III OZ 744/22

III OZ 744/22 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2022-12-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-12-05
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Rafał Stasikowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Koszty sądowe
Sygn. powiązane
II SAB/Bd 47/22 - Wyrok WSA w Bydgoszczy z 2022-09-20
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 206
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Rafał Stasikowski po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Fundacji [...] w Warszawie na postanowienie zawarte w punkcie 4. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 20 września 2022 r., sygn. akt II SAB/Bd 47/22 w sprawie ze skargi Fundacji [...] w Warszawie na bezczynność Dyrektora Przedszkola Niepublicznego "[...]" s.c. w T. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 22 września 2022 r., sygn. akt II SAB/Bd 47/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uwzględnił skargę Fundacji [...] w Warszawie na bezczynność Dyrektora Przedszkola Niepublicznego "[...]" s.c. w T.
w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. W punkcie 4. wyroku zasądził od Dyrektora ww. placówki na rzecz skarżącej kwotę 167 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
W uzasadnieniu wskazał, że o zwrocie kosztów postępowania orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329,: "p.p.s.a.") w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265), mając na względzie wysokość uiszczonego wpisu (100 zł), wysokość opłaty skarbowej za złożenie dokumentu pełnomocnictwa (17 zł) oraz wynagrodzenie pełnomocnika skarżącej (50 zł). Wynagrodzenie pełnomocnika Sąd ten, stosownie do art. 206 p.p.s.a., pomniejszył, mając na uwadze, że jest to kolejna sprawa w przedmiocie bezczynności organu, związana z wnioskiem skarżącej z 19 listopada 2021 r., a więc taka, w której nakład pracy pełnomocnika jest z natury rzeczy mniejszy niż przy pierwszym formułowaniu skargi, której schemat jest wykorzystywany w kolejnych, seryjnych i nieskomplikowanych sprawach.
Zażalenie na powyższe postanowienie wywiodła skarżąca Fundacja, wnosząc o zmianę postanowienia w skarżonej części poprzez zasądzenie od organu na rzecz Fundacji dodatkowo kwoty 430 zł (t.j. różnicy pomiędzy należnymi 480 zł a zasądzonymi dotychczas 50 zł), wskutek czego postanowienie zawarte w pkt 4 sentencji wyroku - po korekcie instancyjnej - powinno przyznać łącznie od organu kwotę 597 zł.
W odpowiedzi na zażalenie organ wniósł o jego oddalenie oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie jest zasadne.
Stosownie do art. 200 p.p.s.a. w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. W świetle art. 205 § 2 p.p.s.a., do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego zalicza się ich wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego, koszty sądowe (tj. wpis, opłata kancelaryjna oraz zwrot wydatków) oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony. Stosownie zaś do art. 206 p.p.s.a. sąd może w uzasadnionych przypadkach odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości lub w części, w szczególności jeżeli skarga została uwzględniona w części niewspółmiernej w stosunku do wartości przedmiotu sporu ustalonej w celu pobrania wpisu.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że wykładnia art. 206 p.p.s.a. pozwala przyjąć, iż intencją ustawodawcy było pozostawienie do uznania sądu, czy w danych okolicznościach sprawy przepis ten może mieć zastosowanie, zaś katalog okoliczności uzasadniających miarkowanie lub odstąpienie od zasądzenia kosztów ma charakter otwarty, na co wskazuje zwrot "w szczególności" (zob. M. Jagielska, J. Jagielski, P. Gołaszewski, (w:) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Warszawa 2017, s. 797-800, komentarz do art. 206). W orzecznictwie sądów administracyjnych podnosi się, że w razie miarkowania tych kosztów obowiązkiem sądu jest odpowiednie, precyzyjne uzasadnienie takiego rozstrzygnięcia.
W niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji miarkował kwotę wynagrodzenia radcy prawnego reprezentującego skarżącą na podstawie art. 206 p.p.s.a., mając na uwadze, że jest to kolejna sprawa w przedmiocie bezczynności organu związana z wnioskiem Fundacji z 19 listopada 2021 r., a więc taka, w której nakład pracy pełnomocnika jest z natury rzeczy mniejszy niż przy pierwszym formułowaniu skargi, której schemat jest wykorzystywany w kolejnych, seryjnych i nieskomplikowanych sprawach.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, że wywiedzenie skarg i reprezentowanie strony w sprawach o tożsamym stanie faktycznym oraz objętych jednolitą regulacją prawną uzasadnia miarkowanie wynagrodzenia pełnomocnika, czyli dostosowanie tego wynagrodzenia do stopnia zindywidualizowania sprawy i koniecznego nakładu pracy. Uzasadnionym powodem miarkowania kosztów zastępstwa procesowego jest okoliczność wniesienia skarg w sprawach tożsamych co do okoliczności faktycznych i prawnych, przez co wymagających mniejszego nakładu pracy (zob. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 7 czerwca 2016 r.; sygn. akt I OZ 544/16; z 1 lipca 2016 r.; sygn. akt II GZ 668/16; z 25 stycznia 2019 r.; sygn. akt I GZ 502/18; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl).
W związku z powyższym stwierdzić należy, że rozstrzygnięciu zawartemu w punkcie 4. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z 22 września 2022 r., sygn. akt II SAB/Bd 47/22, nie sposób zarzucić niezgodności z prawem. Sąd ten miał bowiem faktyczne i prawne podstawy do zastosowania art. 206 p.p.s.a., a swoje stanowisko w sposób odpowiedni uzasadnił. Skarżąca Fundacja, według danych zawartych w CBOSA na dzień orzekania, w istocie złożyła kilkadziesiąt skarg na bezczynność dyrektorów placówek, do których skierowała identyczny wniosek o udzielenie informacji publicznej. Następnie zaś wniosła podobne skargi na bezczynność organów - różnią się one nieznacznie w zakresie stanu faktycznego. W tych okolicznościach trudno uznać, że Sąd pierwszej instancji w sposób niezgodny z p.p.s.a. zastosował art. 206 tej ustawy.
Tym samym Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w tej sprawie nie podzielił stanowiska zawartego w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 października 2022 r., sygn. akt III OZ 628/22, w którym Sąd ten w podobnej sprawie nie zgodził się ze stanowiskiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy i uchylił postanowienie Sądu pierwszej instancji oraz przyznał Fundacji zwrot kosztów sądowych w pełnej wysokości.
Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.
Odnosząc się do zawartego w odpowiedzi na zażalenie wniosku o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, stwierdzić należy, iż nie może on być uwzględniony przez Naczelny Sąd Administracyjny, albowiem art. 203 i art. 204 p.p.s.a., które regulują kwestie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, nie mają zastosowania do postępowania toczącego się na skutek wniesienia zażalenia na postanowienie sądu pierwszej instancji. Podstawy uwzględnienia wniosku nie mógł stanowić również przepis art. 208 p.p.s.a. Niezależnie bowiem od tego, że przepis ten nawiązuje do wyników spraw, o których mowa w art. 200, art. 203, art. 204 i art. 207 p.p.s.a., to zawarta w nim przesłanka zwrotu kosztów wywołanych niesumiennym lub oczywiście niewłaściwym postępowaniem strony nie może stanowić sankcji za korzystanie przez uprawniony podmiot z przysługującego mu prawa do sądu, ponieważ tak rozumiana stanowiłaby zaprzeczenie istoty tego prawa.