III OZ 83/24

III OZ 83/24 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2024-02-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-02-07
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Teresa Zyglewska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6262 Radni
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Przywrócenie terminu
Sygn. powiązane
II SA/Ol 869/23 - Postanowienie WSA w Olsztynie z 2023-12-07
Skarżony organ
Rada Miasta
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 86 §1, art. 87 § 1 i 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Teresa Zyglewska po rozpoznaniu w dniu 29 lutego 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A.T. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 12 stycznia 2024 r., sygn. II SA/Ol 869/23 o odmowie przywrócenia terminu w sprawie ze skargi A.T. na uchwałę Rady Miejskiej w G. z dnia [...] 2023 r. nr [...] w przedmiocie wygaszenia mandatu radnego Gminy G. postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z 12 stycznia 2024 r., sygn. akt II SA/Ol 869/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie (dalej: Sąd I instancji, WSA) odmówił A.T. (dalej: skarżący) przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi na uchwałę Rady Miejskiej w G. z [...] 2023 r., nr [...] w przedmiocie wygaszenia mandatu radnego Gminy G.
W uzasadnieniu wskazano, że zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału II z 22 września 2023 r., skarżący został wezwany do usunięcia braków formalnych wniesionej skargi poprzez wskazanie numeru PESEL, w terminie 7 dni od doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi. Przedmiotowe zarządzenie, po dwukrotnych bezskutecznych próbach doręczenia przesyłki, zostało doręczone za zwrotnym potwierdzeniem odbioru w dniu 16 listopada 2023 r.
Postanowieniem z 7 grudnia 2023 r. sygn. akt II SA/Ol 869/23 Sąd I instancji odrzucił wniesioną skargę, wobec nieusunięcia braku formalnego wniesionej skargi w postaci wskazania numeru PESEL. Ze zwrotnego odbioru korespondencji wynika, że postanowienie to zostało doręczone skarżącemu w dniu 19 grudnia 2023 r.
W dniu 21 grudnia 2023 r. (data nadania przesyłki u operatora pocztowego) skarżący wystąpił do Sądu z wnioskiem o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi załączając jednocześnie informację o swoim numerze PESEL. Wyjaśnił, że brak uzupełnienia wymogu formalnego skargi nastąpił bez jego winy. Podkreślił, że wiedzę o braku uzupełnienia wymogu formalnego powziął w dniu, kiedy doręczone mu zostało postanowienie o odrzuceniu skargi. Podał, że w ostatnim czasie, tj. od kilku miesięcy pogorszył się jego stan psychofizyczny, co związane jest z toczącymi się sprawami, gdzie grożono mu pozbawieniem życia. Komenda Powiatowa Policji prowadzi postępowanie w tym zakresie. Kolejne toczące się postępowanie karne, gdzie posiada status pokrzywdzonego wpłynęło na jego kondycję psychofizyczną, a sprawa dotyczy pomówienia jego osoby, gdzie nazwano go "pedofilem, złodziejem". Pod koniec października 2023 r. zaś podczas przesłuchania w Komendzie został zatrzymany jego telefon, gdzie miał ważne notatki, dane i przypomnienia. Zabezpieczenie telefonu odcięło go od spraw bieżących. Zaskarżona uchwała także negatywnie wpłynęła na jego stan zdrowia. Na tą okoliczność załączył zaświadczenie potwierdzające leczenie.
Rozpoznając ww. wniosek Sąd I instancji uznał, że okoliczności podane przez skarżącego w celu uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu do usunięcia braku formalnego wniesionej skargi nie stanowią wystarczającej podstawy do jego przywrócenia. Zdaniem WSA podniesiona we wniosku okoliczność złej kondycji psychofizycznej w żadnym razie nie została uprawdopodobniona w znaczeniu braku możliwości wykonania wezwania do usunięcia braku formalnego skargi. Sam fakt kontynuowania leczenia w Poradni Zdrowia Psychicznego nie uprawdopodobnia okoliczności, że w terminie do usunięcia braku skargi tj. od momentu doręczenia wezwania w tym zakresie (16 listopada 2023 r.) do dnia złożenia wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności, nastąpił taki nagły rozstrój zdrowia, który uniemożliwił skarżącemu bez własnej winy dokonanie w terminie czynności, do której został wezwany. Podkreślono, że także okoliczność zabezpieczenia telefonu skarżącego, jako dowodu w sprawie, o czym stanowi przedstawione postanowienie Prokuratora Rejonowego w O. z [...] 2023 r. o żądaniu wydania rzeczy, nie pozostaje w związku z okolicznością, że w terminie od 16 listopada 2023 r., kiedy to skarżący został wezwany do uzupełnienia braku formalnego skargi nie mógł tego braku skargi uzupełnić. Jak zauważył Sąd I instancji, fakt zabezpieczenia telefonu w toku postępowania karnego nie pozostaje w żadnym związku z koniecznością późniejszego żądania uzupełnienia skargi. Skoro zabezpieczony został telefon skarżącego, to jego obowiązkiem było takie prowadzenie własnych spraw, aby nie można było postawić mu zarzutu niedbałego ich prowadzenia. Poza tym jak wynika z akt sądowych tej sprawy (karta 26 akt) pracownicy Sądu, z uwagi na brak możliwości doręczenia korespondencji w dniu 10 listopada 2023 r. skontaktowali się ze skarżącym telefonicznie, co oznacza, że dysponował on telefonem komórkowym i fakt wcześniejszego zabezpieczenia telefonu nie wpływał w żaden sposób na możliwość komunikowania się przez skarżącego.
Nadto wskazano, że skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności braku swojej winy w prowadzeniu własnych spraw. Stwierdzenie, że brak uzupełnienia braków formalnych skargi nastąpił bez jego winy oraz stwierdzenie, że dowiedział się o tym w dacie doręczenia mu postanowienia o odrzuceniu skargi oznacza, że nie przeczytał odebranej w dniu 16 listopada 2023 r. korespondencji, w której zawarte zostało wezwanie do usunięcia braku formalnego skargi. W ocenie Sądu I instancji, skarżący nie wykazał najwyższej staranności w prowadzeniu własnych spraw, zwłaszcza, że prowadzonych jest kilka postępowań karnych z jego zawiadomień, o czym stanowi przekazane przy wniosku pismo Komendy Powiatowej Policji w G. W realiach rozpoznawanej sprawy brak jest uprawdopodobnienia okoliczności braku winy w działaniu skarżącego poprzez zachowanie najwyższej staranności w prowadzeniu własnych spraw.
Z powyższym postanowieniem nie zgodził się skarżący i w zażaleniu, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, zarzucił zaskarżonemu rozstrzygnięciu naruszenie, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 86 § 2 p.p.s.a. poprzez odmowę przywrócenia skarżącemu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi.
W ocenie skarżącego Sąd I instancji błędnie ocenił stan faktyczny i dołączone do wniosku dokumenty. Skarżący utrzymuje, że nieuzupełnienie w terminie braków formalnych nastąpiło bez jego winy, w ostatnim czasie pogorszył się jego stan psychofizyczny. Związane jest to z toczącymi się sprawami, gdzie grożono mu pozbawieniem życia. Podkreślono, że prowadzone liczne postępowania karne, zabezpieczenie telefonu komórkowego przez Policję, przesłuchania wpłynęły na kondycję zdrowotną skarżącego, a dołączone zaświadczenie lekarskie potwierdza stan jego zdrowia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 57 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Pismo procesowe strony powinno spełniać określone warunki formalne, bez których nie można mu nadać prawidłowego biegu. Wymogi formalne składanych pism uregulowane zostały w art. 46 p.p.s.a.
Stosownie do art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a., poza elementami wymienionymi w § 1 tego przepisu pismo strony powinno ponadto zawierać, w przypadku, gdy jest pierwszym pismem w sprawie – numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną oraz numer PESEL jej przedstawiciela ustawowego, jeżeli są obowiązani do jego posiadania albo posiadają go, nie mając takiego obowiązku. W sytuacji, gdy brak jest jednego z elementów pisma wymienionych w art. 46 p.p.s.a., obowiązkiem sądu, zgodnie z art. 49 § 1 p.p.s.a., jest wezwanie strony do uzupełnienia lub poprawienia pisma w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Takim przepisem szczególnym jest przepis art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że sąd odrzuca skargę, jeżeli w wyznaczonym terminie nie uzupełniono jej braków formalnych.
Zgodnie natomiast z art. 86 § 1 p.p.s.a. - zdanie 1 jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. W myśl zaś art. 87 § 1 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Natomiast spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuca na posiedzeniu niejawnym (art. 88 p.p.s.a.).
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący nie uprawdopodobnił skutecznie okoliczności, która wskazywałaby na brak winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi, tym samym za słuszne należało uznać stanowisko wyrażone przez Sąd I instancji. Warunkiem koniecznym do pozytywnego rozpatrzenia wniosku o przywrócenie terminu jest bowiem brak winy rozumiany jako dopełnienie przez stronę obowiązku dołożenia należytej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. W przypadku dopuszczenia się przez stronę chociażby lekkiego niedbalstwa, dokonaną przez nią czynność uznać należy za bezskuteczną.
Przypomnieć trzeba, że podstawy uwzględnienia wniosku nie mogą stanowić jedynie oświadczenia strony, która winna uprawdopodobnić brak winy w uchybieniu terminu. Nie można zgodzić się z twierdzeniami skarżącego, jakoby okoliczności wskazane we wniosku o przywrócenie terminu i powtórzone w zażaleniu, mogły być podstawą przywrócenia terminu. Do przeszkód uniemożliwiających terminowe dokonanie czynności zalicza się m.in. przerwę w komunikacji, nagłą chorobę strony lub pełnomocnika, która nie pozwala na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar i inne zjawiska niemożliwe do przewidzenia. Chodzi zatem o okoliczności od strony całkowicie niezależne i nieprzewidywalne.
Rację ma zatem Sąd I instancji, wskazując, że przedstawione przez skarżącego okoliczności nie mogą usprawiedliwić braku jego winy w uchybieniu terminu. Oceny tej nie zmienia argumentacja podniesiona w zażaleniu. Nie wskazano bowiem żadnych okoliczności, które mogłyby uzasadniać przywrócenie terminu i zakwestionować zgodność z prawem zaskarżonego postanowienia Sądu I instancji. Przedstawione przez skarżącego przyczyny uchybienia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi nie wskazują, by w tym czasie w sposób nagły, niespodziewany jego stan zdrowia pogorszył się na tyle, by uniemożliwić dokonanie tej czynności procesowej w wymaganym przepisami prawa terminie Jak słusznie zauważył Sąd I instancji, podniesiona we wniosku okoliczność złej kondycji psychofizycznej w żadnym razie nie została uprawdopodobniona w znaczeniu braku możliwości wykonania wezwania do usunięcia braku formalnego skargi, a fakt kontynuowania leczenia w Poradni Zdrowia Psychicznego nie uprawdopodobnia okoliczności, że w terminie do usunięcia braku skargi nastąpił nagły rozstrój zdrowia, który uniemożliwił skarżącemu bez własnej winy dokonać w terminie czynności, do której został wezwany.
Powyższej oceny nie zmieniają argumenty strony zawarte w zażaleniu. Stanowią one bowiem jedynie polemikę ze stanowiskiem Sądu I instancji wyrażonym w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Słusznie zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. uznając, że zachowanie skarżącego stanowiło przejaw niedbalstwa w prowadzeniu własnych spraw.
Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.