III OZ 73/26

III OZ 73/26 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2026-03-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2026-02-05
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Piotr Korzeniowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6149 Inne o symbolu podstawowym 614
Hasła tematyczne
Przywrócenie terminu
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 87 par 1, art. 88
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Piotr Korzeniowski po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia W.M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 3 listopada 2025 r. sygn. akt III SPP/Gl 87/25 o odrzuceniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu od zarządzenia starszego referendarza sądowego z dnia 27 czerwca 2025 r. sygn. akt III SPP/Gl 87/25 w sprawie ze skargi W.M. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej Uniwersytetu Bielsko-Bialskiego z dnia 7 stycznia 2025 r. nr OKS-2/2024/2025 w przedmiocie odmowy przyznania stypendium dla osoby niepełnosprawnej postanawia uchylić zaskarżone postanowienie.
Uzasadnienie
Zarządzeniem z 27 sierpnia 2025 r. starszy referendarz sądowy pozostawił bez rozpoznania wniosek W.M. (dalej: skarżący) o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego od skargi. Odpis zarządzenia doręczono skutecznie pełnomocnikowi skarżącego w dniu 8 lipca 2025 r. Oznacza to, że termin do wniesienia sprzeciwu upływał 15 lipca 2025 r.
Pismem nadanym 21 lipca 2025 r. skarżący osobiście wniósł sprzeciw wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że z uwagi na chorobę nie mógł dochować ustawowego terminu.
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 5 września 2025 r. pełnomocnik skarżącego został wezwany do wskazania w terminie 7 dni daty, w której ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia sprzeciwu pod rygorem odrzucenia wniosku oraz do uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu pod rygorem odmowy przywrócenia terminu. Pomimo skutecznego doręczenia korespondencji 25 września 2025 r., pełnomocnik skarżącego nie odpowiedział na wezwanie.
Zaskarżonym do Naczelnego Sądu Administracyjnego postanowieniem WSA w Gliwicach z 3 listopada 2025 r. sygn. akt III SPP/Gl 87/25 odrzucił wniosek o przywrócenie terminu. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że pomimo skutecznego doręczenia wezwania pełnomocnik skarżącego nie wskazał daty, w której ustała przyczyna uchybienia terminu, w konsekwencji Sąd I instancji odrzucił wniosek na podstawie art. 88 p.p.s.a.
Pismem oznaczonym datą 24 listopada 2025 r. zażalenie na postanowienie WSA w Warszawie w Gliwicach z 3 listopada 2025 r. sygn. akt III SPP/Gl 87/25 wywiódł skarżący wnosząc o jego uchylenie. Uzasadnienie zażalenia oscyluje wokół pogarszającego się stanu zdrowia psychicznego skarżącego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie zasługiwało na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 86 § 1 zd. 1. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 z ze zm.; dalej: p.p.s.a.) jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie do art. 87 § 1 w zw. z art. 88 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, a wniosek spóźniony lub niedopuszczalny podlega odrzuceniu.
W kontekście powołanych przepisów umknęło uwadze Sądu I instancji, że konieczność ustalenia daty ustania przyczyny uchybienia terminu wynika z obowiązku dokonania oceny terminowości wniesienia wniosku o jego przywrócenie, tj. ocena czy wniosek ten nie jest spóźniony. Nie stanowi zatem bezpośredniego braku formalnego wniosku o przywrócenie terminu. W sytuacji, w której bezsporne jest, że strona uchybiła terminowi, oczywiste jest, że wniosek złożony w terminie siedmiu dni od ostatniego dnia terminu do dokonania czynności, jest wnioskiem złożonym w terminie o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a. Przyjęcie błędnego stanowiska Sądu I instancji oznaczałoby, że złożenie wniosku o przywrócenie terminu następnego dnia po jego upływie i uchybieniu, obligowałoby sąd do wystosowania wezwania o wskazanie daty ustania przyczyny uchybienia terminu. W niniejszej sprawie termin do wniesienia sprzeciwu upływał zaś z dniem 15 lipca 2025 r., a zatem złożenie wniosku o jego przywrócenie w dniu 21 lipca 2025 r. bezsprzecznie oznacza zachowanie siedmiodniowego terminu wskazanego w art. 87 § 1 p.p.s.a. Mając powyższe na względzie wniosek o przywrócenie terminu został złożony z zachowaniem ustawowego terminu, a jego odrzucenie pozbawione było podstawy prawnej.
Ponownie rozpoznając wniosek o przywrócenie terminu Sąd I instancji uwzględni ocenę co do zachowania terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu oraz przy ocenie braku winy obowiązany będzie się odnieść nie tylko do okoliczności podniesionej we wniosku, ale też do okoliczności wskazanych w zażaleniu.
Ze wskazanych wyżej względów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 uchylił zaskarżone postanowienie.