III OZ 92/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie K.S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, które odrzuciło skargę skarżącego na pismo Dyrektora Pałacu Młodzieży dotyczące opłaty za udostępnienie informacji publicznej. Skarga została wniesiona z niemal trzyipółletnim opóźnieniem, ponieważ pismo organu z dnia 30 grudnia 2019 r. zostało doręczone skarżącemu 2 stycznia 2020 r., a skarga wpłynęła do sądu dopiero 17 lipca 2023 r. Sąd pierwszej instancji prawidłowo odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a. z powodu uchybienia ustawowego terminu. Skarżący w zażaleniu zarzucał naruszenie art. 9 i 264 k.p.a. poprzez brak pouczenia o przysługujących mu uprawnieniach i terminach zaskarżenia, a także kwestionował zastosowanie przepisów P.p.s.a. przez sąd. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, wskazując, że termin do wniesienia skargi jest terminem ustawowym i prekluzyjnym, którego upływ sąd uwzględnia z urzędu. Podkreślono, że sądy administracyjne nie prowadzą postępowania administracyjnego i nie stosują przepisów KPA, a jedynie kontrolują ich zastosowanie przez organy. Ponadto, NSA stwierdził brak wniosku o przywrócenie terminu w aktach sprawy. W konsekwencji, NSA utrzymał w mocy postanowienie WSA o odrzuceniu skargi.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaPotwierdzenie rygorystycznego podejścia sądów administracyjnych do terminów procesowych oraz braku bezpośredniego stosowania przepisów KPA w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o udostępnienie informacji publicznej i opłat z tym związanych, ale zasady dotyczące terminów są uniwersalne dla skarg do WSA.
Zagadnienia prawne (2)
Czy sąd administracyjny może rozpoznać skargę wniesioną po upływie ustawowego terminu, nawet jeśli skarżący podnosi zarzuty dotyczące naruszenia przepisów KPA i braku pouczenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd administracyjny odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu, ponieważ jest to termin ustawowy i prekluzyjny, którego uchybienie sąd uwzględnia z urzędu.
Uzasadnienie
Termin do wniesienia skargi jest terminem ustawowym i prekluzyjnym. Jego upływ sąd uwzględnia z urzędu, co skutkuje odrzuceniem skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Sąd administracyjny nie bada przyczyn uchybienia terminu, a także nie stosuje przepisów KPA wprost, a jedynie kontroluje ich zastosowanie przez organy.
Czy przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (KPA) mają zastosowanie w postępowaniu przed sądem administracyjnym w sprawie dotyczącej udostępnienia informacji publicznej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sądy administracyjne nie prowadzą postępowania administracyjnego i nie stosują przepisów KPA, a jedynie oceniają prawidłowość ich zastosowania przez organy administracji.
Uzasadnienie
Przepisy KPA mają zastosowanie w sprawach dostępu do informacji publicznej tylko w przypadku wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej lub umorzenia postępowania (art. 16 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej). W rozpoznawanej sprawie nie wydano decyzji, a zatem brak było podstaw do stosowania przepisów KPA przez organ.
Przepisy (10)
Główne
P.p.s.a. art. 53 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a. Termin do wniesienia skargi jest terminem ustawowym i prekluzyjnym.
P.p.s.a. art. 58 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd odrzuca skargę złożoną po upływie terminu do jej wniesienia.
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 3 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa akty i czynności podlegające zaskarżeniu do sądu administracyjnego.
P.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 197 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 9
Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis dotyczący obowiązku informowania stron o ich prawach i obowiązkach. Nie ma bezpośredniego zastosowania w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
k.p.a. art. 264
Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis dotyczący środków prawnych w postępowaniu administracyjnym. Nie ma bezpośredniego zastosowania w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
u.d.i.p. art. 16 § 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
Określa zastosowanie KPA w sprawach dotyczących dostępu do informacji publicznej (tylko w przypadku decyzji odmownej lub umorzenia postępowania).
u.d.i.p. art. 15
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 21
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarga została wniesiona z uchybieniem prawie trzyipółletniego terminu. • Sądy administracyjne nie stosują przepisów KPA wprost, a jedynie kontrolują ich zastosowanie przez organy. • Brak wniosku o przywrócenie terminu w aktach sądowych.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 9 i 264 k.p.a. przez brak pouczenia o terminach. • Argument, że wszyscy obywatele nie muszą posiadać fachowej wiedzy prawniczej. • Niezastosowanie przez WSA wniosku o przywrócenie terminu.
Godne uwagi sformułowania
Termin do wniesienia skargi jest terminem ustawowym, a więc niedopuszczalne jest jego skrócenie lub przedłużenie przez sąd. • Jest to również termin prekluzyjny w tym znaczeniu, że jego upływ sąd uwzględnia z urzędu i z tej przyczyny odrzuca wniesioną skargę. • Sąd, odrzucając skargę, nie bada zatem, czy niedochowanie terminu do jej wniesienia było zawinione przez skarżącego czy nie. • Sądy administracyjne nie prowadzą postępowania administracyjnego i nie stosują przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, a jedynie oceniają prawidłowość ich zastosowania przez organy.
Skład orzekający
Przemysław Szustakiewicz
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie rygorystycznego podejścia sądów administracyjnych do terminów procesowych oraz braku bezpośredniego stosowania przepisów KPA w postępowaniu sądowoadministracyjnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o udostępnienie informacji publicznej i opłat z tym związanych, ale zasady dotyczące terminów są uniwersalne dla skarg do WSA.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje kluczową kwestię terminów procesowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym i potencjalne pułapki dla skarżących, którzy nie znają przepisów. Jest to ważna lekcja dla praktyków.
“Trzyipółletnie spóźnienie ze skargą? Sąd nie miał litości – oto dlaczego.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.