III OZ 78/26

III OZ 78/26 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2026-03-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2026-02-06
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Piotr Korzeniowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
Hasła tematyczne
Wymierzenie grzywny
Sygn. powiązane
II SO/Wa 39/25 - Postanowienie WSA w Warszawie z 2025-11-18
Skarżony organ
Prezydent Miasta
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2026 poz 143
art. 55 par 1, art. 184 w zw. z art. 197 par 1 i 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Piotr Korzeniowski po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Prezydenta Miasta Otwocka na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 listopada 2025 r. sygn. akt II SO/Wa 39/25 w sprawie wniosku Stowarzyszenia Z. z siedzibą w W. o wymierzenie grzywny Prezydentowi Miasta Otwocka za niezastosowanie się do obowiązku przekazania skargi oraz akt sprawy i odpowiedzi na skargę postanawia oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 18 listopada 2025 r. sygn. akt II SO/Wa 39/25, po rozpoznaniu wniosku Stowarzyszenia Z. z siedzibą w W. (dalej: Stowarzyszenie, wnioskodawca, skarżący), wymierzył grzywnę Prezydentowi Miasta Otwocka (dalej też: Prezydent Miasta, organ) w kwocie 1000 złotych za niezastosowanie się do obowiązku przekazania skargi oraz akt sprawy i odpowiedzi na skargę oraz zasądził zwrot kosztów postępowania.
W uzasadnieniu postanowienia WSA w Warszawie wskazano, że wniosek o wymierzenie grzywny złożony przez skarżącego w niniejszej sprawie dotyczy skargi z 28 kwietnia 2025 r. na bezczynność Prezydenta Miasta w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z 18 grudnia 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej. Sprawa z tej skargi została zarejestrowana w WSA w Warszawie pod sygnaturą akt II SAB/Wa 751/25. Z akt tej sprawy wynika, że skarga wpłynęła do organu w dniu 30 kwietnia 2025 r. Skarga ta wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę została przekazana do Sądu w dniu 29 lipca 2025 r.
WSA w Warszawie stwierdził zatem, że przekazanie do Sądu skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę nastąpiło po terminie wynikającym z art. 21 pkt 1 u.d.i.p. Termin ten upłynął bowiem w dniu 15 maja 2025 r. Opóźnienie w przekazaniu skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy wyniosło zatem dwa miesiące i 14 dni. Jednocześnie w odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny organ nie podał żadnych okoliczności, które miałyby wpływ na zaistniałe opóźnienie.
Pismem z 8 grudnia 2025 r. zażalenie na ww. postanowienie WSA w Warszawie wniósł Prezydent Miasta, reprezentowany przez adwokata. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. art. 55 § 1 p.p.s.a. poprzez błędne zastosowanie i nieuwzględnienie fakultatywnego charakteru grzywny oraz naruszenie zasady proporcjonalności kary do stopnia naruszenia obowiązków.
Na tych podstawach wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie.
Podstawą do wymierzenia organowi grzywny na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. jest uchybienie obowiązkom określonym w art. 54 § 2 p.p.s.a. Należy do nich w szczególności przekazanie sądowi skargi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. W postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. Sąd bada jedynie, czy organ bądź podmiot, do którego skarga została skierowana wykonał obowiązki określone w art. 54 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 21 pkt 1 u.d.i.p. (por. postanowienie NSA z 17.05.2022 r., III OZ 309/22, LEX nr 3343418).
Nie budzącą wątpliwości okolicznością w niniejszej sprawie jest niezachowanie przez Prezydenta Miasta ustawowego terminu na wykonanie obowiązku przekazania skargi oraz akt sprawy i odpowiedzi na skargę. W wywiedzionym środku odwoławczym Prezydent Miasta w zasadzie nie kwestionuje tej okoliczności. Odnotowane zostało przez Sąd I instancji, że skoro skarga wpłynęła do organu w dniu 30 kwietnia 2025 r., to powinna zostać przekazana do 15 maja 2025 r., natomiast została przekazana do WSA w Warszawie dopiero w dniu 29 lipca 2025 r., tj. po upływie dwóch i pół miesiąca. Wyłączną materialnoprawną przesłanką wymierzenia grzywny jest niewykonanie wskazanych w ustawie obowiązków. Prezydent Miasta miał obiektywną możliwość przekazania do Sądu skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, a zatem obowiązku tego nie wykonał w terminie, co stanowiło podstawę wymierzenia organowi grzywny.
Odnosząc się do argumentacji złożonego w niniejszej sprawie zażalenia przypomnieć należy, że jej przedmiot stanowi wymierzenie grzywny za niezastosowanie się do obowiązku przekazania skargi oraz akt sprawy i odpowiedzi na skargę. Argumentacja zażalenia nie podejmuje polemiki w tym zakresie z postanowieniem WSA w Warszawie, w swej istocie poprzestając na próbie podważenia prawidłowości złożonego wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Ocena skuteczności złożenia wniosku nie stanowi przedmiotu niniejszej sprawy oraz nie jest relewantna przy dokonywaniu oceny prawidłowości postanowienia w przedmiocie wymierzenia grzywny za nieprzekazanie skargi.
Niedopuszczalne jest, aby Prezydent Miasta uzurpował sobie kompetencję do samodzielnej kwalifikacji skargi na bezczynność jako nieskutecznie wniesionej lub niedopuszczalnej w oparciu o swoją ocenę prawidłowości złożenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej oraz jego legalności. Postępowanie w przedmiocie wymierzenia organowi grzywny na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. jest postępowaniem samodzielnym i odrębnym od postępowania w przedmiocie samej skargi i jej ewentualnej dopuszczalności. Nie może budzić żadnych wątpliwości, że o dopuszczalności skargi wniesionej do sądu administracyjnego, może rozstrzygać wyłącznie ten sąd, nie zaś organ za pośrednictwem, którego skarga została wniesiona (zob. uchwała NSA z 16.04.2024 r., III OPS 1/23, ONSAiWSA 2024, nr 4, poz. 41).
Okoliczności zaniechania wykonania obowiązku wskazanego w art. 54 § 2 p.p.s.a. mogą mieć wpływ na wysokość grzywny, ponieważ sądowi orzekającemu w przedmiocie wymierzenia grzywny ustawodawca pozostawił swobodny zakres ustalenia jej wysokości w ramach granic wynikających z art. 55 § 1 w związku z art. 154 § 6 p.p.s.a.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, grzywna została wymierzona w prawidłowej wysokości zawierającej się w dolnych granicach jej wymiaru. Sąd I instancji prawidłowo zwrócił uwagę na czas trwania uchybienia w przekazaniu skargi na bezczynność, tj. dwa i pół miesiąca. Jednocześnie stanowisko prezentowane przez Prezydenta Miasta, które w istocie negowało konieczność przekazania skargi, stanowi dodatkową okoliczność uzasadniającą zasądzony wymiar grzywny.
W tym kontekście przypomnieć należy, że grzywna z art. 55 § 1 p.p.s.a. ma mieszany, tj. dyscyplinująco-restrykcyjny charakter. Jej celem jest nie tylko doprowadzenie do tego, by organ przekazał sądowi administracyjnemu skargę wraz z aktami sprawy i swoim stanowiskiem, ale także ma ona być sankcją za naruszenie podstawowego prawa jednostki do rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, o którym mowa w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. Ponadto ma ona również funkcję prewencyjną, której celem jest zapobieżenie naruszeniom prawa w przyszłości (por. wyrok NSA z 18.04.2023 r., III OZ 188/23, LEX nr 3539116).
Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.