III OZ 88/26
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie W. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, które oddaliło wniosek skarżącego o wyłączenie sędziego i asesora od orzekania w sprawie. Skarżący argumentował wadliwość powołania tych osób ('neosędziowie') i podnosił kwestie naruszenia art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. NSA oddalił zażalenie, opierając się na uchwale I FPS 3/22, która stanowi, że zakres art. 19 p.p.s.a. nie obejmuje badania niezawisłości i bezstronności sędziego w kontekście okoliczności jego powołania. Sąd podkreślił zasadę braku konkurencyjności środków ochrony prawnej i wskazał, że wniosek o wyłączenie musi opierać się na konkretnych przesłankach z art. 18 lub 19 p.p.s.a., a nie na subiektywnym przekonaniu strony czy wadliwości powołania. Sąd stwierdził, że skarżący nie wykazał żadnych podstaw do wyłączenia sędziego i asesora, ani nie udowodnił, że w sprawie zachodziły okoliczności podważające ich oświadczenie o braku podstaw do wyłączenia. NSA uznał również, że WSA nie miał obowiązku zawiadamiania strony o składzie orzekającym wyznaczonym do rozpoznania wniosku o wyłączenie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUgruntowanie stanowiska NSA w sprawie możliwości kwestionowania statusu 'neosędziów' w trybie wniosku o wyłączenie sędziego na podstawie art. 19 p.p.s.a.
Dotyczy wyłącznie spraw sądowoadministracyjnych i specyfiki wniosku o wyłączenie sędziego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wniosek o wyłączenie sędziego na podstawie art. 19 p.p.s.a. może obejmować badanie niezawisłości i bezstronności sędziego w kontekście okoliczności jego powołania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zakres przedmiotowy normy art. 19 p.p.s.a. nie obejmuje badania spełnienia przez sędziego sądu administracyjnego wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu i jego postępowaniu po powołaniu.
Uzasadnienie
NSA, powołując się na uchwałę I FPS 3/22, stwierdził, że kwestie związane z powołaniem sędziego ('neosędziowie') nie mogą być przedmiotem badania w trybie wniosku o wyłączenie na podstawie art. 19 p.p.s.a., który dotyczy wątpliwości co do bezstronności w danej sprawie. Istnieją odrębne tryby dla kwestionowania niezawisłości i bezstronności wynikającej z okoliczności powołania.
Czy narusza art. 45 ust. 1 Konstytucji RP rozpoznanie wniosku o wyłączenie sędziego przez skład orzekający, w którym zasiadają sędziowie powołani w okolicznościach budzących wątpliwości co do ich niezawisłości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli wniosek o wyłączenie nie spełnia przesłanek z art. 19 p.p.s.a. dotyczących wątpliwości co do bezstronności w danej sprawie, a jedynie kwestionuje okoliczności powołania sędziego.
Uzasadnienie
NSA uznał, że skoro wniosek o wyłączenie nie mógł być merytorycznie badany w kontekście wadliwości powołania sędziego (zgodnie z uchwałą I FPS 3/22), to skład orzekający rozpoznający ten wniosek, nawet z udziałem sędziów powołanych w kontrowersyjnych okolicznościach, nie naruszał art. 45 ust. 1 Konstytucji RP w tym zakresie.
Czy sąd jest zobowiązany do zawiadomienia strony o składzie orzekającym wyznaczonym do rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, obowiązek powiadomienia strony o składzie sądu dotyczy składu rozpoznającego sprawę co do istoty lub skargę kasacyjną, a nie składu rozpoznającego wniosek o wyłączenie.
Uzasadnienie
NSA powołał się na art. 5a § 4 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych, który ogranicza obowiązek powiadomienia o składzie sądu do spraw rozpoznawanych co do istoty lub skargi kasacyjnej, wyłączając z tego obowiązku postępowanie w przedmiocie wniosku o wyłączenie.
Przepisy (15)
Główne
p.p.s.a. art. 19
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres przedmiotowy przepisu nie obejmuje badania spełnienia przez sędziego sądu administracyjnego wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu i jego postępowaniu po powołaniu.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 22 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 18
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Katalog przesłanek wyłączenia sędziego z mocy ustawy jest zamknięty i nie może być interpretowany rozszerzająco.
p.p.s.a. art. 20 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Składając wniosek o wyłączenie sędziego należy uprawdopodobnić przyczyny wyłączenia wskazane w art. 18 i 19 p.p.s.a.
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 5a
Dotyczy badania wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego w kontekście jego powołania. § 4 nakazuje powiadomić stronę o składzie sądu rozpoznającym sprawę co do istoty lub skargę kasacyjną.
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 5a § § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 5a § § 4
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
p.p.s.a. art. 269 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA związany jest stanowiskiem zawartym w uchwale NSA.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 197 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz.U. art. 2026 poz 143
Dziennik Ustaw
Dz. U. art. 2024 r., poz. 935 § ze zm.
Dziennik Ustaw
Dz. U. art. 2022 r. poz. 2492
Dziennik Ustaw
t.j. Dz. U. art. 2024 r. poz. 1267
Dziennik Ustaw
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zakres art. 19 p.p.s.a. nie obejmuje badania niezawisłości i bezstronności sędziego w kontekście okoliczności jego powołania. • Wniosek o wyłączenie sędziego musi opierać się na konkretnych przesłankach z art. 18 lub 19 p.p.s.a., a nie na wadliwości powołania. • Sąd nie miał obowiązku zawiadamiania strony o składzie orzekającym rozpoznającym wniosek o wyłączenie.
Odrzucone argumenty
Wniosek o wyłączenie sędziego i asesora z powodu wadliwości ich powołania ('neosędziowie'). • Naruszenie art. 45 ust. 1 Konstytucji RP przez rozpoznanie wniosku o wyłączenie przez skład z 'neosędziami' i niezawiadomienie o składzie.
Godne uwagi sformułowania
zakres przedmiotowy normy art. 19 p.p.s.a. nie obejmuje badania spełnienia przez sędziego sądu administracyjnego wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu i jego postępowaniu po powołaniu • zasada braku konkurencyjności środków ochrony prawnej, określana jako zasada jednotorowości obrony swych praw • nie jest dopuszczalne kwestionowanie w trybie art. 19 p.p.s.a. rękojmi bezstronnego rozpoznania sprawy przez sędziego (...) wyłącznie z uwagi na okoliczności związane z ich powołaniem • O wyłączeniu sędziego nie może decydować subiektywne przekonanie strony o jego stronniczości i niesprawiedliwości, zaś wniosek o wyłączenie na podstawie przepisu art. 19 p.p.s.a. powinien odwoływać się do zobiektywizowanych przesłanek
Skład orzekający
Zbigniew Ślusarczyk
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska NSA w sprawie możliwości kwestionowania statusu 'neosędziów' w trybie wniosku o wyłączenie sędziego na podstawie art. 19 p.p.s.a."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie spraw sądowoadministracyjnych i specyfiki wniosku o wyłączenie sędziego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy kwestii 'neosędziów' i ich wpływu na prawomocność orzeczeń, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie w środowisku prawniczym i poza nim. Orzeczenie NSA potwierdza ugruntowaną linię orzeczniczą w tym zakresie.
“Czy 'neosędziowie' mogą być wyłączeni od orzekania? NSA rozwiewa wątpliwości.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.