izolacja) oraz skutki w postaci rozstroju zdrowia, a ocena musi opierać się na obiektywnych kryteriach. Sąd Rejonowy szczegółowo analizował poszczególne zarzuty powódki, oceniał zeznania świadków i dowody z opinii biegłych, stwierdzając m.in., że sytuacja w pracy przyczyniła się do uszczerbku na zdrowiu powódki w 5%, ale nie był to jedyny czynnik, a same sytuacje stresogenne nie miały charakteru mobbingu. Apelację od wyroku wniosła powódka, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych (m.in. art. 233 § 1 kpc) i materialnych (art. 94(3) § 2 kp). Sąd Okręgowy w Koninie oddalił apelację jako bezzasadną. Sąd Okręgowy uznał, że Sąd Rejonowy wszechstronnie rozważył materiał dowodowy, a jego ocena nie narusza zasad logicznego rozumowania ani doświadczenia życiowego. Podkreślono, że subiektywne odczucia pracownika nie są wystarczające do stwierdzenia mobbingu, a działania pracodawcy, takie jak żądanie wyjaśnień czy wydawanie poleceń, jeśli mieszczą się w granicach prawa i służą interesowi pracodawcy, nie stanowią mobbingu. Sąd Okręgowy podzielił stanowisko Sądu Rejonowego, że forma zachowania niektórych przełożonych (mówienie podniesionym głosem, używanie wulgaryzmów) mogła przyczyniać się do stresu, ale nie przekraczała granic mobbingu, zwłaszcza że dotyczyła także innych pracowników i nie miała na celu poniżenia powódki. Sąd Okręgowy zasądził od powódki część kosztów zastępstwa procesowego instancji odwoławczej, uwzględniając jej sytuację materialną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja definicji mobbingu i kryteriów oceny działań pracodawcy w kontekście prawa pracy.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i oceny konkretnych działań pracodawcy. Wartość precedensowa może być ograniczona przez indywidualne okoliczności sprawy.
Zagadnienia prawne (3)
Czy działania pracodawcy, polegające na krytyce pracownika, żądaniu wyjaśnień, nakładaniu dodatkowych obowiązków oraz stosowaniu nieodpowiedniego języka przez przełożonych, noszą znamiona mobbingu w rozumieniu art. 94(3) Kodeksu pracy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli nie spełniają kumulatywnie przesłanek określonych w art. 94(3) § 2 k.p., a ocena opiera się na obiektywnych kryteriach, a nie subiektywnych odczuciach pracownika.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że choć warunki pracy były stresujące, a zachowania niektórych przełożonych naganne, to nie wykazywały one uporczywego i długotrwałego nękania lub zastraszania, które miały na celu poniżenie, ośmieszenie lub izolowanie pracownika. Działania takie jak żądanie wyjaśnień czy nakładanie dodatkowych obowiązków, jeśli mieszczą się w granicach prawa i służą interesowi pracodawcy, nie są mobbingiem. Kluczowe jest obiektywne wykazanie znamion mobbingu.
Czy subiektywne odczucie pracownika o byciu ofiarą mobbingu jest wystarczające do stwierdzenia mobbingu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ocena musi opierać się na obiektywnych kryteriach.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że sama świadomość pracownika o doznawaniu mobbingu nie jest wystarczająca. Konieczne jest obiektywne wykazanie, że działania pracodawcy miały na celu i mogły doprowadzić do zaniżonej oceny przydatności zawodowej, poniżenia, ośmieszenia, izolacji lub wyeliminowania z zespołu. Sąd zwrócił uwagę na nadwrażliwość powódki i kumulację czynników stresogennych, które mogły wpływać na jej subiektywne odczucia.
Czy naruszenie przepisów proceduralnych, w szczególności art. 233 § 1 kpc (swobodna ocena dowodów) i art. 217 kpc (dowód z przesłuchania stron), przez Sąd I instancji uzasadnia uwzględnienie apelacji?
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli ocena dowodów była wszechstronna i logiczna, a dowód z przesłuchania stron został przeprowadzony zgodnie z przepisami.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że Sąd Rejonowy dokonał wszechstronnej i logicznej oceny dowodów, a zarzuty naruszenia art. 233 § 1 kpc nie znalazły uzasadnienia. Oddalenie wniosku o uzupełniające przesłuchanie powódki było uzasadnione, gdyż dowód ten ma charakter subsydiarny i służy wyjaśnieniu istotnych faktów, a nie odniesieniu się do całokształtu materiału dowodowego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| D. J. (1) | osoba_fizyczna | powódka |
| Przedsiębiorstwo (...) S.A. | spółka | pozwana |
Przepisy (11)
Główne
k.p. art. 94³ § § 2
Kodeks pracy
Definicja mobbingu wymaga kumulatywnego spełnienia przesłanek: uporczywego i długotrwałego nękania lub zastraszania, wywołującego zaniżoną ocenę przydatności zawodowej, powodującego lub mającego na celu poniżenie, ośmieszenie, izolowanie lub wyeliminowanie z zespołu współpracowników.
k.p. art. 94³ § § 3
Kodeks pracy
Pracownik, u którego mobbing wywołał rozstrój zdrowia, może dochodzić zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę.
Pomocnicze
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada swobodnej oceny dowodów; skuteczne podważenie wymaga wykazania naruszenia zasad logicznego rozumowania lub doświadczenia życiowego.
k.p.c. art. 217
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy dowodów, w tym uzupełniającego przesłuchania stron.
k.p.c. art. 227
Kodeks postępowania cywilnego
Przedmiot dowodu; fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy.
k.p.c. art. 328
Kodeks postępowania cywilnego
Wymogi formalne uzasadnienia orzeczenia.
k.p.c. art. 299
Kodeks postępowania cywilnego
Dowód z przesłuchania stron jako dowód subsydiarny.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Oddalenie apelacji.
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Postępowanie apelacyjne - stosowanie przepisów o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik procesu w zakresie kosztów.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada słuszności w zakresie kosztów.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Działania pracodawcy nie nosiły znamion mobbingu w rozumieniu art. 94(3) k.p. • Ocena mobbingu musi opierać się na obiektywnych kryteriach. • Sąd I instancji dokonał wszechstronnej i logicznej oceny dowodów. • Żądanie wyjaśnień i nakładanie dodatkowych obowiązków mieści się w granicach prawa pracy. • Oddalenie wniosku o uzupełniające przesłuchanie powódki było uzasadnione.
Odrzucone argumenty
Działania pracodawcy stanowiły mobbing. • Sąd I instancji naruszył art. 233 § 1 kpc poprzez błędną ocenę dowodów. • Sąd I instancji naruszył art. 217 kpc poprzez oddalenie wniosku o uzupełniające przesłuchanie powódki. • Sąd I instancji naruszył art. 328 kpc poprzez wadliwe uzasadnienie. • Sąd I instancji błędnie zinterpretował art. 94(3) § 2 kp.
Godne uwagi sformułowania
Ocena, czy nastąpiło nękanie i zastraszanie powódki, czy też działania te miały na celu i mogły lub doprowadziły do zaniżonej oceny jej przydatności zawodowej, do jej poniżenia, ośmieszenia, izolacji bądź wyeliminowania z zespołu współpracowników, opierać się musi na obiektywnych kryteriach. • Samo poczucie powódki, że podejmowane wobec niej działania i zachowania przez kierownika P. i K. R. miały charakter mobbingu, nie są wystarczającą podstawą do stwierdzenia, że rzeczywiście on występuje. • Mobbing to coś więcej niż tylko zła atmosfera w pracy, okazjonalne niesprawiedliwe traktowanie czy złośliwa plotka.
Skład orzekający
Maria Dorywalska
przewodniczący
Jadwiga Święcicka
sędzia
Elżbieta Majewska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja definicji mobbingu i kryteriów oceny działań pracodawcy w kontekście prawa pracy."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i oceny konkretnych działań pracodawcy. Wartość precedensowa może być ograniczona przez indywidualne okoliczności sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu mobbingu w miejscu pracy i pokazuje, jak sądy oceniają granice między stresującymi warunkami pracy a mobbingiem, co jest istotne dla wielu pracowników i pracodawców.
“Czy krytyka szefa i dodatkowe obowiązki to już mobbing? Sąd wyjaśnia granice.”
Dane finansowe
WPS: 49 000 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.