III OZ 79/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenia Stowarzyszenia E. i Prokuratora Regionalnego w Białymstoku na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, które oddaliło wniosek o wyłączenie sędziów Ewy Osipuk i Bogusława Jażdżyka od orzekania w sprawie dotyczącej pozwolenia zintegrowanego. Stowarzyszenie powołało się na uzasadnienie wcześniejszego postanowienia NSA, w którym wskazano na negatywną wypowiedź sędziego Jażdżyka, niebędącego członkiem składu orzekającego w tamtej sprawie, która padła na sali sądowej i została nagłośniona medialnie. WSA uznał, że brak jest podstaw do wyłączenia, gdyż nie doszło do publicznego nagłośnienia negatywnej wypowiedzi w niniejszej sprawie. NSA, podzielając argumentację zażalających, uznał, że wcześniejsze zdarzenie, obejmujące negatywną wypowiedź sędziego Jażdżyka i brak reakcji ze strony składu orzekającego, może budzić uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziów, zwłaszcza w kontekście medialnego nagłośnienia i wcześniejszych orzeczeń NSA w podobnych sprawach. Podkreślono, że bezstronność sądu musi być widoczna nie tylko dla stron, ale także dla społeczeństwa. W konsekwencji NSA uchylił zaskarżone postanowienie i wyłączył wskazanych sędziów od orzekania w sprawie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie wyłączenia sędziego w sytuacjach, gdy istnieją okoliczności mogące budzić uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności, zwłaszcza w kontekście medialnego nagłośnienia i społecznego odbioru.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji incydentu z udziałem sędziego spoza składu orzekającego i jego medialnego nagłośnienia. Każda sprawa o wyłączenie sędziego wymaga indywidualnej oceny okoliczności.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wypowiedź sędziego spoza składu orzekającego, która padła na sali sądowej i została nagłośniona medialnie, może stanowić podstawę do wyłączenia sędziów z orzekania w innej sprawie, nawet jeśli nie miała bezpośredniego wpływu na rozstrzygnięcie poprzedniej sprawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, taka wypowiedź, zwłaszcza jeśli nie została zanegowana przez skład orzekający i została nagłośniona medialnie, może budzić uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziów, co stanowi podstawę do ich wyłączenia.
Uzasadnienie
NSA uznał, że nawet jeśli wypowiedź sędziego spoza składu orzekającego nie miała bezpośredniego wpływu na rozstrzygnięcie poprzedniej sprawy, jej medialne nagłośnienie i brak reakcji ze strony składu orzekającego mogą prowadzić do uzasadnionej wątpliwości co do bezstronności sędziów w innych sprawach, co jest kluczowe dla zapewnienia społecznego odbioru sprawiedliwości.
Czy sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił brak podstaw do wyłączenia sędziów, opierając się wyłącznie na braku publicznego nagłośnienia negatywnej wypowiedzi w rozpatrywanej sprawie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd pierwszej instancji nieprawidłowo ocenił brak podstaw, pomijając znaczenie medialnego nagłośnienia wcześniejszego incydentu i jego potencjalny wpływ na postrzeganie bezstronności sędziów.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że WSA zbyt wąsko zinterpretował przesłanki wyłączenia sędziego, skupiając się jedynie na braku nagłośnienia w danej sprawie, a nie na szerszym kontekście medialnym i społecznym odbiorze sytuacji.
Przepisy (4)
Główne
p.p.s.a. art. 19
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd wyłącza sędziego na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 18 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa przypadki, w których sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy.
p.p.s.a. art. 197 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Reguluje kwestię uchylenia postanowienia w postępowaniu zażaleniowym.
p.p.s.a. art. 209
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy rozstrzygania o kosztach postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wypowiedź sędziego spoza składu orzekającego, nagłośniona medialnie, może budzić uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności. • Brak reakcji składu orzekającego na negatywną wypowiedź sędziego spoza składu może być odebrany jako jej milcząca aprobata. • Społeczny odbiór bezstronności sądu jest istotny dla jego legitymacji. • Wcześniejsze orzecznictwo NSA w podobnych sprawach potwierdza potrzebę wyłączenia sędziów w takich okolicznościach.
Odrzucone argumenty
WSA uznał, że brak jest podstaw do wyłączenia, ponieważ negatywna wypowiedź nie miała miejsca w rozpatrywanej sprawie i nie została nagłośniona publicznie w kontekście tej sprawy.
Godne uwagi sformułowania
Sprawiedliwości nie tylko musi stać się zadość, musi być ona także widoczna. • Chodzi w tym przypadku obiektywnie o wyeliminowanie sytuacji, która w społecznym odbiorze mogłaby wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego. • Sędzia nie tylko musi mieć własne poczucie bezstronności, lecz jest także zobowiązany do takiego postępowania i zachowania, które zapewniają przekonanie u innych o jego bezstronności.
Skład orzekający
Mirosław Wincenciak
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie wyłączenia sędziego w sytuacjach, gdy istnieją okoliczności mogące budzić uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności, zwłaszcza w kontekście medialnego nagłośnienia i społecznego odbioru."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji incydentu z udziałem sędziego spoza składu orzekającego i jego medialnego nagłośnienia. Każda sprawa o wyłączenie sędziego wymaga indywidualnej oceny okoliczności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy kluczowego aspektu wymiaru sprawiedliwości – bezstronności sędziego, a jej rozstrzygnięcie opiera się na analizie medialnego nagłośnienia i społecznego odbioru działań sądu, co jest interesujące nie tylko dla prawników, ale i dla szerszej publiczności.
“Czy wypowiedź sędziego spoza składu może zaważyć na bezstronności sądu? NSA wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.