III OZ 780/22

Naczelny Sąd Administracyjny2023-03-08
NSAAdministracyjneŚredniansa
niezawisłość sędziowskabezstronność sędziowskaprawo o ustroju sądów administracyjnychprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiprzymus adwokacko-radcowskiwniosek o wyłączenie sędziegoinformacja publicznaNSAWSAskarżony organ

NSA odrzucił wniosek Stowarzyszenia o zbadanie niezawisłości i bezstronności sędziego z powodu jego wad formalnych, w szczególności sporządzenia przez osobę nieuprawnioną.

Stowarzyszenie złożyło wniosek o zbadanie niezawisłości i bezstronności sędziego NSA Przemysława Szustakiewicza, powołując się na okoliczności związane z jego powołaniem. Wniosek dotyczył sprawy o udostępnienie informacji publicznej, w której wcześniej odrzucono skargę i zażalenie Stowarzyszenia. Naczelny Sąd Administracyjny odrzucił wniosek z przyczyn formalnych, wskazując, że został on sporządzony przez osobę nieuprawnioną, co stanowi naruszenie art. 175 P.p.s.a. i art. 5a P.u.s.a.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał wniosek Stowarzyszenia [...] o zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego NSA Przemysława Szustakiewicza. Wniosek ten dotyczył sprawy z zażalenia Stowarzyszenia na postanowienie WSA w Warszawie o odrzuceniu zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi na bezczynność Kancelarii Prezesa Rady Ministrów w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. NSA, po rozpoznaniu sprawy na posiedzeniu niejawnym, postanowił odrzucić wniosek Stowarzyszenia. Uzasadnienie opiera się na przepisach Prawa o ustroju sądów administracyjnych (P.u.s.a.) oraz Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (P.p.s.a.). Sąd wskazał, że zgodnie z art. 5a § 3 P.u.s.a., badanie niezawisłości i bezstronności sędziego jest dopuszczalne na wniosek uprawnionego podmiotu. Kluczowe jest jednak, że zgodnie z art. 5a § 4 zdanie czwarte P.u.s.a. w postępowaniu przed NSA stosuje się art. 175 P.p.s.a., który wprowadza obowiązek sporządzenia wniosku przez adwokata, radcę prawnego lub inny podmiot wskazany w tym przepisie. W niniejszej sprawie wniosek został sporządzony przez skarżącego osobiście, który nie wykazał, że jest podmiotem uprawnionym do jego sporządzenia. Z tego powodu, jako niedopuszczalny, wniosek podlegał odrzuceniu bez wezwania do usunięcia braków formalnych, zgodnie z art. 5a § 5 P.u.s.a. Sąd nie badał dalszych kwestii merytorycznych wniosku.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek taki podlega odrzuceniu jako niedopuszczalny.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 175 P.p.s.a., który stosuje się w postępowaniu przed NSA, wniosek o zbadanie niezawisłości i bezstronności sędziego musi być sporządzony przez adwokata lub radcę prawnego. Sporządzenie go przez stronę osobiście, bez wykazania uprawnień, czyni go niedopuszczalnym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (5)

Główne

P.u.s.a. art. 5a § 1, 4, 5, 6

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Przepis reguluje dopuszczalność badania wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego, terminy i wymogi formalne wniosku, w tym konieczność jego sporządzenia przez uprawniony podmiot w postępowaniu przed NSA.

P.p.s.a. art. 175

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis wprowadza przymus adwokacko-radcowski, wymagając sporządzenia określonych pism procesowych, w tym wniosku o zbadanie niezawisłości i bezstronności sędziego w postępowaniu przed NSA, przez adwokata lub radcę prawnego.

Pomocnicze

P.u.s.a. art. 18

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Przepis dotyczący odrzucenia wniosku.

P.p.s.a. art. 197 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis dotyczący odrzucenia wniosku.

P.p.s.a. art. 16 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis dotyczący odrzucenia wniosku.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wniosek o zbadanie niezawisłości i bezstronności sędziego został sporządzony przez osobę nieuprawnioną (nie będącą adwokatem ani radcą prawnym), co stanowi naruszenie art. 175 P.p.s.a. i czyni wniosek niedopuszczalnym.

Godne uwagi sformułowania

przymus adwokacko – radcowski wniosek jako niedopuszczalny podlegał odrzuceniu sporządzony przez podmiot do tego nieuprawniony

Skład orzekający

Tamara Dziełakowska

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Proceduralne wymogi składania wniosków o zbadanie niezawisłości i bezstronności sędziego w postępowaniu przed NSA, w szczególności konieczność zachowania przymusu adwokacko-radcowskiego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury wnioskowej w NSA i nie rozstrzyga merytorycznie kwestii niezawisłości czy bezstronności sędziego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych z niezawisłością sędziowską, ale rozstrzygnięcie jest oparte na formalnych brakach wniosku, co czyni ją mniej interesującą dla szerszego grona odbiorców.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III OZ 780/22 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2023-03-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-12-16
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Tamara Dziełakowska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II SAB/Wa 378/21 - Postanowienie WSA w Warszawie z 2021-09-02
III OZ 493/22 - Postanowienie NSA z 2022-09-15
Skarżony organ
Prezes Rady Ministrów
Treść wyniku
Odrzucono wniosek
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 137
art. 5a par. 1, 4 i 6
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Tamara Dziełakowska po rozpoznaniu w dniu 8 marca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Stowarzyszenia [...] w P. o zbadanie spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności przez sędziego NSA Przemysława Szustakiewicza w sprawie z zażalenia Stowarzyszenia [...] w P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 października 2022 r., sygn. akt II SAB/Wa 378/21 o odrzuceniu zażalenia Stowarzyszenia [...] w P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 września 2021 r. sygn. akt II SAB/Wa 378/21 o odrzuceniu skargi Stowarzyszenia [...] w P. na bezczynność Kancelarii Prezesa Rady Ministrów w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia: odrzucić wniosek.
Uzasadnienie
Postanowieniem z 11 października 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił zażalenie Stowarzyszenia [...] w P. na postanowienie tego Sądu z 2 września 2021 r.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyło ww. Stowarzyszenie.
Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału III Izby Ogólnoadministracyjnej NSA z 16 grudnia 2022 r. zażalenie to zostało skierowane do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 stycznia 2023 r. w składzie – sprawozdawca: sędzia NSA Przemysława Szustakiewicz.
Postanowieniem z 12 stycznia 2023 r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie ww. Stowarzyszenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 11 października 2022 r.
Pismem z 8 lutego 2023 r. skarżący, działając osobiście, wniósł "o stwierdzenie niespełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności w przedmiotowym postępowaniu i w sprawie, której ono dotyczy, z powodu zachodzenia przesłanek uznania nadmiernego wpływu politycznego" oraz wskazując na okoliczności ujawnione w związku z ustaleniem podejmowania czynności prowadzących do obsady urzędu sędziowskiego z udziałem "funkcjonariusza Przemysława Szustakiewicza", a także późniejszego pełnienia urzędu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wniosek skarżącego o zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego wyznaczonego do rozpoznania niniejszej sprawy podlegał odrzuceniu z przyczyn formalnych.
Zauważyć trzeba, że zgodnie z art. 5a ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm. - zwanej dalej P.u.s.a.) "[d]opuszczalne jest badanie spełnienia przez sędziego sądu administracyjnego lub sędziego delegowanego do pełnienia obowiązków sędziego w sądzie administracyjnym wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu i jego postępowania po powołaniu, na wniosek uprawnionego, o którym mowa w § 3, jeżeli w okolicznościach danej sprawy może to doprowadzić do naruszenia standardu niezawisłości lub bezstronności, mającego wpływ na wynik sprawy z uwzględnieniem okoliczności dotyczących uprawnionego oraz charakteru sprawy". Badania dokonuje się na wniosek strony skarżącej lub uczestnika postępowania na prawach strony (art. 5a § 3), składany w terminie tygodnia od dnia zawiadomienia uprawnionego do złożenia wniosku o składzie rozpoznającym sprawę (art. 5 § 4 zdanie pierwsze). Co istotne w niniejszej sprawie, do wniosku rozpoznawanego przez Naczelny Sąd Administracyjny przepis art. 175 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. poz. 329, 655, 1457 i 1855) stosuje się (art. 5 § 4 zdanie czwarte). Przepis art. 175 P.p.s.a. wprowadza tzw. przymus adwokacko – radcowski, a więc obowiązek sporządzenia ww. wniosku przez adwokata lub radcę prawnego lub inny z podmiotów określonych w tym przepisie. Kolejne wymogi formalne wniosku wymieniono w art. 5a § 5 P.u.s.a., a w przypadku ich niespełnienia przewidziano, że wniosek taki podlega odrzuceniu bez wezwania do usunięcia braków formalnych. Odrzuceniu podlega również wniosek złożony po upływie terminu albo z innych przyczyn niedopuszczalny (art. 5a § 6 P.u.s.a.).
Ponieważ w okolicznościach niniejszej sprawy, wniosek skarżącego o wyłączenie sędziego od rozpoznania sprawy w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, został sporządzony przez skarżącego osobiście, który nie wykazał jednocześnie, że jest podmiotem uprawnionym do jego sporządzenia, wymienionym w art. 175 P.p.s.a., wniosek jako niedopuszczalny podlegał odrzuceniu. Został on bowiem sporządzony przez podmiot do tego nieuprawniony. Z tych też względów nie podlegały badaniu dalsze kwestie prawne dotyczące wniosku, a mianowicie możliwość jego złożenia po załatwieniu sprawy, dochowanie terminu do jego wniesienia, czy też powołanie przez wnioskodawcę okoliczności, o których mowa w art. 5a § 5 pkt 2 P.u.s.a.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 5a § 6 i § 18 P.u.s.a. w związku z art. 197 § 1 oraz art. 16 § 2 P.p.s.a. postanowił, jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI