III OZ 711/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił zażalenie Fundacji 'A.' na postanowienie WSA odmawiające wyłączenia sędziego, uznając, że podpisanie przez sędziego listy poparcia kandydata do KRS nie stanowi podstawy do wyłączenia.
Fundacja 'A.' wniosła o wyłączenie sędziego WSA w Gliwicach, zarzucając mu nieetyczne działanie polegające na podpisaniu listy poparcia kandydata do KRS. WSA odmówił wyłączenia, uznając brak podstaw. Fundacja złożyła zażalenie, powołując się na naruszenie przepisów p.p.s.a. oraz Konstytucji RP i EKPC. NSA oddalił zażalenie, stwierdzając, że podpisanie listy poparcia kandydata do KRS nie stanowi ustawowej przesłanki do wyłączenia sędziego, gdyż nie budzi uzasadnionych wątpliwości co do jego bezstronności.
Fundacja 'A.' z siedzibą w K. złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach dotyczącą umorzenia postępowania w sprawie środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia. W trakcie postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gliwicach, Fundacja wystąpiła z wnioskiem o wyłączenie sędziego Renaty Siudyki od orzekania w sprawie. Jako podstawę wniosku wskazała fakt, że sędzia ten podpisał listę poparcia kandydata do Krajowej Rady Sądownictwa, co Fundacja oceniła jako nieetyczne i mogące świadczyć o braku bezstronności. WSA w Gliwicach postanowieniem z 13 października 2025 r. odmówił wyłączenia sędziego, uznając, że skarżąca nie wykazała okoliczności mogących budzić wątpliwości co do bezstronności. Fundacja złożyła zażalenie na to postanowienie, zarzucając naruszenie przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), Konstytucji RP oraz Konwencji o ochronie praw człowieka. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając zażalenie, podkreślił, że celem przepisów o wyłączeniu sędziego jest eliminowanie wątpliwości co do jego bezstronności. Stwierdził, że wyłączenie następuje, gdy zachodzą okoliczności mogące budzić takie wątpliwości. NSA uznał, że podpisanie przez sędziego listy poparcia kandydata do KRS, nawet jeśli może budzić wątpliwości etyczne, nie stanowi ustawowej przesłanki do wyłączenia sędziego. Podkreślono, że takie poparcie jest niepubliczne i nie wymaga uzasadnienia, a z samego faktu jego udzielenia nie wynikają przesłanki, które mogłyby sugerować brak bezstronności sędziego w konkretnej sprawie. NSA wskazał, że wniosek o wyłączenie nie zawierał wskazania zindywidualizowanych okoliczności mogących sugerować istnienie relacji łączącej sędziego z którąkolwiek ze stron postępowania. W związku z tym, NSA oddalił zażalenie, podzielając stanowisko Sądu I instancji.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, podpisanie przez sędziego listy poparcia kandydata do KRS nie stanowi ustawowej przesłanki do wyłączenia sędziego, gdyż nie budzi uzasadnionych wątpliwości co do jego bezstronności.
Uzasadnienie
Podpisanie listy poparcia kandydata do KRS jest niepubliczne i nie wymaga uzasadnienia. Z samego faktu udzielenia poparcia nie wynikają przesłanki sugerujące brak bezstronności sędziego w konkretnej sprawie. Wniosek o wyłączenie musi zawierać wskazanie zindywidualizowanych okoliczności, a nie generalne kwestionowanie dopuszczalności orzekania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (6)
Główne
p.p.s.a. art. 19
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wyłączenie sędziego następuje, jeżeli zachodzą takie okoliczności, które mogłyby wywołać wątpliwości, co do bezstronności sędziego.
p.p.s.a. art. 20 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Składając wniosek o wyłączenie sędziego należy uprawdopodobnić przyczyny wyłączenia.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 18 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wyłączenie sędziego z mocy samego prawa.
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do sądu.
