III OZ 98/26
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie M. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, które dotyczyło wniosku o wyłączenie sędziów od rozpoznawania sprawy ze skargi na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w Rudzie Śląskiej w przedmiocie dostępu do informacji publicznej. WSA odmówił wyłączenia sędzi Doroty Fleszer i asesora Adama Pawlyty, a wyłączył sędziego Adama Gołucha. Skarżący argumentował, że sędziowie i asesor powinni być wyłączeni, ponieważ zostali powołani na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w sposób nieprawidłowy. NSA odrzucił zażalenie w części dotyczącej postanowienia uwzględniającego wniosek o wyłączenie sędziego, zgodnie z art. 194 § 1 p.p.s.a. W pozostałej części zażalenie zostało oddalone. Sąd podkreślił, że wniosek o wyłączenie sędziego na podstawie art. 19 p.p.s.a. wymaga przedstawienia konkretnych okoliczności przemawiających za wyłączeniem, a nie opiera się na ogólnym przekonaniu o nieprawidłowości powołania sędziego. NSA powołał się na uchwałę I FPS 3/22, zgodnie z którą art. 19 p.p.s.a. nie obejmuje badania wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu. Sąd uznał, że skarżący nie wykazał żadnych ustawowych przesłanek do wyłączenia sędziów i asesora, a jego argumentacja opierała się na subiektywnym przekonaniu o braku niezawisłości. W związku z tym NSA oddalił zażalenie w części dotyczącej pkt 1 zaskarżonego postanowienia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 19 p.p.s.a. w kontekście wniosków o wyłączenie sędziego opartych na kwestionowaniu sposobu powołania.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z orzecznictwem dotyczącym statusu sędziów powołanych przez KRS w obecnym składzie.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wniosek o wyłączenie sędziego na podstawie art. 19 p.p.s.a. może być oparty na kwestionowaniu sposobu powołania sędziego przez Krajową Radę Sądownictwa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wniosek o wyłączenie sędziego na podstawie art. 19 p.p.s.a. nie może być oparty na kwestionowaniu sposobu powołania sędziego, a jedynie na konkretnych okolicznościach danej sprawy, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności.
Uzasadnienie
NSA powołał się na uchwałę I FPS 3/22, która rozgranicza zakres art. 19 p.p.s.a. (dotyczący braku bezstronności wynikającej z powiązań ze stroną lub przedmiotem postępowania) od art. 5a Prawa o ustroju sądów administracyjnych (dotyczący niezawisłości i bezstronności wynikającej z okoliczności powołania). Stwierdzono, że niedopuszczalne jest kwestionowanie w trybie art. 19 p.p.s.a. rękojmi bezstronnego rozpoznania sprawy wyłącznie z uwagi na okoliczności związane z powołaniem sędziego.
Czy sąd administracyjny jest zobowiązany do zawieszenia postępowania, gdy rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego postępowania przed TSUE?
Odpowiedź sądu
Nie, sąd może zawiesić postępowanie fakultatywnie, gdy rozstrzygnięcie innej sprawy jest istotne dla celu postępowania i ma bezpośredni wpływ na jego wynik, a sąd nie jest władny samodzielnie rozstrzygnąć zagadnienia.
Uzasadnienie
NSA uznał, że zawieszenie postępowania w niniejszej sprawie byłoby niezasadne, ponieważ zagadnienie dopuszczalności podważania statusu sędziów powołanych przez KRS zostało już rozstrzygnięte uchwałą NSA.
Przepisy (11)
Główne
p.p.s.a. art. 19
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres przedmiotowy normy art. 19 p.p.s.a. nie obejmuje badania spełnienia przez sędziego sądu administracyjnego wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu i jego postępowaniu po powołaniu.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 22 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 194 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zażalenie do NSA przysługuje na postanowienia WSA w przypadkach przewidzianych w ustawie, a ponadto na postanowienia dotyczące oddalenia wniosku o wyłączenie sędziego. Na postanowienie uwzględniające wniosek o wyłączenie sędziego zażalenie nie przysługuje.
p.p.s.a. art. 180
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 197 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 125 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania.
p.p.s.a. art. 269 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA związany jest stanowiskiem zajętym w uchwale I FPS 3/22.
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 5a
p.p.s.a. art. 18
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Enumeratywnie wyliczone przesłanki wyłączenia sędziego z mocy ustawy.
p.p.s.a. art. 20 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Składając wniosek o wyłączenie sędziego należy uprawdopodobnić przyczyny wyłączenia.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wniosek o wyłączenie sędziego na podstawie art. 19 p.p.s.a. nie może opierać się na kwestionowaniu sposobu powołania sędziego. • Zakres art. 19 p.p.s.a. nie obejmuje badania wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu. • Brak konkretnych okoliczności wskazujących na naruszenie bezstronności sędziego lub asesora.
Odrzucone argumenty
Sędziowie i asesor powinni być wyłączeni od orzekania, gdyż zostali powołani na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w sposób nieprawidłowy. • Konieczność zawieszenia postępowania do czasu rozstrzygnięcia spraw przed TSUE dotyczących statusu sędziów i skuteczności orzeczeń. • Konieczność skierowania pytań prejudycjalnych do TSUE dotyczących skuteczności orzeczeń wydanych w składach z sędziami powołanymi w kontrowersyjny sposób.
Godne uwagi sformułowania
nie mieści się on w granicach przesłanek określonych w art. 18-19 p.p.s.a. • zasada braku konkurencyjności środków ochrony prawnej, określana jako zasada jednotorowości obrony swych praw • zakres przedmiotowy normy art. 19 p.p.s.a. nie obejmuje badania spełnienia przez sędziego sądu administracyjnego wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu • O wyłączeniu sędziego nie może decydować subiektywne przekonanie strony o jego stronniczości i niesprawiedliwości
Skład orzekający
Zbigniew Ślusarczyk
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 19 p.p.s.a. w kontekście wniosków o wyłączenie sędziego opartych na kwestionowaniu sposobu powołania."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z orzecznictwem dotyczącym statusu sędziów powołanych przez KRS w obecnym składzie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praworządności i niezawisłości sędziowskiej, które budzi szerokie zainteresowanie. Interpretacja przepisów proceduralnych w kontekście kontrowersji wokół KRS jest istotna dla prawników.
“Czy można wyłączyć sędziego, bo nie podoba nam się sposób jego powołania? NSA odpowiada.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.