III OZ 75/25

Naczelny Sąd Administracyjny2025-03-11
NSAAdministracyjneŚredniansa
informacja o środowiskutajemnica przedsiębiorstwaudział w postępowaniuinteres prawnysądy administracyjnezażalenieNSAWSA

Naczelny Sąd Administracyjny uchylił postanowienie WSA w Krakowie, dopuszczając spółkę do udziału w postępowaniu dotyczącym informacji o środowisku, uznając jej interes prawny.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odmówił spółce A. sp. z o.o. dopuszczenia do udziału w postępowaniu dotyczącym udostępnienia informacji o środowisku, uznając jej interes za faktyczny. Spółka wniosła zażalenie, zarzucając naruszenie przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że spółka posiada interes prawny, ponieważ informacja dotyczy jej działalności i została wyłączona z udostępnienia ze względu na tajemnicę przedsiębiorstwa, co znajduje podstawę w przepisach ustawy środowiskowej.

Sprawa dotyczyła zażalenia spółki A. sp. z o.o. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, które odmówiło jej dopuszczenia do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Postępowanie toczyło się ze skargi Fundacji B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie, utrzymującą w mocy decyzję o odmowie udostępnienia informacji o środowisku. Wniosek o udostępnienie informacji dotyczył danych zastrzeżonych przez spółkę jako tajemnica przedsiębiorstwa. Sąd I instancji uznał, że spółka ma jedynie interes faktyczny, a nie prawny, ponieważ nie wykazała, aby jej interes wynikał bezpośrednio z normy prawa powszechnie obowiązującego. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił to postanowienie, stwierdzając, że spółka posiada interes prawny. Sąd wskazał, że spółka ma indywidualny interes w sprawie, gdyż dotyczy ona jej działalności i informacji wyłączonych z udostępnienia na jej wniosek, a interes ten znajduje podstawę w art. 16 ust. 1 pkt 7 ustawy środowiskowej. NSA uznał również, że Sąd I instancji błędnie zinterpretował przepisy ustawy środowiskowej oraz nie wyjaśnił znaczenia art. 11 ust. 8 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji w kontekście sprawy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, spółka posiada interes prawny do udziału w postępowaniu.

Uzasadnienie

Spółka ma indywidualny interes prawny, ponieważ informacja o środowisku dotyczy jej działalności i została wyłączona z udostępnienia na jej wniosek, co znajduje podstawę w art. 16 ust. 1 pkt 7 ustawy środowiskowej. Sąd I instancji błędnie uznał ten interes za jedynie faktyczny.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (5)

Główne

p.p.s.a. art. 33 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Udział w charakterze uczestnika może zgłosić osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego.

ustawa środowiskowa art. 16 § ust. 1 pkt 7

Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

Informacje stanowiące tajemnicę przedsiębiorstwa są wyłączone z udostępnienia.

Pomocnicze

u.z.n.k. art. 11 § ust. 8

Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji

Ujawnienie informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa może nastąpić w celu ochrony uzasadnionego interesu chronionego prawem lub ujawnienia nieprawidłowości dla ochrony interesu publicznego.

p.p.s.a. art. 188

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Spółka posiada interes prawny do udziału w postępowaniu, gdyż informacja dotyczy jej działalności i została wyłączona z udostępnienia ze względu na tajemnicę przedsiębiorstwa. Art. 16 ust. 1 pkt 7 ustawy środowiskowej stanowi podstawę prawną dla interesu spółki.

Odrzucone argumenty

Spółka posiada jedynie interes faktyczny, a nie prawny. Interes spółki nie jest bezpośredni i nie wynika z normy prawa powszechnie obowiązującego.

Godne uwagi sformułowania

Sąd I instancji nie wyjaśnił, z jakiego powodu przyjął, że w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 8 i następnych ustawy środowiskowej występuje z jednej strony podmiot zainteresowany udzieleniem informacji, a z drugiej organ udzielający lub odmawiający udzielenia takiej informacji. Spółka dysponuje zatem indywidualnym interesem w tej sprawie (informacja o środowisku dotyczy jej własnej działalności i została wyłączona z udostępnienia na wniosek spółki), a ponadto interes ten znajduje swoją podstawę w konkretnym przepisie prawa materialnego tj. art. 16 ust. 1 pkt 7 ustawy środowiskowej.

Skład orzekający

Jerzy Stelmasiak

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie interesu prawnego podmiotów w postępowaniach dotyczących informacji o środowisku, zwłaszcza gdy w grę wchodzi tajemnica przedsiębiorstwa."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o udostępnienie informacji o środowisku i zastrzeżenia jej jako tajemnicy przedsiębiorstwa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu dostępu do informacji publicznej w kontekście ochrony tajemnicy przedsiębiorstwa, co jest istotne dla wielu firm.

Tajemnica przedsiębiorstwa kontra prawo do informacji: Kto wygrał w sądzie?

Sektor

administracyjne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III OZ 75/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-03-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-02-12
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jerzy Stelmasiak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6133 Informacja o środowisku
Hasła tematyczne
Dopuszczenie do udziału w postępowaniu
Sygn. powiązane
II SA/Kr 1045/24 - Wyrok WSA w Krakowie z 2025-05-23
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie i dopuszczono do udziału w postępowaniu
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 33 par 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. sp. z o.o. z siedzibą w S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 26 listopada 2024 r., sygn. akt II SA/Kr 1045/24 o odmowie dopuszczenia A. sp. z o.o. z siedzibą w S. sprawie ze skargi Fundacji B. z siedzibą w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 3 czerwca 2024 r., znak [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji o środowisku postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i dopuścić A. sp. z o.o. z siedzibą w S. do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
Uzasadnienie
Postanowieniem z 26 listopada 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odmówił A. sp. z o. o. z siedzibą w S. (dalej: spółka) dopuszczenia do udziału w charakterze uczestnika postępowania w sprawie ze skargi Fundacji B. z siedzibą w K. (dalej: fundacja) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z 3 czerwca 2024 r. w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji o środowisku.
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie decyzją z 3 czerwca 2024 r., po rozpatrzeniu odwołania fundacji, utrzymało w mocy decyzję Starosty Krakowskiego z 15 września 2023 r. o odmowie udostępnienia informacji o środowisku. Wniosek o udostępnienie informacji o środowisku dotyczył pełnej treści decyzji Starosty Krakowskiego z 23 listopada 2021 r. w części zastrzeżonej przez spółkę, w związku z ochroną informacji o wartości handlowej, w tym danych technologicznych, dostarczonych przez osoby trzecie i objętych tajemnicą przedsiębiorstwa.
Pismem z 18 listopada 2024 r spółka wniosła o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowym w charakterze uczestnika.
Odmawiając dopuszczenia spółki do udziału w postępowaniu Sąd I instancji wyjaśnił pojęcie interesu prawnego i stanął na stanowisku, że spółka dysponuje co najwyżej interesem faktycznym. W ocenie Sądu I instancji, podnoszone we wniosku okoliczności dotyczące potrzeby podjęcia polemiki i przedstawienia stanowiska, a także powoływanie się jedynie na możliwość naruszenia tajemnicy handlowej przedsiębiorstwa i potrzebę zabezpieczenia interesu spółki na przyszłość, świadczą jedynie o interesie faktycznym i zainteresowaniu wynikiem postępowania sądowego. Poza tym wskazywany interes nie jest bezpośredni, bowiem nie wykazano, że jego źródłem jest norma prawa powszechnie obowiązującego. W postępowaniu prowadzonym w trybie art. 8 i następnych ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2024 r., poz. 1112 ze zm. - dalej: ustawa środowiskowa) występuje z jednej strony podmiot zainteresowany udzieleniem informacji, a z drugiej organ udzielający lub odmawiający udzielenia takiej informacji. Organ przeprowadza postępowanie dotyczące wyłącznie przedmiotu informacji, a udział w tym postępowaniu spółki, która wniosła o wyłączenie informacji z udostępnienia, ponieważ określone informacje stanowią tajemnicę jej przedsiębiorstwa, nie znajduje uzasadnionej podstawy. Ponadto Sąd I instancji powołał się na art. 11 ust 8 ustawy z 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz.U. z 2022 r., poz. 1233 ze zm.).
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła spółka zarzucając naruszenie art. 33 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 1634 ze zm., dalej: p.p.s.a.).
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z art. 33 § 2 in principio p.p.s.a., udział w charakterze uczestnika może zgłosić osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego.
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Zasadnicze znaczenie dla dopuszczenia osoby, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, do postępowania przed sądem administracyjnym ma ustalenie, czy osoba ta dysponuje interesem prawnym. Sąd I instancji prawidłowo przedstawił pojęcie interesu prawnego, który musi być interesem indywidualnym, znajdującym swoją podstawę w konkretnym przepisie prawa materialnego. Stanowisko Sądu I instancji w zakresie braku interesu prawnego spółki nie jest jednak prawidłowe. W szczególności Sąd I instancji nie wyjaśnił, z jakiego powodu przyjął, że w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 8 i następnych ustawy środowiskowej występuje z jednej strony podmiot zainteresowany udzieleniem informacji, a z drugiej organ udzielający lub odmawiający udzielenia takiej informacji. Nie wynika to bowiem z przepisów ustawy środowiskowej. Ponadto, Sąd I instancji wskazał, że istotne znaczenie w tej sprawie art. 11 ust. 8 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, który stanowi, że "ujawnienie, wykorzystanie lub pozyskanie informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa nie stanowi czynu nieuczciwej konkurencji, gdy nastąpiło w celu ochrony uzasadnionego interesu chronionego prawem, w ramach korzystania ze swobody wypowiedzi lub w celu ujawnienia nieprawidłowości, uchybienia, działania z naruszeniem prawa dla ochrony interesu publicznego, lub gdy ujawnienie informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa wobec przedstawicieli pracowników w związku z pełnieniem przez nich funkcji na podstawie przepisów prawa było niezbędne dla prawidłowego wykonywania tych funkcji". Sąd I instancji nie wyjaśnił jednak, z jakiego powodu przepis ten ma istotne znaczenie, mając na uwadze, że przedmiotem sprawy nie jest ocena, czy pozyskanie przez fundację informacji o środowisku będzie czynem nieuczciwej konkurencji. Natomiast niewątpliwie fundacja domaga się udostępnienia informacji wyłączonej z udostępnienia na wniosek spółki z uwagi na objęcie tajemnicą przedsiębiorstwa. Spółka dysponuje zatem indywidualnym interesem w tej sprawie (informacja o środowisku dotyczy jej własnej działalności i została wyłączona z udostępnienia na wniosek tej spółki), a ponadto interes ten znajduje swoją podstawę w konkretnym przepisie prawa materialnego tj. art. 16 ust. 1 pkt 7 ustawy środowiskowej.
Jedynie ubocznie zauważyć należy, że w sentencji zaskarżonego postanowienia Sąd I instancji nieprawidłowo wskazał siedzibę fundacji, którą jest Kraków, a nie Warszawa. Uchybienie to ma charakter oczywistej omyłki, która nie podlegała jednak sprostowaniu wobec uchylenia zaskarżonego postanowienia.
Z tych względów i na podstawie art. 188 w związku z art. 33 § 2 p.p.s.a. oraz w związku z art. 197 § 2 ustawy p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI