Orzeczenie · 2026-03-27

III OZ 90/26

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data

2026-03-27

NSAAdministracyjneWysokansa

wyłączenie sędziegobezstronnośćniezawisłośćKRSneo-KRSprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymisąd administracyjnyTSUEKarta Praw PodstawowychETPCz

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Skarżący K.C. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. w sprawie udostępnienia informacji publicznej. W trakcie postępowania przed WSA w Lublinie, skarżący złożył wniosek o wyłączenie sędziego Jerzego Parchomiuka i asesora sądowego Anny Ostrowskiej, a także każdego sędziego powołanego na wniosek tzw. nowej Krajowej Rady Sądownictwa. Jako podstawę wskazał art. 19 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), argumentując wadliwością procedury powołania sędziów i powołując się na orzecznictwo TSUE (m.in. wyrok C-225/22) i ETPCz (sprawa Wałęsa p. Polsce). Wniósł również o przeprowadzenie testu niezawisłości i bezstronności oraz o zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia spraw przed TSUE i SN. Sędzia Parchomiuk i asesor Ostrowska złożyli oświadczenia o braku podstaw do wyłączenia. WSA w Lublinie postanowieniem z dnia 30 grudnia 2025 r. oddalił wniosek, uznając, że skarżący nie wskazał konkretnych okoliczności uzasadniających wątpliwość co do bezstronności, a jedynie koncentrował się na kwestii powołania sędziów. Na to postanowienie skarżący wywiódł zażalenie do NSA. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 19 p.p.s.a., wyłączenie sędziego na wniosek strony wymaga uprawdopodobnienia istnienia okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Sąd wskazał, że zarzuty skarżącego dotyczące sposobu ukształtowania Krajowej Rady Sądownictwa oraz wyboru i powołania sędziów nie stanowią podstawy do wyłączenia na podstawie art. 19 p.p.s.a. NSA powołał się na uchwałę składu siedmiu sędziów NSA z dnia 3 kwietnia 2023 r. (I FPS 3/22), zgodnie z którą zakres przedmiotowy art. 19 p.p.s.a. nie obejmuje badania spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności w kontekście okoliczności towarzyszących jego powołaniu. Sąd uznał, że skarżący nie wykazał, w jaki sposób wadliwość procesu powołania sędziego i asesora mogłaby znaleźć przełożenie na ich bezstronność w konkretnej sprawie, a brak wskazania takich wątpliwości czyni wniosek bezzasadnym. W konsekwencji NSA oddalił zażalenie.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Uzasadnienie odmowy wyłączenia sędziego lub asesora na podstawie art. 19 p.p.s.a. w sytuacji, gdy zarzuty dotyczą wadliwości procedury powołania, a nie konkretnych okoliczności wpływających na bezstronność w danej sprawie.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej interpretacji art. 19 p.p.s.a. i nie rozstrzyga bezpośrednio kwestii zgodności z prawem UE powołań sędziowskich dokonanych z udziałem neo-KRS.

Zagadnienia prawne (2)

Czy zarzuty dotyczące wadliwości procedury powołania sędziego lub asesora sądowego, w tym sposobu ukształtowania Krajowej Rady Sądownictwa, mogą stanowić podstawę do wyłączenia sędziego lub asesora na podstawie art. 19 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zarzuty dotyczące wadliwości procedury powołania sędziego lub asesora sądowego nie stanowią podstawy do wyłączenia na podstawie art. 19 p.p.s.a., ponieważ zakres tego przepisu nie obejmuje badania spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności w kontekście okoliczności towarzyszących powołaniu.

Uzasadnienie

NSA podkreślił, że art. 19 p.p.s.a. wymaga uprawdopodobnienia istnienia okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie. Powołując się na uchwałę I FPS 3/22, sąd stwierdził, że zakres tego przepisu nie obejmuje badania spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności w kontekście okoliczności towarzyszących powołaniu. Brak wskazania konkretnych wątpliwości co do bezstronności w danej sprawie czyni wniosek o wyłączenie bezzasadnym.

Czy orzeczenie wydane przez sędziego lub asesora powołanego z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. może być uznane za niebyłe lub niepodlegające wykonaniu na terytorium Unii Europejskiej w świetle prawa UE?

Odpowiedź sądu

Naczelny Sąd Administracyjny nie rozstrzygnął tej kwestii bezpośrednio w niniejszym postanowieniu, skupiając się na przesłankach wyłączenia sędziego na gruncie prawa krajowego. Skarżący podnosił te argumenty, ale sąd uznał je za nieadekwatne do podstawy prawnej wniosku o wyłączenie.

Uzasadnienie

Skarżący wnosił o skierowanie pytań prejudycjalnych do TSUE w zakresie skuteczności orzeczeń wydanych przez sędziów powołanych z udziałem neo-KRS, powołując się na wyroki TSUE i Kartę Praw Podstawowych. NSA jednak uznał, że argumentacja ta nie mogła odnieść skutku w postaci wyłączenia sędziego i asesora na podstawie art. 19 p.p.s.a., gdyż nie dotyczyła konkretnych okoliczności mogących wywołać wątpliwość co do ich bezstronności w rozpatrywanej sprawie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Odrzucono skargę

Oddalono zażalenie skarżącego na postanowienie WSA o oddaleniu wniosku o wyłączenie sędziego i asesora.