III OZ 81/23

Naczelny Sąd Administracyjny2023-02-28
NSAubezpieczenia społeczneŚredniansa
prawo pomocyZUSsądy administracyjnewłaściwość sąduzażaleniepostanowienieubezpieczenia społecznedodatek pielęgnacyjny

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na odmowę przyznania prawa pomocy, uznając skargę za niedopuszczalną z uwagi na niewłaściwość sądu administracyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odmówił przyznania prawa pomocy M.S. w sprawie dotyczącej sprzeciwu od orzeczenia lekarza orzecznika ZUS i zwrotu kosztów dojazdu, uznając skargę za oczywistą bezzasadność z powodu niewłaściwości sądu administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny podzielił to stanowisko, oddalając zażalenie skarżącego, ponieważ sprawa nie należała do właściwości sądów administracyjnych, a skarga podlegała odrzuceniu.

Sprawa dotyczyła zażalenia M.S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, które odmówiło przyznania prawa pomocy. Sąd I instancji uzasadnił odmowę oczywistą bezzasadnością skargi, wskazując, że sprawy dotyczące sprzeciwu od orzeczenia lekarza orzecznika ZUS w przedmiocie dodatku pielęgnacyjnego nie należą do właściwości sądów administracyjnych, lecz sądów powszechnych. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając zażalenie, podzielił stanowisko Sądu I instancji. Zgodnie z art. 247 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), prawo pomocy nie przysługuje w razie oczywistej bezzasadności skargi, co zachodzi m.in. w sytuacji, gdy skarga kwalifikuje się do odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. (sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego). NSA stwierdził, że skarga skarżącego podlegała odrzuceniu, ponieważ nie mieściła się w katalogu spraw podlegających kognicji sądów administracyjnych, co potwierdziło wcześniejsze postanowienie WSA o odrzuceniu skargi. W konsekwencji, NSA oddalił zażalenie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, sprawy te należą do właściwości sądów powszechnych, a nie administracyjnych.

Uzasadnienie

Sprawy zakończone decyzją Prezesa ZUS, w tym sprzeciw od orzeczenia lekarza orzecznika ZUS w zakresie dodatku pielęgnacyjnego, nie należą do właściwości sądów administracyjnych, chyba że przepisy stanowią inaczej w ściśle określonych przypadkach, które nie miały tu zastosowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_zażalenie

Przepisy (4)

Główne

p.p.s.a. art. 247

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności skargi.

p.p.s.a. art. 58 § 1 pkt 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd odrzuca skargę, gdy sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga nie należy do właściwości sądów administracyjnych, co uzasadnia jej odrzucenie i w konsekwencji odmowę przyznania prawa pomocy z powodu oczywistej bezzasadności.

Godne uwagi sformułowania

Oczywista bezzasadność skargi w rozumieniu art. 247 p.p.s.a. zachodzi, gdy bez pogłębionej analizy prawnej nie ulega wątpliwości, że skarga nie może być uwzględniona. Sąd I instancji prawidłowo orzekł, że zastosowanie art. 247 p.p.s.a. zachodzi przede wszystkim w sytuacji, gdy skarga kwalifikuje się do odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 p.p.s.a.

Skład orzekający

Jerzy Stelmasiak

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyznania prawa pomocy w sprawach, które nie należą do właściwości sądów administracyjnych, a także interpretacja pojęcia oczywistej bezzasadności skargi."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku właściwości sądu administracyjnego w kontekście prawa pomocy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy rutynowej kwestii proceduralnej związanej z prawem pomocy i właściwością sądu, co jest istotne dla prawników procesowych, ale mniej interesujące dla szerszej publiczności.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III OZ 81/23 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2023-02-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-02-13
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jerzy Stelmasiak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
658
Skarżony organ
Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Sentencja
Dnia 28 lutego 2023 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M.S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 29 grudnia 2022 r., sygn. akt IV SPP/Wr 153/22 o odmowie przyznania M. S. prawa pomocy w sprawie ze skargi M.S. na Inspektorat Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Głogowie w przedmiocie rozpoznania sprzeciwu od orzeczenia lekarza-orzecznika ZUS oraz zwrotu kosztów dojazdu postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z 29 grudnia 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił wniosek M.S. (dalej: skarżący) o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na Inspektorat Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Głogowie w przedmiocie rozpoznania sprzeciwu od orzeczenia lekarza-orzecznika ZUS oraz zwrotu kosztów dojazdu.
Odmawiając przyznania prawa pomocy Sąd I instancji wskazał, że prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności skargi. O oczywistej bezzasadności skargi można mówić wówczas, gdy bez potrzeby pogłębionej analizy prawnej nie ulega wątpliwości, że skarga nie może zostać uwzględniona. W szczególności dotyczy to sytuacji, w której skarga kwalifikuje się do odrzucenia. Sprawa dotyczy sprzeciwu od orzeczenia lekarza-orzecznika ZUS oraz zwrotu kosztów w zakresie przyznania prawa do dodatku pielęgnacyjnego z uwagi na nieuznanie skarżącego za osobę niezdolną do samodzielnej egzystencji. Jest to zatem sprawa emerytalno-rentowa, która ma charakter sprawy cywilnej i której przedmiot nie należy do właściwości sądów administracyjnych, lecz sądów powszechnych. Wniosek o przyznanie prawa pomocy dotyczy więc skargi niedopuszczalnej, co uzasadniało odmowę przyznania prawa pomocy z uwagi na bezzasadność skargi.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 247 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259 ze zm., dalej: p.p.s.a.), prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności skargi. Oczywista bezzasadność skargi w rozumieniu art. 247 p.p.s.a. zachodzi, gdy bez pogłębionej analizy prawnej nie ulega wątpliwości, że skarga nie może być uwzględniona. Sąd I instancji prawidłowo orzekł, że zastosowanie art. 247 p.p.s.a. zachodzi przede wszystkim w sytuacji, gdy skarga kwalifikuje się do odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 p.p.s.a. (por. M. Jagielska, J. Jagielski, P. Gołaszewski, [w:] R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. 6 wydanie, C.H. Beck 2019, s. 1141 oraz powołane tam orzecznictwo).
Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko wyrażone przez Sąd I instancji w zaskarżonym postanowieniu. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd odrzuca skargę, gdy sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Wbrew twierdzeniom skarżącego, skarga wniesiona w tej sprawie podlegała odrzuceniu, ponieważ jak prawidłowo orzekł Sąd I instancji nie podlegała kognicji sądów administracyjnych. Znalazło to potwierdzenie w postanowieniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 30 grudnia 2022 r. w sprawie IV SAB/Wr 1048/22, którym odrzucono skargę skarżącego. Sprawy zakończone decyzją Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych tylko w wyjątkowych, ściśle określonych przypadkach podlegają kognicji sądów administracyjnych. Jedną z tych spraw nie jest sprawa sprzeciwu od orzeczenia lekarza-orzecznika ZUS oraz zwrotu kosztów w zakresie przyznania prawa do dodatku pielęgnacyjnego.
Z tych względów i na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI