III OZ 89/26
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie M. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, które oddaliło wniosek o wyłączenie sędziów i asesorów sądowych. Skarżący podnosił, że sędziowie zostali powołani w wadliwej procedurze, co miało wpływać na ich bezstronność. WSA w Lublinie uznał wniosek za niezasadny, wskazując, że kwestie związane z procedurą powołania sędziów nie mogą być badane w trybie wniosku o wyłączenie sędziego na podstawie art. 19 p.p.s.a., a służą do tego inne środki prawne. NSA w pełni podzielił to stanowisko, powołując się na uchwałę I FPS 3/22, która rozgranicza zakresy stosowania art. 19 p.p.s.a. i art. 5a Prawa o ustroju sądów administracyjnych. Sąd podkreślił, że wniosek o wyłączenie sędziego musi opierać się na konkretnych okolicznościach danej sprawy, a nie na ogólnych wątpliwościach co do procedury powołania. NSA oddalił również wniosek o zawieszenie postępowania, uznając, że rozstrzygnięcie sprawy nie zależy od wyników postępowań przed TSUE, a kwestia wyłączenia sędziego została już rozstrzygnięta w uchwale NSA. Sąd nie znalazł również podstaw do skierowania pytań prejudycjalnych do TSUE. W konsekwencji, zażalenie zostało oddalone.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja zakresu stosowania art. 19 p.p.s.a. w kontekście kwestionowania procedury powołania sędziów oraz zasada jednotorowości środków ochrony prawnej.
Dotyczy wyłącznie postępowań sądowoadministracyjnych i kwestii wyłączenia sędziego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wniosek o wyłączenie sędziego na podstawie art. 19 p.p.s.a. może obejmować badanie okoliczności związanych z procedurą powołania sędziego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zakres art. 19 p.p.s.a. nie obejmuje badania spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu.
Uzasadnienie
Sąd administracyjny rozróżnia dwie instytucje: wniosek o wyłączenie sędziego (art. 19 p.p.s.a.) dotyczący braku bezstronności wynikającej z powiązań z przedmiotem lub stronami sprawy, oraz procedurę kwestionowania niezawisłości i bezstronności sędziego na skutek okoliczności powołania (art. 5a Prawa o ustroju sądów administracyjnych). Wniosek o wyłączenie sędziego musi odnosić się do konkretnych okoliczności danej sprawy, a nie do ogólnych wątpliwości co do procedury powołania.
Czy sąd administracyjny jest zobowiązany do zawieszenia postępowania, gdy rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego postępowania, w tym przed TSUE?
Odpowiedź sądu
Nie, przepis art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przewiduje fakultatywną kompetencję sądu do zawieszenia postępowania.
Uzasadnienie
Sąd może zawiesić postępowanie, jeśli rozstrzygnięcie zależy od wyniku innego postępowania, ale nie jest do tego zobligowany. Zawieszenie jest uzasadnione, gdy sąd nie jest władny samodzielnie rozstrzygnąć zagadnienia, a w niniejszej sprawie kwestia wyłączenia sędziego została już rozstrzygnięta uchwałą NSA.
Czy istnieją podstawy do skierowania pytań prejudycjalnych do TSUE w sprawie skuteczności orzeczeń wydanych przez sędziów powołanych w wadliwej procedurze?
Odpowiedź sądu
Nie, sąd nie znalazł podstaw do skierowania takich pytań.
Uzasadnienie
NSA uznał, że kwestia wyłączenia sędziego z uwagi na procedurę powołania została już rozstrzygnięta w uchwale NSA, a zatem nie ma potrzeby kierowania pytań do TSUE w tym zakresie.
Przepisy (7)
Główne
p.p.s.a. art. 19
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres art. 19 p.p.s.a. nie obejmuje badania spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 18
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Enumeratywnie wylicza przesłanki wyłączenia sędziego z mocy ustawy.
p.p.s.a. art. 20 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wniosek o wyłączenie sędziego należy uprawdopodobnić przyczynami wskazanymi w art. 18 i 19 p.p.s.a.
p.p.s.a. art. 125 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd może zawiesić postępowanie, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania.
p.p.s.a. art. 269 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA związany jest stanowiskiem zawartym w uchwale.
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 5a
Dotyczy kwestionowania niezawisłości i bezstronności sędziego na skutek okoliczności towarzyszących jego powołaniu.
Dz.U. 2026 poz 143 art. 19
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zakres art. 19 p.p.s.a. nie obejmuje badania okoliczności związanych z procedurą powołania sędziego. • Kwestie dotyczące powołania sędziów powinny być badane w trybie art. 5a Prawa o ustroju sądów administracyjnych. • Wniosek o wyłączenie sędziego musi opierać się na konkretnych okolicznościach danej sprawy. • Rozstrzygnięcie sprawy nie zależy od wyników postępowań przed TSUE, co uzasadnia odmowę zawieszenia postępowania.
Odrzucone argumenty
Sędziowie i asesorzy sądowi powinni zostać wyłączeni od orzekania z uwagi na wadliwą procedurę ich powołania. • Należy zawiesić postępowanie do czasu rozstrzygnięcia przez TSUE kwestii statusu sędziów powołanych przez KRS. • Należy skierować pytania prejudycjalne do TSUE dotyczące skuteczności orzeczeń wydanych przez sędziów powołanych w wadliwej procedurze.
Godne uwagi sformułowania
przedmiotem wniosku o wyłączenie sędziego na podstawie art. 19 p.p.s.a. jest jedynie badanie okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie • zasada braku konkurencyjności środków ochrony prawnej, określana jako zasada jednotorowości obrony swych praw • nie jest władny samodzielnie rozstrzygnąć zagadnienia, jakie wyłoniło się lub powstało w toku postępowania sądowego
Skład orzekający
Zbigniew Ślusarczyk
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu stosowania art. 19 p.p.s.a. w kontekście kwestionowania procedury powołania sędziów oraz zasada jednotorowości środków ochrony prawnej."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie postępowań sądowoadministracyjnych i kwestii wyłączenia sędziego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii praworządności i niezależności sądownictwa, a także relacji między polskim a unijnym prawem, co jest tematem aktualnym i budzącym zainteresowanie.
“Czy wadliwa procedura powołania sędziego dyskwalifikuje go z orzekania? NSA wyjaśnia granice wniosku o wyłączenie.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.