II GZ 66/09

Naczelny Sąd Administracyjny2009-03-31
NSAAdministracyjneŚredniansa
przywrócenie terminubraki formalneskargakara pieniężnapas drogowyNSAWSApostępowanie sądowoadministracyjnebrak winy

NSA oddalił zażalenie na postanowienie WSA odmawiające przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, uznając brak winy strony w uchybieniu terminu.

Skarżący wniósł skargę na decyzję o karze pieniężnej za zajęcie pasa drogowego. WSA odrzucił skargę z powodu jej niepodpisania w terminie. Następnie WSA odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia braków, uznając, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy. NSA oddalił zażalenie na to postanowienie, podzielając stanowisko WSA.

F. B. prowadzący działalność gospodarczą "G. M." złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. nakładającą karę pieniężną za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny wezwał go do usunięcia braków formalnych skargi poprzez jej podpisanie, z pouczeniem o skutkach odrzucenia. Skarżący wniósł o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków, powołując się na zły stan zdrowia, inwalidztwo, dużą liczbę spraw i brak profesjonalnego pełnomocnika. WSA odmówił przywrócenia terminu, uznając, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, stwierdzając, że skarżący nie wykazał należytej staranności w uprawdopodobnieniu braku winy, a podane przez niego okoliczności (stan zdrowia, brak pełnomocnika) nie były wystarczające do usprawiedliwienia uchybienia terminu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, skarżący nie wykazał braku winy w uchybieniu terminu.

Uzasadnienie

Skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Lakoniczność podniesionych okoliczności (stan zdrowia, inwalidztwo, duża ilość spraw, brak pełnomocnika) nie pozwala stwierdzić, czy złożenie podpisów było obiektywnie niemożliwe, ani kiedy ustały przeszkody. Strona nie dołożyła wymaganej staranności w wyjaśnieniu przyczyn uchybienia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_zażalenie

Przepisy (4)

Główne

p.p.s.a. art. 86 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis regulujący możliwość przywrócenia terminu, jeżeli termin nie może być zachowany z przyczyn od strony niezależnych.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 58 § § 1 pkt 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do odrzucenia skargi w przypadku nieusunięcia braków formalnych.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak winy strony w uchybieniu terminu nie został uprawdopodobniony. Podane przez stronę okoliczności (stan zdrowia, brak pełnomocnika) nie były wystarczające do usprawiedliwienia uchybienia terminu. Strona nie dołożyła należytej staranności w wyjaśnieniu przyczyn uchybienia.

Odrzucone argumenty

Zły stan zdrowia, inwalidztwo, duża ilość spraw i brak profesjonalnego pełnomocnika jako wyłączna podstawa do przywrócenia terminu.

Godne uwagi sformułowania

O braku winy można mówić wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody przezwyciężyć nawet przy użyciu największego wysiłku. Na niej ciąży obowiązek wykazania należytej staranności w uprawdopodobnieniu braku winy w uchybieniu danego terminu. Dla oceny zaistnienia omawianej przesłanki nie wystarczy jedynie lakoniczne stwierdzenie o cyklicznym pogarszaniu stanu zdrowia.

Skład orzekający

Andrzej Kuba

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przywrócenia terminu z powodu niewykazania braku winy w uchybieniu terminu, zwłaszcza w kontekście stanu zdrowia i braku profesjonalnego pełnomocnika."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i wymaga indywidualnej oceny okoliczności w każdej sprawie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje typowe problemy proceduralne związane z terminami w postępowaniu administracyjnym i sądowoadministracyjnym, co jest istotne dla praktyków.

Czy problemy zdrowotne i brak prawnika zawsze usprawiedliwiają uchybienie terminowi w sądzie?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II GZ 66/09 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2009-03-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2009-03-20
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Kuba /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6033 Zajęcie pasa drogowego (zezwolenia, opłaty, kary z tym związane)
Hasła tematyczne
Przywrócenie terminu
Sygn. powiązane
II SA/Po 689/08 - Postanowienie WSA w Poznaniu z 2008-08-28
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 86 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Kuba po rozpoznaniu w dniu 31 marca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia F. B.– "G. M." na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. z dnia 20 października 2008 r., sygn. akt II SA/Po 689/08 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi w sprawie ze skargi F. B.– "G. M." na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] czerwca 2008 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia postanawia: oddalić zażalenie
Uzasadnienie
Pismem z dnia 7 lipca 2008 r. F. B., prowadzący działalność gospodarczą pod firmą "G. M." w P., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] czerwca 2008 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia. Pismem z dnia 8 sierpnia 2008 r. został on wezwany do usunięcia braków formalnych skargi poprzez jej podpisanie z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje odrzucenie skargi na podstawie art. 58 §1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. Pismo to, wraz z wezwaniem do uiszczenia wpisu od skargi oraz odpisem odpowiedzi organu na skargę doręczono stronie w dniu 11 sierpnia 2008 r. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu, skarżący, pismem nadanym w dniu 18 sierpnia 2008 r., wniósł o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie całkowite lub częściowe z kosztów sądowych w tej sprawie i w pozostałych szesnastu, w których wniósł skargi. Postanowieniem z dnia 28 sierpnia 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. odrzucił skargę z uwagi na niepodpisanie jej w wyznaczonym przez Sąd terminie. Postanowienie to zostało stronie doręczone w dniu 4 września 2008 r., a skarżący, pismem nadanym w dniu 25 września 2008 r., złożył wniosek o przywrócenie terminu do podpisania tej skargi. Pismo to, wbrew zawartej w nim treści, nie zawierało załącznika w postaci podpisanej skargi, dlatego też Sąd I instancji wezwał go do nadesłania podpisanej skargi. Wezwanie to skarżący odebrał w dniu 3 października 2008 r., a wykonał je pismem nadanym w dniu 7 października 2008 r.
Postanowieniem z dnia 20 października 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi uznając, że skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. W ocenie Sądu lakoniczność podniesionych okoliczności nie pozwala określić, czy faktycznie złożenie podpisów pod skargą było obiektywnie niemożliwe, jak również nie pozwala stwierdzić momentu, w którym ustały przeszkody do podpisania skargi.
W zażaleniu na to postanowienie, wniesionym w terminie, skarżący ponownie wniósł o przywrócenie terminu do podpisania skargi informując jednocześnie, że uchybienie to spowodowane było przede wszystkim jego złym stanem zdrowia, ponieważ jest inwalidą II grupy, dużą ilością spraw dotyczących tej samej tematyki prawnej, które toczą się z jego udziałem przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym w P. i Sądem I instancji, a także faktem, że działa sam, bez profesjonalnego pełnomocnika, na którego go nie stać.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Uchybienie terminu w postępowaniu sądowoadministracyjnym zachodzi wówczas, gdy strona nie dokonała określonej czynności w ciągu zakreślonego dla tej czynności terminu. Siedmiodniowy termin do uzupełnienia braków formalnych skargi jest terminem ustawowym, który nie może być skracany ani przedłużany. Jednakże, jeżeli termin ten nie może być zachowany z przyczyn od strony niezależnych, to służy jej wniosek o przywrócenie terminu do usunięcia braków (art. 86 § 1 p.p.s.a.).
Należy zwrócić uwagę, że pozytywną przesłanką przywrócenia terminu jest brak winy strony w uchybieniu tego terminu. O braku winy można mówić wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody przezwyciężyć nawet przy użyciu największego wysiłku (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 października 2002 r., sygn. akt V SA 793/03, Mon. Praw. 2002, nr 23, s. 1059). Ponadto to na niej ciąży obowiązek wykazania należytej staranności w uprawdopodobnieniu braku winy w uchybieniu danego terminu. Nie chodzi tu o przeprowadzenie szczegółowego postępowania dowodowego, jednakże strona ubiegająca się o przywrócenie terminu winna dołożyć staranności i wysiłku w wyjaśnieniu przyczyn swojego uchybienia. Dla oceny zaistnienia omawianej przesłanki nie wystarczy jedynie lakoniczne stwierdzenie o cyklicznym pogarszaniu stanu zdrowia z uwagi na inwalidztwo zakwalifikowane do II grupy. Skarżący nie wyjaśnił, na czym to pogorszenie zdrowia polegało, nie załączył jakiegokolwiek dokumentu potwierdzającego jego wyjaśnienia. Ponadto są one niewystarczające i nie przekonują o dołożeniu staranności w wykonywaniu swoich obowiązków i próbie przezwyciężenia przeszkody.
Na uwagę zasługuje fakt, że korespondencję kierowaną do skarżącego odbierała osoba upoważniona do jej odbioru. Chwilowa niedyspozycja skarżącego (biorąc pod uwagę fakt, że Sąd nie miał możliwości ustalenia stopnia tej niedyspozycji i jej okresu), nie pozbawiała go możliwości skorzystania z pomocy innej osoby, nawet tej uprawnionej do odbioru jego korespondencji, do nadania w odpowiednim urzędzie pocztowym korespondencji do Sądu I instancji celem uzupełnienia braków, do których został wezwany. Na marginesie należy dodać, że w jednej kopercie zaadresowanej do skarżącego z datą 8 sierpnia 2008 r., odebranej w dniu 11 sierpnia 2008 r., zawarte były trzy odrębne pisma: odpis zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi, wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi poprzez jej podpisanie oraz odpis odpowiedzi organu na skargę. Pierwsze dwa pisma – wezwania objęte zostały terminem 7 dni do ich wykonania z pouczeniem o skutkach niezastosowania się do tych wezwań. Tymczasem skarżący zareagował w terminie na wezwanie do uiszczenia wpisu. Natomiast w przypadku wezwania do podpisania skargi skarżący zareagował dopiero po otrzymaniu postanowienia o odrzuceniu skargi.
Również argument działania samodzielnie bez pomocy profesjonalnego pełnomocnika oraz fakt, że toczy się przed Sądem duża ilość spraw z jego udziałem Sądu nie przekonuje. Stosowne wezwania były zdaniem Sądu czytelne, o czym świadczy reakcja skarżącego na jedno z nich, i nie wymagały specjalistycznej wiedzy, a jedynie zachowania należytej staranności i dokładności w szczególności, gdy skarżący prowadzi kilkanaście spraw tego rodzaju. Słusznie więc Sąd I instancji uznał, że skarżący nie uprawdopodobnił przekonywująco braku winy w uchybieniu tego terminu.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI