V CZ 2/17

Sąd Najwyższy2017-02-10
SNCywilnepostępowanie cywilneWysokanajwyższy
wznowienie postępowaniazdolność postulacyjnaSąd Najwyższyzażaleniepełnomocnik z urzędubrak formalnynieusuwalny brak

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania, uznając, że wniesienie skargi przez stronę nieposiadającą zdolności postulacyjnej jest brakiem nieusuwalnym.

Sąd Najwyższy rozpatrywał zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego, które odrzuciło skargę o wznowienie postępowania. Sąd Okręgowy odrzucił skargę, uznając brak zdolności postulacyjnej skarżącego za brak nieusuwalny. Sąd Najwyższy utrzymał w mocy postanowienie, podkreślając, że wniesienie pisma przez stronę pozbawioną zdolności postulacyjnej skutkuje jego odrzuceniem, a wniosek o pełnomocnika z urzędu nie sanuje tego braku.

Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego w C., które odrzuciło skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem. Sąd Okręgowy pierwotnie odrzucił skargę, uznając brak zdolności postulacyjnej skarżącego za brak nieusuwalny. Następnie, postanowieniem z dnia 18 sierpnia 2016 r., Sąd Okręgowy odrzucił zażalenie na to postanowienie, również ze względu na brak zdolności postulacyjnej, uznając go za brak nieusuwalny i wniosek o pełnomocnika z urzędu za bezskuteczny. Skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu, zarzucił naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 394 § 1 pkt 11 k.p.c. w zw. z art. 87¹ § 1 i 2 k.p.c., argumentując, że w pierwszej kolejności powinien być rozpoznany wniosek o ustanowienie pełnomocnika. Sąd Najwyższy, powołując się na utrwalone orzecznictwo, stwierdził, że brak zdolności postulacyjnej przy wnoszeniu zażalenia do Sądu Najwyższego jest brakiem nieusuwalnym, skutkującym odrzuceniem zażalenia. Podkreślono, że zastępstwo przez adwokata lub radcę prawnego jest obowiązkowe przed Sądem Najwyższym, a wniosek o pełnomocnika z urzędu nie sanuje wadliwego wniesienia pisma przez stronę pozbawioną zdolności postulacyjnej. W związku z tym Sąd Najwyższy oddalił zażalenie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, brak zdolności postulacyjnej przy wnoszeniu zażalenia do Sądu Najwyższego jest brakiem nieusuwalnym, skutkującym odrzuceniem zażalenia.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na utrwalone orzecznictwo, zgodnie z którym wniesienie pisma przez stronę pozbawioną zdolności postulacyjnej stanowi nieusuwalną wadę formalną, która nie może być sanowana w trybie art. 130 § 1 k.p.c. Obowiązek zastępstwa procesowego przez adwokata lub radcę prawnego przed Sądem Najwyższym (art. 87¹ § 1 k.p.c.) obejmuje wszelkie czynności procesowe, a wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu nie usuwa tego braku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

Skarb Państwa

Strony

NazwaTypRola
J. K.osoba_fizycznaskarżący
J. S.osoba_fizycznawnioskodawca
J. K.osoba_fizycznauczestnik
adwokat P. K.innepełnomocnik z urzędu

Przepisy (6)

Główne

k.p.c. art. 87¹ § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Obowiązek zastępstwa stron przez adwokatów lub radców prawnych w postępowaniu przed Sądem Najwyższym, obejmujący także czynności przed sądem niższej instancji związane z tym postępowaniem.

k.p.c. art. 398¹⁴

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący oddalenia zażalenia.

k.p.c. art. 394¹ § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący oddalenia zażalenia.

Pomocnicze

k.p.c. art. 394 § § 1 pkt 11

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący podstaw odrzucenia zażalenia.

k.p.c. art. 130 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący usuwania braków formalnych pisma.

k.p.c. art. 124 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący biegu terminu do wniesienia zażalenia w przypadku wniosku o ustanowienie pełnomocnika.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak zdolności postulacyjnej skarżącego przy wnoszeniu zażalenia do Sądu Najwyższego jest brakiem nieusuwalnym. Wniesienie zażalenia przez stronę pozbawioną zdolności postulacyjnej skutkuje jego odrzuceniem. Wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu nie sanuje braku zdolności postulacyjnej przy wnoszeniu zażalenia do Sądu Najwyższego.

Odrzucone argumenty

Zażalenie powinno zostać rozpoznane merytorycznie po rozpoznaniu wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Odrzucenie zażalenia z powodu braku zdolności postulacyjnej było bezzasadne.

Godne uwagi sformułowania

nieusuwalna wada zażalenia, polegająca na jego wniesieniu przez stronę pozbawioną zdolności postulacyjnej, skutkuje koniecznością odrzucenia zażalenia bez możliwości jej sanowania przymus adwokacko – radcowski, ustanowiony w art. 87¹ § 1 k.p.c., obejmuje wszelkie postępowania, które przynależą do właściwości Sądu Najwyższego

Skład orzekający

Maria Szulc

przewodniczący

Mirosław Bączyk

członek

Agata Zając

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie konieczności posiadania zdolności postulacyjnej przy wnoszeniu zażalenia do Sądu Najwyższego i skutków jej braku."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniesienia zażalenia do Sądu Najwyższego przez stronę nieposiadającą profesjonalnego pełnomocnika.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje rygorystyczne wymogi formalne postępowania przed Sądem Najwyższym, szczególnie w kontekście zastępstwa procesowego, co jest istotne dla praktyków prawa.

Sąd Najwyższy: Brak pełnomocnika to koniec drogi w zażaleniu.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V CZ 2/17
POSTANOWIENIE
Dnia 10 lutego 2017 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Maria Szulc (przewodniczący)
‎
SSN Mirosław Bączyk
‎
SSA Agata Zając (sprawozdawca)
w sprawie ze skargi J. K.
‎
o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem
Sądu Okręgowego w C.
z dnia 3 grudnia 2013 r. sygn. akt VI Ca [...]
‎
w sprawie z wniosku J. S.
‎
przy uczestnictwie J. K.
‎
o rozgraniczenie,
‎
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym
w Izbie Cywilnej w dniu 10 lutego 2017 r.,
‎
zażalenia uczestnika postępowania na postanowienie
Sądu Okręgowego w C.
‎
z dnia 18 sierpnia 2016 r., sygn. akt VI Ca [...],
I. oddala zażalenie:
II. przyznaje od Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego w Z.  na rzecz adwokata P. K. kwotę 540 (pięćset czterdzieści) zł powiększoną o należny podatek VAT tytułem nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej uczestnikowi w postępowaniu zażaleniowym.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 7 lipca 2016 r. Sąd Okręgowy w C. odrzucił skargę uczestnika postępowania J. K. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Okręgowego w  C.  z dnia 3 grudnia 2013 r. w sprawie VI Ca [...]. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł osobiście skarżący, wnosząc w tym samym piśmie procesowym o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Postanowieniem z dnia 18 sierpnia 2016 r. Sąd Okręgowy w C. odrzucił zażalenie jako wniesione przez osobę niemającą zdolności postulacyjnej, ze wskazaniem, że jest to brak nieusuwalny, a zatem zawarty w zażaleniu wniosek o ustanowienie pełnomocnika jest bezskuteczny. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika ustanowionego z  urzędu, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 394 § 1 pkt 11 k.p.c. w zw. z art. 87
1
§ 1 i 2 k.p.c. przez bezpodstawne uznanie, że należy odrzucić zażalenie uczestnika postępowania, pomimo iż w złożonym piśmie zatytułowanym „zażalenie” złożył on jednocześnie wniosek o przyznanie mu pełnomocnika z urzędu, a co za tym idzie  w  pierwszej kolejności powinien być rozpoznany ten wniosek, a dopiero następnie - merytorycznie rozpoznany środek odwoławczy.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i rozpoznanie wniosku uczestnika o przyznanie mu pełnomocnika z urzędu do złożenia zażalenia na ostanowienie Sądu Okręgowego z dnia 7 lipca 2016 r., zasądzenie kosztów oraz przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu.
Sąd Najwyższy zważył co następuje:
Zgodnie z art. 87
1
§ 1 k.p.c., w postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych. Zastępstwo to dotyczy także czynności procesowych związanych z postępowaniem przed Sądem Najwyższym, podejmowanych przed sądem niższej instancji. Przymus adwokacko – radcowski, ustanowiony w art. 87
1
§ 1 k.p.c., obejmuje wszelkie postępowania, które przynależą do właściwości Sądu Najwyższego, dotyczy więc także zażalenia do Sądu Najwyższego. Bezsporne jest, iż w niniejszej sprawie zażalenie do Sądu Najwyższego na postanowienie Sądu Okręgowego z dnia 7 lipca 2016 r., odrzucające skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Okręgowego w C.  z dnia 3 grudnia 2013 r. w sprawie VI Ca [...], zostało sporządzone i wniesione przez uczestnika postępowania samodzielnie bez udziału profesjonalnego pełnomocnika. Z utrwalonego orzecznictwa Sądu Najwyższego wynika, iż nieusuwalna wada zażalenia, polegająca na jego wniesieniu przez stronę pozbawioną zdolności postulacyjnej, skutkuje koniecznością odrzucenia zażalenia bez możliwości jej sanowania w trybie art. 130 § 1 k.p.c. (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 12 grudnia 2013 r., V CZ 70/13, nie publ.; z dnia 3 czerwca 2015 r., V CZ 25/15, nie publ.; z dnia 9 maja 2014 r., I PZ 9/14, nie publ.; z dnia 7 maja 2014 r., II CZ 19/14, nie publ.; z dnia 15 maja 2015 r., III PZ 7/15, nie publ.; z dnia 16 września 2015 r., III CZ 40/15, nie publ.; z dnia 29 stycznia 2016 r., II CZ 97/15, nie publ.).
Wskazany brak zdolności postulacyjnej nie mógł być też usunięty przez rozpoznanie zawartego w zażaleniu wniosku o ustanowienie dla skarżącego pełnomocnika z urzędu. Złożenie takiego wniosku wraz z zażaleniem, sporządzonym i wniesionym przez stronę osobiście, nie ma znaczenia dla oceny prawidłowości postanowienia o odrzuceniu samego zażalenia, jest natomiast istotne dla biegu terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania, gdyż zgodnie z art. 124 2 k.p.c. do czasu rozstrzygnięcia tego wniosku i odjęcia dalszych czynności termin ten nie rozpoczyna biegu.
Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 398
14
w związku z art. 394
1
§ 3 k.p.c. oddalił zażalenie.
O kosztach pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu w  postępowaniu zażaleniowym orzeczono na podstawie § 4, § 11 pkt 2 i § 16 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. 2015.1801).
aj
l.n

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI