III OZ 811/22

Naczelny Sąd Administracyjny2023-01-19
NSAAdministracyjneŚredniansa
właściwość sądusąd administracyjnyCWCRćwiczenia wojskowenastępstwo prawnesiedziba organupostępowanie administracyjne

NSA oddalił zażalenie organu na postanowienie WSA o przekazaniu sprawy do właściwego sądu w Warszawie, potwierdzając, że siedziba następcy prawnego organu decyduje o właściwości miejscowej sądu administracyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu stwierdził swoją niewłaściwość miejscową i przekazał sprawę do rozpoznania WSA w Warszawie, ponieważ organ, którego decyzja była przedmiotem skargi (Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego we Wrocławiu), został przekształcony w Centralne Wojskowe Centrum Rekrutacji z siedzibą w Warszawie. Organ wniósł zażalenie, argumentując, że jego ośrodek zamiejscowy we Wrocławiu powinien decydować o właściwości. NSA oddalił zażalenie, potwierdzając, że właściwość sądu administracyjnego jest determinowana siedzibą następcy prawnego organu, a nie lokalizacją jego ośrodków zamiejscowych.

Sprawa dotyczyła zażalenia Szefa Centralnego Wojskowego Centrum Rekrutacji na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, który stwierdził swoją niewłaściwość miejscową i przekazał sprawę do WSA w Warszawie. Sąd pierwszej instancji uzasadnił to tym, że z dniem 23 kwietnia 2022 r. weszła w życie ustawa o obronie Ojczyzny, która zniosła szefów wojewódzkich sztabów wojskowych i utworzyła Centralne Wojskowe Centrum Rekrutacji (CWCR) z siedzibą w Warszawie. CWCR stał się następcą prawnym wojewódzkich sztabów wojskowych. Zgodnie z art. 13 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), właściwy jest sąd, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Ponieważ siedziba CWCR znajduje się w Warszawie, WSA we Wrocławiu uznał się za niewłaściwy miejscowo. Szef CWCR wniósł zażalenie, podnosząc, że jego ośrodek zamiejscowy we Wrocławiu powinien decydować o właściwości. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, podkreślając, że właściwość sądu administracyjnego jest ustalana na podstawie siedziby głównego organu administracji, a nie jego jednostek terenowych. NSA potwierdził, że CWCR jest następcą prawnym Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego we Wrocławiu, a jego siedziba w Warszawie przesądza o właściwości WSA w Warszawie. Sąd wskazał również, że brak jest przepisów szczególnych, które pozwalałyby na przekazanie sprawy do właściwości innego sądu administracyjnego w tym przypadku.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Właściwość miejscową sądu administracyjnego ustala się na podstawie siedziby organu administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona, przy czym w przypadku przekształcenia organu, decydujące znaczenie ma siedziba jego następcy prawnego.

Uzasadnienie

NSA podkreślił, że ustawa o obronie Ojczyzny przekształciła wojewódzkie sztaby wojskowe w Centralne Wojskowe Centrum Rekrutacji z siedzibą w Warszawie. CWCR wstąpił we wszelkie prawa i obowiązki poprzednika. Zgodnie z przepisami p.p.s.a., właściwy jest sąd, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ. Siedziba CWCR w Warszawie przesądza o właściwości WSA w Warszawie, a ośrodki zamiejscowe CWCR nie wpływają na właściwość sądu administracyjnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (9)

Główne

p.p.s.a. art. 13 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona.

p.p.s.a. art. 59 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Jeżeli do rozpoznania sprawy właściwy jest inny sąd administracyjny, sąd, który stwierdzi swą niewłaściwość, przekaże sprawę właściwemu sądowi administracyjnemu.

Ustawa o obronie Ojczyzny art. 777 § ust. 1 pkt 1

Zniesiono szefów wojewódzkich sztabów wojskowych.

Ustawa o obronie Ojczyzny art. 777 § ust. 3

Wojewódzkie sztaby wojskowe przekształciły się w Centralne Wojskowe Centrum Rekrutacji.

Ustawa o obronie Ojczyzny art. 778 § ust. 1 i 3

Należności i zobowiązania wojewódzkich sztabów wojskowych stały się należnościami i zobowiązaniami Centralnego Wojskowego Centrum Rekrutacji, które wstąpiło we wszelkie prawa i obowiązki wojewódzkich sztabów wojskowych.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 13 § § 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej, w drodze rozporządzenia, może przekazać wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu rozpoznawanie spraw określonego rodzaju należących do właściwości innego wojewódzkiego sądu administracyjnego, jeżeli wymagają tego względy celowości.

p.p.s.a. art. 14

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wojewódzki sąd administracyjny właściwy w chwili wniesienia skargi pozostaje właściwy aż do ukończenia postępowania, choćby podstawy właściwości zmieniły się w toku sprawy, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.

Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości art. 13 § § 1 pkt 13

Dla obszaru województwa mazowieckiego właściwy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.

Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 14 kwietnia 2022 r. w sprawie Centralnego Wojskowego Centrum Rekrutacji oraz wojskowych centrów rekrutacji art. 2 § § 2 ust. 2

Siedzibą Szefa Centralnego Wojskowego Centrum Rekrutacji jest Warszawa.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Właściwość miejscową sądu administracyjnego ustala się na podstawie siedziby organu administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Centralne Wojskowe Centrum Rekrutacji jest następcą prawnym Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego we Wrocławiu. Siedziba Centralnego Wojskowego Centrum Rekrutacji znajduje się w Warszawie, co czyni WSA w Warszawie właściwym miejscowo do rozpoznania sprawy. Ośrodki zamiejscowe organu nie wpływają na właściwość miejscową sądu administracyjnego.

Odrzucone argumenty

Argument organu, że ośrodek zamiejscowy CWCR we Wrocławiu powinien decydować o właściwości sądu administracyjnego.

Godne uwagi sformułowania

organem administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona następcą prawnym Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego we Wrocławiu siedzibą Szefa Centralnego Wojskowego Centrum Rekrutacji jest Warszawa ośrodki zamiejscowe Centralnego Wojskowego Centrum Rekrutacji, to nie mogą one wpływać na właściwość wojewódzkiego sądu administracyjnego

Skład orzekający

Rafał Stasikowski

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie właściwości miejscowej sądu administracyjnego w sprawach dotyczących organów, które uległy przekształceniu lub reorganizacji, zwłaszcza w kontekście zmian prawnych (np. ustawa o obronie Ojczyzny)."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przekształcenia organów wojskowych i ich następstwa prawnego, ale zasada ustalania właściwości na podstawie siedziby głównego organu jest uniwersalna.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej - właściwości sądu administracyjnego, która może mieć znaczenie dla wielu stron postępowań. Pokazuje, jak zmiany organizacyjne organów wpływają na postępowanie sądowe.

Gdzie złożyć skargę? Siedziba organu czy jego oddział decyduje o właściwości sądu administracyjnego.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III OZ 811/22 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2023-01-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-12-30
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Rafał Stasikowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6245 Zwolnienie z ćwiczeń
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Właściwość sądu
Sygn. powiązane
IV SA/Wr 367/22 - Postanowienie WSA we Wrocławiu z 2022-10-11
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 13 PAR 3 I 2, 59 PAR 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Rafał Stasikowski po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Szefa Centralnego Wojskowego Centrum Rekrutacji na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 11 października 2022 r., sygn. akt IV SA/Wr 367/22 w sprawie ze skargi D. N. na decyzję Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego we Wrocławiu (obecnie Szef Centralnego Wojskowego Centrum Rekrutacji) z dnia 29 marca 2022 r., nr rez.2/2022 w przedmiocie powołania do odbycia krótkotrwałych ćwiczeń wojskowych postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z 11 października 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny
we Wrocławiu stwierdził swoją niewłaściwość i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, jako sądowi właściwemu miejscowo do rozpoznania sprawy. W uzasadnieniu wskazał, że pismem z 13 maja 2022 r. skarżący D. N. złożył za pośrednictwem Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego we Wrocławiu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na decyzję w przedmiocie powołania do odbycia krótkotrwałych ćwiczeń wojskowych w dniach 4 kwietnia 2022 r.-8 kwietnia 2022 r. Sąd ten zauważył, że z dniem 23 kwietnia 2022 r., zatem po wydaniu i doręczeniu zaskarżonej decyzji, weszła w życie ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz. U. z 2022 r., poz. 655; dalej jako "ustawa."). Zgodnie z art. 777 ust. 3 ustawy wojewódzkie sztaby wojskowe, w tym również Wojewódzki Sztab Wojskowy we Wrocławiu, przekształciły się w Centralne Wojskowe Centrum Rekrutacji. Zniesiono również szefów wojewódzkich sztabów wojskowych (art. 777 ust. 1 pkt 1). Jak stanowi zaś art. 778 ust. 1 i 3 ustawy, należności i zobowiązania wojewódzkich sztabów wojskowych stały się należnościami zobowiązaniami Centralnego Wojskowego Centrum Rekrutacji, które wstąpiło we wszelkie prawa i obowiązki wojewódzkich sztabów wojskowych, bez względu na charakter stosunku prawnego, z którego te prawa i obowiązki wynikają. W konsekwencji Szef Centralnego Wojskowego Centrum Rekrutacji, jako następca prawny Szefa byłego Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego we Wrocławiu, z mocy prawa uprawniony jest do występowania przed sądem administracyjnym w niniejszej sprawie. Siedziba tego organu mieści się w Warszawie.
Sąd pierwszej instancji zwrócił uwagę, że z treści art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329; dalej jako: "p.p.s.a.") do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Z kolei z treści art. 13 § 3 p.p.s.a. wynika możliwość ustanawiania przez Prezydenta RP w drodze rozporządzenia wyjątków od ogólnych zasad dotyczących właściwości. Taki wyjątek w niniejszej sprawie nie został jednak ustanowiony. W myśl § 1 pkt 13 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz.U. nr 72, poz. 652, ze zm.) dla obszaru województwa mazowieckiego właściwy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.
W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, na podstawie art. 59 § 1 p.p.s.a., stwierdził swą niewłaściwość miejscową i przekazał sprawę sądowi właściwemu miejscowo, tj. Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł organ. Jego zdaniem, pomimo iż następcą prawnym organu, który wydał decyzję w drugiej instancji, jest Szef CWCR
w Warszawie, to w terenie działają ośrodki zamiejscowe CWCR, w tym Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu, który jest właściwy do załatwiania spraw administracyjnych z zakresu obronności z terenu województwa dolnośląskiego. Wskazał, że zaskarżona decyzja wydana została przez organ, którego terytorialny zasięg działania został sprowadzony do terenu województwa dolnośląskiego, a następca prawny tego organu, poprzez Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu, objął swym terytorialnym zasięgiem działania województwo dolnośląskie, podlegające jurysdykcji Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie jest zasadne.
Zgodnie z art. 13 § 2 p.p.s.a. do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. § 3 ww. przepisu stanowi zaś, że Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej, w drodze rozporządzenia, może przekazać wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu rozpoznawanie spraw określonego rodzaju należących do właściwości innego wojewódzkiego sądu administracyjnego, jeżeli wymagają tego względy celowości. Stosownie do art. 14 p.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny właściwy w chwili wniesienia skargi pozostaje właściwy aż do ukończenia postępowania, choćby podstawy właściwości zmieniły się w toku sprawy, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.
Jak prawidłowo wskazał to Sąd pierwszej instancji z dniem 23 kwietnia 2022 r. weszła w życie ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny. W art. 777 ust. 1 pkt 1 ustawa ta zniosła szefów wojewódzkich sztabów wojskowych i w ust. 2 pkt 1 utworzyła Centralne Wojskowe Centrum Rekrutacji. Zgodnie z art. 777 ust. 3 ustawy wojewódzkie sztaby wojskowe przekształciły się w Centralne Wojskowe Centrum Rekrutacji. Stosownie do art. 778 ust. 1 i 3 ustawy należności i zobowiązania wojewódzkich sztabów wojskowych stały się należnościami zobowiązaniami Centralnego Wojskowego Centrum Rekrutacji, które wstąpiło we wszelkie prawa
i obowiązki wojewódzkich sztabów wojskowych, bez względu na charakter stosunku prawnego, z którego te prawa i obowiązki wynikają.
Z powyższych przepisów wynika, że obecnie nie istnieje już taki organ jak Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego we Wrocławiu, którego decyzja została
w niniejszej sprawie zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Organ ten nie istniał już w chwili wniesienia przedmiotowej skargi, co jest istotne z punktu widzenia art. 14 p.p.s.a. Następcą prawnym tego organu jest Szef Centralnego Wojskowego Centrum Rekrutacji, którego siedzibą jest Warszawa, zgodnie z § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 14 kwietnia 2022 r. w sprawie Centralnego Wojskowego Centrum Rekrutacji oraz wojskowych centrów rekrutacji (Dz. U. z 2022 r., poz. 856). Szef Centralnego Wojskowego Centrum Rekrutacji, jako następca prawny Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego
we Wrocławiu, z mocy prawa jest więc uprawniony do występowania przed sądem administracyjnym w niniejszej sprawie.
Z uwagi na fakt, że siedzibą Szefa Centralnego Wojskowego Centrum Rekrutacji jest Warszawa, to właściwym do rozpoznania sprawy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Należy zwrócić uwagę, że obecnie brak jest stosownej regulacji prawnej, która przekazywałaby tego rodzaju sprawy jak przedmiotowa do właściwości innych sądów administracyjnych, na co pozwala art. 13 § 3 p.p.s.a. Jeżeli zaś chodzi o kwestię ośrodków zamiejscowych Centralnego Wojskowego Centrum Rekrutacji, to nie mogą one wpływać na właściwość wojewódzkiego sądu administracyjnego, bowiem organem administracji występującym w sprawie pozostaje Szef Centralnego Wojskowego Centrum Rekrutacji, który jedynie działa poprzez swoje ośrodki zamiejscowe. Ani ustawa, ani rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z 14 kwietnia 2022 r. nie ustanawia innych od Szefa Centralnego Wojskowego Centrum Rekrutacji organów działających w ramach ośrodków zamiejscowych.
W związku z powyższym prawidłowo Wojewódzki Sąd Administracyjny
we Wrocławiu stwierdził swoją niewłaściwość i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, jako sądowi właściwemu miejscowo do rozpoznania sprawy, jak bowiem stanowi art. 59 § 1 p.p.s.a. jeżeli do rozpoznania sprawy właściwy jest inny sąd administracyjny, sąd, który stwierdzi swą niewłaściwość, przekaże sprawę właściwemu sądowi administracyjnemu. Postanowienie sądu może zapaść na posiedzeniu niejawnym.
Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI