III OZ 716/25

III OZ 716/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2026-01-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-12-10
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Rafał Stasikowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6136 Ochrona przyrody
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Rafał Stasikowski po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia E. H. i P. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 15 października 2025 r., sygn. akt II SA/Lu 455/25 w sprawie ze skargi E. H. i P. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 27 maja 2025 r., znak: SKO.41/1584/SD/2025 w sprawie ustalenia dopuszczalnego poziomu hałasu postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie postanowieniem z 15 października 2025 r., sygn. akt II SA/Lu 455/25 odmówił E. H. i P. P. ("skarżący") przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że skarżący podnieśli, że przesyłki zawierające wezwania do uzupełnienia braków formalnych nie zostały im skutecznie doręczone (brak podwójnego awizo). W żaden sposób jednak tego nie uprawdopodobnili. Tymczasem z dokumentów zamieszczonych w aktach sądowych bezspornie wynika, że wezwania zostały prawidłowo uznane za doręczone skarżącym w trybie art. 73 p.p.s.a. w dniu 11 września 2025 r. (k. 32-33). W ocenie Sądu pierwszej instancji wniosek skarżących o przywrócenie terminu nie może być uwzględniony, ponieważ nie uprawdopodobnili braku winy w uchybieniu tego terminu. Argumentem za brakiem winy nie mogą być ewentualne konsekwencje uchybienia dla dalszych losów prowadzonej przez nich działalności gospodarczej, ani niedopatrzenie dotyczące odbioru korespondencji z Sądu.
Skarżący złożyli zażalenie na powyższe postanowienie wnosząc o uchylenie postanowienia w części dotyczącej odmowy przywrócenia terminu oraz przywrócenie terminu do uzupełniania braków formalnych skargi i wskazując, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2025 r., poz. 769, dalej p.p.s.a.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. W piśmie z wnioskiem o przywrócenie terminu (art. 87 § 2 P.p.s.a.) należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu.
Jak wskazuje się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego instytucja przywrócenia terminu ma zastosowanie w tych wszystkich sytuacjach, gdy strona nie dokonała w terminie czynności. Wówczas, nie kwestionując faktu upływu terminu, strona uprawdopodobnia brak zawinienia w nieterminowym dokonaniu czynności (zob. np. postanowienie NSA z 28 grudnia 2018 r., sygn. akt II GZ 452/18). Z powołanego przepisu wynika ponadto, że równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie, co – jak wskazuje się w orzecznictwie sądowym – jest podstawowym warunkiem umożliwiającym rozpoznanie wniosku o przywrócenie terminu.
Brak winy w uchybieniu terminu w kontekście badania zasadności jego przywrócenia winien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o własne interesy, biorąc przy tym pod uwagę także uchybienia spowodowane nawet lekkim niedbalstwem. Powyższe wynika z faktu, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i winno być traktowane w sposób ścisły – może nastąpić wyłącznie w sytuacji, gdy niedochowanie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych okolicznościach wysiłku (zob. np. postanowienia NSA z dnia: 15 lipca 2014 r., sygn. akt II FZ 832/14; 9 września 2014 r., sygn. akt I GZ 499/14; 2 października 2014 r., sygn. akt II OZ 1011/14; 28 lutego 2018 r., sygn. akt II FZ 96/18). Warunkiem przywrócenia terminu jest zatem uprawdopodobnienie braku winy strony w jego uchybieniu, przy czym pojęcie winy należy rozumieć w sposób obiektywny - wymagający od strony staranności (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 lutego 2000 r. I CKN 1261/99). Dopuszczenie się przez stronę choćby lekkiego niedbalstwa wyłącza możliwość zastosowania art. 86 § 1 p.p.s.a.
Jak wynika z art. 87 § 2 p.p.s.a., na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Uprawdopodobnienie istnienia braku winy nie daje pewności, lecz wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie. Pojęcie uprawdopodobnienia sprowadza się do postępowania zmierzającego do stwierdzenia istnienia lub nieistnienia określonego zdarzenia, czynności podjętej w ramach postępowania, w wyniku tego postępowania bądź do zastępczego środka dowodowego. Strona zobowiązana jest sprostać złagodzonemu reżimowi procedowania dowodowego, niemniej – co należy w tym miejscu wyraźnie zaznaczyć – ocena, czy w realiach konkretnej sprawy rzeczone uprawdopodobnienie braku winy w istocie nastąpiło, pozostawione jest ocenie sądu. Sąd nie jest związany twierdzeniami wniosku, gdyż istota uprawdopodobnienia sprowadza się do jego przekonania przynajmniej o prawdopodobieństwie zaistnienia okoliczności mających wpływ na ocenę niezawinienia w uchybieniu terminu. Podstawą tej oceny powinien być obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Nie jest to więc ocena dowolna, a stanowiąca wypadkową okoliczności powoływanych w sprawie oraz dyrektyw oceny dowodów - dokonywanej przy uwzględnieniu zasad logicznego rozumowania oraz doświadczenia życiowego, przez pryzmat specyfiki uprawdopodobnienia.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego kontrolowane postanowienie jest zgodne z prawem, a wniesione zażalenie należy uznać za nieuzasadnione. Za trafną bowiem należy uznać ocenę dokonaną przez Sąd pierwszej instancji, że skarżący w złożonym wniosku o przywrócenie terminu, poza własnym twierdzeniem, że przesyłki zawierające wezwania do uzupełnienia braków formalnych nie zostały skutecznie doręczone (brak podwójnego awizo), nie przedstawili żadnych okoliczności, które uprawdopodobniłyby przyjęcie, że uchybienie terminu nastąpiło to bez ich winy. Nie wykazano także, że adnotacje Poczty Polskiej widniejące na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki zawierającej te wezwania były nieprawidłowe. Jak wynika z akt przedmiotowej sprawy przesyłka zawierająca wezwanie skarżących do uzupełnienia braków skargi - z uwagi na ich nieobecność - nie została doręczona pod wskazanym adresem czego skutkiem było pozostawienie jej w placówce pocztowej 28 sierpnia 2025 r., o czym zawiadomienie pozostawiono w oddawczej skrzynce pocztowej. Potwierdzają to adnotacje pracownika Poczty Polskiej na zwrotnym potwierdzeniu odbioru znajdującym się w aktach sprawy. Przesyłkę tą awizowano powtórnie 5 września 2025 r. Z uwagi na jej niepodjęcie w terminie 14 dni od pierwszego awiza została ona zwrócona do nadawcy 15 września 2025 r. W związku z powyższym Sąd słusznie uznał przesyłkę za skutecznie doręczoną 11 września 2025 r. Od tej daty biegł siedmiodniowy termin na uzupełnienie przedmiotowych braków skargi, który jednak upłynął bezskutecznie.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w istocie wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków skargi nie zawierał żadnych okoliczności uprawdopodabniających brak winy skarżących poza twierdzeniem o braku pozostawienia awiza przez pocztę. W tych okolicznościach Sąd nie mógł uznać, że twierdzenia skarżącej są bardziej wiarygodne niż okoliczności stwierdzone w zwrotnym potwierdzeniu odbioru, będącym dokumentem urzędowym. Oczywiście domniemanie prawdziwości stwierdzonych tam okoliczności podlega obaleniu, ale należy uprawdopodobnić, że do takich zdarzeń nie doszło. Temu celowi nie może służyć samo oświadczenie osoby trzeciej o problemach w doręczaniu korespondencji. Ponadto zarówno na etapie rozpatrywania wniosku przez Sąd, jak i przy składaniu przedmiotowego zażalenia, nie przedłożono dowodu wystąpienia skarżących z reklamacją do Poczty Polskiej. Trudno w tych okolicznościach uznać, że doszło do uprawdopodobnienia braku winy po stronie skarżących w nieuzupełnieniu w terminie braków formalnych i fiskalnych skargi. Argumentacja wniosku o przywrócenie terminu, jak i zażalenia, zmierzała w istocie do podważenia domniemania o skutecznym doręczeniu przesyłki w trybie art. 73 § 4 p.p.s.a. Jednak w okolicznościach niniejszej sprawy Sąd pierwszej instancji prawidłowo stwierdził, że strona skarżąca nie uprawdopodobniła, że doręczyciel faktycznie nie dopełnił swoich obowiązków i nie pozostawił awiza o oczekującej przesyłce w skrzynce pocztowej skarżących.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.
-----------------------
4