III OZ 95/26

III OZ 95/26 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2026-03-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2026-02-18
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Sławomir Wojciechowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6135 Odpady
658
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Odrzucenie skargi
Sygn. powiązane
IV SAB/Po 192/25 - Postanowienie WSA w Poznaniu z 2025-12-10
Skarżony organ
Marszałek Województwa
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 58 par 1 pkt 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Sławomir Wojciechowski po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia [...] prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 10 grudnia 2025 r., sygn. akt IV SAB/Po 192/25 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi [...] prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą [...] na bezczynność Marszałka Województwa [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku postanawia: 1. uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu do ponownego rozpoznania; 2. zwrócić [...] prowadzącemu działalność gospodarczą pod firmą [...] ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu uiszczony wpis od zażalenia w kwocie 100 zł (sto złotych).
Uzasadnienie
Pismem z dnia 9 marca 2023 roku [...] prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą [...] (dalej także jako: "skarżący", "wnioskodawca") wystąpił do Marszałka Województwa [...] (dalej także jako: "Marszałek Województwa", "organ") z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na zbieranie i przetwarzanie odpadów.
Pismem z dnia 29 marca 2023 r. organ wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia braków formalnych wniosku na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. w terminie 30 dni od dnia doręczenia, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W wezwaniu wśród braków formalnych wniosku Marszałek wymienił m. in. brak operatu przeciwpożarowego, wymaganego na podstawie art. 42 ust. 4b pkt 1 ustawy z 14 grudnia 2012 r. o odpadach oraz brak postanowienia, o którym mowa w art 42 ust. 4c ustawy o odpadach, wymaganego zgodnie z art. 42 ust. 4b pkt 2 ustawy o odpadach.
Pismem z dnia 18 kwietnia 2023 r. skarżący wniósł o przedłużenie wyznaczonego terminu do dnia 31 lipca 2023 r. Organ przychylił się do wniosku i przedłużył termin na usunięcie braków formalnych wniosku o wydanie zezwolenia na zbieranie i przetwarzanie i odpadów do dnia 31 lipca 2023 r.
Pismem, które do organu wpłynęło w dniu 31 lipca 2023 r. wnioskodawca przedłożył zaktualizowany wniosek o wydanie zezwolenia na zbieranie i przetwarzanie odpadów.
Pismem z dnia 8 września 2023 r. znak: [...], Marszałek poinformował skarżącego o pozostawieniu wniosku o wydanie zezwolenia bez rozpoznania z uwagi na nieuzupełnienie wymagań formalnych tj. nieprzekazanie postanowienia komendanta powiatowego (miejskiego) Państwowej Straży Pożarnej, o którym mowa w art. 42 ust. 4c ustawy o odpadach.
Zawiadomienie zostało odebrane przez wnioskodawcę w dniu 13 września 2023 r.
Pismem z dnia 15 września 2023 r. skarżący zwrócił się z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o wyznaczenie nowego terminu do usunięcia braku formalnego, w którym zwrócił się o dalsze procedowanie wniosku z dnia 9 marca 2023 r. oraz o przywrócenie terminu do złożenia wniosku do Marszałka o wyznaczenie nowego terminu do usunięcia braku formalnego wniosku w postaci postanowienia o którym mowa w art. 42 ust. 4c ustawy o odpadach.
Postanowieniem z dnia 21 września 2023 r., Nr [...] Marszałek odmówił przywrócenia terminu na usunięcie braków formalnych wniosku o udzielenie zezwolenia na zbieranie i przetwarzanie odpadów oraz odmówił przedłużenia terminu na usunięcie braków formalnych wniosku o udzielenie zezwolenia na zbieranie i przetwarzanie odpadów.
Pismem z dnia 29 września 2023 r. zażalenie na powyższe rozstrzygnięcie wniósł skarżący.
Minister Klimatu i Środowiska (dalej także jako: "Minister", "organ odwoławczy") postanowieniem z dnia 18 października 2023 r., Nr [...] utrzymał w mocy postanowienie Marszałka Województwa z dnia 21 września 2023 r., Nr [...].
Dnia 30 listopada 2023 r. (data wpływu) skarżący skorzystał z prawa skargi do sądu administracyjnego na bezczynność Marszałka Województwa i zażądał zobowiązania organu do prowadzenia postępowania w sprawie, i wydania decyzji o udzielenie zezwolenia na zbieranie i przetwarzanie odpadów, a także stwierdzenia, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Marszałek Województwa wniósł o oddalenie skargi.
Sprawa została zarejestrowana w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu pod sygn. akt IV SAB/Po 174/23.
Wyrokiem z dnia 7 marca 2024 r., sygn. akt IV SAB/Po 174/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu: oddalił skargę w całości. Orzeczenie jest prawomocne.
Dnia 11 grudnia 2023 r. (data wpływu) skarżący skorzystał również z prawa skargi do sądu administracyjnego na postanowienie Ministra z dnia 18 października 2023 r., Nr [...], którym utrzymał w mocy postanowienie Marszałka Województwa z dnia 21 września 2023 r., Nr [...]. Skarżący wniósł o jego uchylenie oraz o uchylenie postanowienia organu I instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania na rzecz skarżącego.
Minister wniósł o oddalenie skargi.
Sprawa została zarejestrowana w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie pod sygn. akt IV SA/Wa 2813/23.
Wyrokiem z dnia 21 marca 2024 r., sygn. akt IV SA/Wa 2813/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie: uchylił zaskarżone postanowienie i zasądził zwrot kosztów postępowania sądowego. Orzeczenie jest prawomocne.
Minister Klimatu postanowieniem z dnia 1 sierpnia 2024 r., Nr [...] ponownie utrzymał w mocy postanowienie Marszałka Województwa z dnia 21 września 2023 r., Nr [...].
Dnia 4 października 2024 r. (data wpływu) skarżący skorzystał również z prawa skargi do sądu administracyjnego na postanowienie Ministra z dnia 1 sierpnia 2024 r., Nr [...], którym ponownie utrzymał w mocy postanowienie Marszałka Województwa z dnia 21 września 2023 r., Nr [...]. Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i utrzymanego nim w mocy postanowienia organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów niniejszego postępowania na swoją rzecz.
Minister wniósł o oddalenie skargi.
Sprawa została zarejestrowana w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie pod sygn. akt IV SA/Wa 2391/24.
Wyrokiem z dnia 2 kwietnia 2025 r., sygn. akt IV SA/Wa 2391/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie: uchylił zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Marszałka Województwa z dnia 21 września 2023 r., nr [...] i jego postanowienie z tego dnia o odmowie przedłużenia terminu na usunięcie braków formalnych wniosku o udzielenie zezwolenia na zbieranie i przetwarzanie odpadów oraz zasądził zwrot kosztów postępowania sądowego. Orzeczenie jest prawomocne.
Ponadto, wraz ze skargą z dnia 4 października 2024 r. (data wpływu) na postanowienie Ministra z dnia 1 sierpnia 2024 r., Nr [...] skarżący wniósł o stwierdzenie bezczynności Marszałka Województwa w postępowaniu w sprawie ze swego wniosku o wydanie decyzji zezwalającej na zbieranie i przetwarzanie odpadów, nakazanie organowi I instancji prowadzenia dalszych czynności i wydania w określonym terminie decyzji w sprawie z tego wniosku oraz stwierdzenie, że bezczynność Marszałka Województwa miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Przedmiotowa skarga na bezczynność Marszałka Województwa została doprecyzowana w piśmie z dnia 4 grudnia 2024 r., w którym skarżący zaskarżył między innymi bezczynność Marszałka Województwa w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o udzielenie zezwolenia na zbieranie i przetwarzanie odpadów.
Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału IV Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 grudnia 2024 r. z akt sprawy o sygn. IV SA/Wa 2391/24 wyłączona została skarga na bezczynność Marszałka Województwa, celem nadania jej odrębnego biegu.
Sprawa została zarejestrowana w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie pod sygn. akt IV SAB/Wa 55/25.
Postanowieniem z dnia 13 maja 2025 r., sygn. akt IV SAB/Wa 55/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie: stwierdził swą niewłaściwość do rozpoznania sprawy i przekazał sprawę według właściwości Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu. Orzeczenie jest prawomocne.
Sprawa została zarejestrowana w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu pod sygn. akt IV SAB/Po 192/25.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 10 grudnia 2025 r., sygn. akt IV SAB/Po 192/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu: odrzucił skargę i zwrócił skarżącemu kwotę 100 zł uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi.
W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wskazał, że zdaniem skarżącego w sprawie zaszły nowe okoliczności bowiem WSA w Warszawie wydał wyrok o sygn. IV SA/Wa 2391/241, którym uchylił zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Marszałka Województwa [...] z dnia 21 września 2023 r., nr [...] i postanowienie z tego dnia o odmowie przedłużenia terminu na usunięcie braków formalnych wniosku o udzielenie zezwolenia na zbieranie i przetwarzanie odpadów.
W ocenie Sądu pierwszej instancji wyrok WSA w Warszawie nie ma znaczenia dla sprawy w przedmiocie bezczynności organu. Skarżący złożył identyczną skargę jak tą, która rozpoznana została wyrokiem WSA w Poznaniu z dnia 7 marca 2024 r., sygn. akt IV SAB/Po 174/2, ją oddalającym.
Sprawy o sygn. akt IV SAB/Po 174/23 i IV SAB/Po 192/25 dotyczą bezczynności tego samego organu w przedmiocie rozpoznania tego samego wniosku złożonego przez ten sam podmiot.
Konsekwencją stwierdzenia tożsamości podmiotowej i przedmiotowej skargi, jest uznanie, że nie można wyprowadzić podstaw do wniesienia dwóch skarg na bezczynność tożsamej sprawy będącej w toku instancji (por. postanowienie NSA z dnia 23 czerwca 2020 r. sygn. akt II OZ 366/20).
Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a., Sąd wydaje postanowienie o odrzuceniu skargi, jeśli sprawa objęta skargą między tymi samymi stronami jest w toku (lis pendens), lub została już prawomocnie osądzona (res iudicata). Odrzuceniu będzie podlegała skarga w sprawie, w której ze względu na tożsamość podmiotową (tożsamość stron) oraz tożsamość przedmiotową (tożsamość sprawy) wydany został prawomocny wyrok lub toczy się postępowanie (A. Kabat, Skarga, (w:) B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, 2009).
Mając powyższe na uwadze Sąd pierwszej instancji na podstawie art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a orzekł jak w postanowieniu.
Zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniósł skarżący zaskarżając je w całości i zarzucając zaskarżonemu orzeczeniu naruszenie prawa materialnego, poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a., co miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Wskazując na powyższe zarzuty zażalenia skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, względnie o zmianę zaskarżonego postanowienia. Ponadto skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodu z dokumentów stanowiących załączniki do przedmiotowego zażalenia oraz zwrot kosztów niniejszego postępowania na rzecz skarżącego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie wyjaśnić należy, że że jak wynika z treści uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, podstawą prawną odrzucenia skargi w niniejszej sprawie była dyspozycja art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona. Warunkiem umożliwiającym zastosowanie przywołanego przepisu jest tożsamość wcześniej wszczętej sprawy sądowoadministracyjnej z tą, w której wniesiono skargę. Przy czym, o tożsamości spraw można mówić wówczas, gdy występuje między nimi tożsamość elementów podmiotowych i przedmiotowych. Tożsamość podmiotowa dotyczy podmiotu będącego adresatem praw lub obowiązków, zaś tożsamość przedmiotowa ma miejsce, gdy identyczna jest treść tych praw i obowiązków oraz ich podstawa prawna i faktyczna (por. postanowienie NSA z dnia 12 października 2018 r., sygn. akt I OZ 798/18). Tożsamość podmiotowa zachodzi w sytuacji, w której występuje ten sam skarżący (adresat praw bądź obowiązków lub żądający podjęcia przez organ pewnych czynności), a stroną przeciwną jest ten sam organ (art. 32 p.p.s.a.). Tożsamość przedmiotowa istnieje natomiast wówczas, gdy identyczna jest treść tych praw i obowiązków lub zgłaszanych żądań – opartych na tym samym stanie faktycznym oraz tej samej podstawie prawnej. Za "podstawę prawną" należy uznawać zarówno przepisy prawa materialnego, jak i procesowego (tzn. wdrożonego trybu postępowania w sprawie). Brak któregokolwiek z tych elementów wyklucza przyjęcie związania powagą rzeczy osądzonej (por. postanowienie NSA z dnia 12 czerwca 2018 r., sygn. akt I OZ 407/18).
Innymi słowy, istotą instytucji res iudicata (rzecz osądzona) jest zakaz ponownego orzekania w tej samej sprawie, czyli w sprawie tożsamej podmiotowo i przedmiotowo, a także w takim samym stanie faktycznym i prawnym, która została zakończona prawomocnym orzeczeniem merytorycznym. Taka jest intencja przepisu art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a., skoro skutkiem wystąpienia przesłanki w nim zawartej jest odrzucenie skargi.
W niniejszej sprawie zachodzi tożsamość podmiotowa ze sprawą rozstrzygniętą wyrokiem WSA w Poznaniu z dnia 7 marca 2024 r., sygn. akt IV SAB/Po 174/23 – w sprawie bowiem występują te same strony (ten sam skarżący, jak i ten sam organ). Nie można jednak zgodzić się z twierdzeniem, że w sprawie wystąpiła tożsamość przedmiotowa w niezmienionym stanie faktycznym.
Z akt niniejszej sprawy wynika, że pierwsza skarga na bezczynność organu wpłynęła do WSA w Poznaniu w dniu 30 listopada 2023 r. i wyrokiem z dnia 7 marca 2024 r., sygn. akt IV SAB/Po 174/23, WSA w Poznaniu oddalił skargę w całości (orzeczenie jest prawomocne). Oznacza to, że przedmiotem niniejszej sprawy, zarejestrowanej pod sygn. akt IV SAB/Po 174/23 była bezczynność organu (Marszałka Województwa) od dnia 9 marca 2023 r. (data wpływu wniosku) do dnia wydania wyroku, tj. do dnia 7 marca 2024 r.
Notabene, w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku WSA w Poznaniu wskazuje, że z urzędu ma wiedzę, że wyrokiem z dnia 21 marca 2024 r., sygn. akt IV SA/Wa 2813/23, WSA w Warszawie uchylił postanowienie Ministra z dnia 18 października 2023 r., Nr [...], którym utrzymał w mocy postanowienie Marszałka Województwa z dnia 21 września 2023 r., Nr [...] (orzeczenie jest prawomocne).
Druga skarga na bezczynność organu, która pierwotnie wpłynęła do WSA w Warszawie w dniu 4 października 2024 r. (data wpływu) i została doprecyzowana w piśmie z dnia 4 grudnia 2024 r., a następnie zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału IV WSA w Warszawie z dnia 9 grudnia 2024 r. został nadany jej odrębny bieg i została zarejestrowana pod sygn. akt IV SAB/Wa 55/25, zaś postanowieniem z dnia 13 maja 2025 r., sygn. akt IV SAB/Wa 55/25, WSA w Warszawie stwierdził swą niewłaściwość do rozpoznania sprawy i przekazał sprawę według właściwości WSA w Poznaniu (orzeczenie jest prawomocne).
W ten sposób druga skarga na bezczynność stała się przedmiotem postępowania przed WSA w Poznaniu pod sygn. akt IV SAB/Po 192/25. Oznacza to, że przedmiotem niniejszej sprawy, zarejestrowanej pod sygn. akt IV SAB/Po 192/25 jest bezczynność organu (Marszałka Województwa) od dnia 4 października 2024 r. (data wpływu wniosku) i dalej.
Wskazać należy, że przesłanka tożsamości przedmiotowej nie została spełniona z uwagi na znaczący i wyraźnie zmieniony stan faktyczny, bowiem po kolejnym wyroku z dnia 2 kwietnia 2025 r., sygn. akt IV SA/Wa 2391/24, WSA w Warszawie uchyliło zaskarżone postanowienie Ministra z dnia 1 sierpnia 2024 r., Nr [...] oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Marszałka Województwa z dnia 21 września 2023 r., nr [...] i jego postanowienie z tego dnia o odmowie przedłużenia terminu na usunięcie braków formalnych wniosku o udzielenie zezwolenia na zbieranie i przetwarzanie odpadów (orzeczenie jest prawomocne).
Reasumując, w niniejszej sprawie, dalej pozostaje otwarta kwestia wniesionego przez skarżącego wniosku z dnia 9 marca 2023 roku o udzielenie zezwolenia na zbieranie i przetwarzanie odpadów, bowiem na chwilę obecną organy administracji winny procedować nad kwestią pisma z dnia 15 września 2023 r., w którym skarżący zwrócił się z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o wyznaczenie nowego terminu do usunięcia braku formalnego, w którym zwrócił się o dalsze procedowanie wniosku z dnia 9 marca 2023 r. oraz o przywrócenie terminu do złożenia wniosku do Marszałka o wyznaczenie nowego terminu do usunięcia braku formalnego wniosku w postaci postanowienia o którym mowa w art. 42 ust. 4c ustawy o odpadach.
Tak przedstawione okoliczności stanu faktycznego sprawy oraz motywy, którymi kierował się WSA w Poznaniu odrzucając skargę, nie korespondują ze stanem faktycznym niniejszej sprawy, tym bardziej, że na dzień wydania zaskarżonego postanowienia, tj. dnia 10 grudnia 2025 r. WSA w Poznaniu posiadał zarówno z urzędu, jak i z licznych pism procesowych skarżącego wiedzę o zapadłych wyrokach, które bezpośrednio odnoszą się do pierwotnego wniosku skarżącego z dnia 9 marca 2023 roku o udzielenie zezwolenia na zbieranie i przetwarzanie odpadów.
Z uwagi na powyższe stwierdzić należy, że Sąd pierwszej instancji nieprawidłowo uznał, że w rozpoznawanej sprawie mamy do czynienia z powagą rzeczy osądzonej, a tym samym, że skargę należało odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a.
WSA w Poznaniu ponownie rozpoznając sprawę uwzględni przedstawione wyżej uwagi, jak i zapadłe orzeczenia WSA w Warszawie oraz toczące się postępowanie administracyjne przed organami.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, działając w oparciu o art. 185 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.
O zwrocie uiszczonego przez skarżącego wpisu sądowego od zażalenia orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 2 p.p.s.a. (w brzmieniu obowiązującym od dnia 5 listopada 2025 r., nadanym przez art. 1 pkt 6 i art. 2 ustawy z dnia 12 września 2025 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. z 2025 r. poz. 1427).