Konstytucja RP art. 77 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do zaskarżenia decyzji.
u.KRS art. 11a § ust. 2 pkt 2
Ustawa z dnia 12 maja 2011 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa
Podmiot uprawniony do zgłoszenia kandydata na członka KRS.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Podpisanie przez sędziego listy poparcia kandydata do KRS stanowi podstawę do jego wyłączenia z uwagi na brak bezstronności.
Godne uwagi sformułowania
Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego we wszystkich procedurach sądowych sprowadza się do eliminowania przyczyn, które mogą skutkować wątpliwościami, co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznaniu określonej sprawy. Poza wypadkami wyłączenia z mocy samego prawa (art. 18 § 1 p.p.s.a.), wyłączenie sędziego następuje na wniosek wówczas, jeżeli zachodzą takie okoliczności, które mogłyby wywołać wątpliwości, co do bezstronności sędziego (art. 19 p.p.s.a.). Funkcją instytucji wyłączenia sędziego jest ochrona wymiaru sprawiedliwości oraz unikanie sytuacji, które mogłyby postawić sędziego (z przyczyn przez niego niezawinionych, a nawet od niego niezależnych) pod zarzutem kierowanych pod jego adresem nieuzasadnionych zarzutów o brak bezstronności. Podstawą wyłączenia mogą być zatem stosunki o charakterze emocjonalnym między sędzią a stroną, ale też osobiste powiązania gospodarcze, np. powiązania majątkowe, kredytowe. Wyłączenie sędziego na tej podstawie uwarunkowane jest wystąpieniem wątpliwości popartych konkretnymi faktami. O potrzebie wyłączenia sędziego od rozpoznania sprawy nie może więc decydować samo subiektywne odczucie strony co do jego stronniczości. Skarżąca nie powołała się w istocie na żadną ustawową przesłankę wyłączenia. Zgodnie natomiast z art. 20 § 1 p.p.s.a., składając wniosek o wyłączenie sędziego należy uprawdopodobnić przyczyny wyłączenia. Podpisanie przez sędziego listy poparcia kandydata do KRS, niezależnie od etycznej oceny tego rodzaju zachowania, nie stanowi okoliczności wywołującej uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego.
Skład orzekający
Jerzy Stelmasiak
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wyłączenia sędziego, w szczególności w kontekście jego aktywności związanej z Krajową Radą Sądownictwa."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o wyłączenie sędziego na podstawie podpisania listy poparcia kandydata do KRS. Nie dotyczy innych podstaw wyłączenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego, jakim jest wyłączenie sędziego, i jego potencjalnych podstaw, co jest istotne dla praktyków prawa. Interpretacja NSA w kontekście aktywności sędziów związanej z KRS jest interesująca.
“Czy podpisanie listy poparcia kandydata do KRS dyskwalifikuje sędziego? NSA odpowiada.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII OZ 711/25 - Postanowienie NSA Data orzeczenia 2026-01-13 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2025-12-04 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Jerzy Stelmasiak /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6139 Inne o symbolu podstawowym 613 Hasła tematyczne Wyłączenie sędziego Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono zażalenie Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 935 art. 19 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Fundacji "A." z siedzibą w K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 13 października 2025 r., sygn. akt II SA/Gl 1297/24 o odmowie o wyłączenie sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Renaty Siudyki od orzekania w sprawie ze skargi Fundacji "A." z siedzibą w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 19 lipca 2024 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia postanawia: oddalić zażalenie. Uzasadnienie Skarżąca Fundacja "A." z siedzibą w K. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z 19 lipca 2024 r. w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia. W toku postępowania skarżąca wystąpiła o wyłączenie od orzekania w sprawie sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Renaty Siudyki. Postanowieniem z 13 października 2025 r Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił wyłączenia sędziego od orzekania w sprawie. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji stwierdził, że skarżąca nie wykazała okoliczności, które mogłyby wywoływać wątpliwości co do bezstronności sędziego objętego wnioskiem o wyłączenie. Skarżąca złożyła zażalenie na powyższe postanowienie zarzucając naruszenie art. 19 i art. 20 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.), a także art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji RP z 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. nr 78, poz. 483 ze zm.), jak i w związku z art. 6 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. (Dz.U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 ze zm.). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego we wszystkich procedurach sądowych sprowadza się do eliminowania przyczyn, które mogą skutkować wątpliwościami, co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznaniu określonej sprawy. Poza wypadkami wyłączenia z mocy samego prawa (art. 18 § 1 p.p.s.a.), wyłączenie sędziego następuje na wniosek wówczas, jeżeli zachodzą takie okoliczności, które mogłyby wywołać wątpliwości, co do bezstronności sędziego (art. 19 p.p.s.a.).Funkcją instytucji wyłączenia sędziego jest ochrona wymiaru sprawiedliwości oraz unikanie sytuacji, które mogłyby postawić sędziego (z przyczyn przez niego niezawinionych, a nawet od niego niezależnych) pod zarzutem kierowanych pod jego adresem nieuzasadnionych zarzutów o brak bezstronności. Podstawą wyłączenia mogą być zatem stosunki o charakterze emocjonalnym między sędzią a stroną, ale też osobiste powiązania gospodarcze, np. powiązania majątkowe, kredytowe (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 października 2023 r. III OZ 451/23). Wyłączenie sędziego na tej podstawie uwarunkowane jest wystąpieniem wątpliwości popartych konkretnymi faktami. O potrzebie wyłączenia sędziego od rozpoznania sprawy nie może więc decydować samo subiektywne odczucie strony co do jego stronniczości. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji prawidłowo oddalił wniosek skarżącego o wyłączenie sędziego. Skarżąca nie powołała się w istocie na żadną ustawową przesłankę wyłączenia. Zgodnie natomiast z art. 20 § 1 p.p.s.a., składając wniosek o wyłączenie sędziego należy uprawdopodobnić przyczyny wyłączenia. Powyższy przepis nie stanowi o jakichkolwiek przyczynach, lecz o przyczynach wskazanych w art. 18 i art. 19 p.p.s.a. Skarżąca domagając się wyłączenia sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wskazała we wniosku, że sędzia ten złożył podpis pod listą poparcia sędziego kandydata do KRS. Takie działanie sędziego skarżąca oceniła jako nieetyczne i stanowiące przesłankę uprawdopodabniającą brak bezstronności i niezawisłości sędziego wobec władzy wykonawczej. Wniosek o wyłączenie sędziego nie zawierał zatem wskazania zindywidualizowanych okoliczności mogących sugerować istnienie relacji łączącej tego sędziego z którąkolwiek ze stron postępowania mogących wskazywać na potencjalny brak jego bezstronności w rozpoznaniu sprawy, lecz jedynie zmierzał do generalnego zakwestionowania dopuszczalności orzekania przez sędziego we wszelkich sprawach z udziałem organów administracji publicznej. Z tego względu wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie, o czym prawidłowo orzekł Sąd I instancji. Ponadto zgodnie z art. 11a ust. 2 pkt 2 ustawy z 12 maja 2011 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa (Dz.U. z 2024 r., poz. 1186 ze zm.) podmiotem uprawnionym do zgłoszenia kandydata na członka Krajowej Rady Sądownictwa jest grupa co najmniej dwudziestu pięciu sędziów, z wyłączeniem sędziów w stanie spoczynku. Tego rodzaju poparcie dokonywane jest niepublicznie i nie wymaga jakiegokolwiek uzasadnienia. W konsekwencji z samego udzielenia przez sędziego innemu sędziemu poparcia jako kandydatowi do KRS nie wynika, w oparciu o jakie przesłanki akt ten został dokonany (por. postanowienie NSA z 20 grudnia 2022 r., I FZ 249/22). Oznacza to, że podpisanie przez sędziego listy poparcia kandydata do KRS, niezależnie od etycznej oceny tego rodzaju zachowania, nie stanowi okoliczności wywołującej uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego. Jednocześnie oświadczenia złożone w tej sprawie przez sędziego, z którego wynika, że nie istnieje okoliczność tego rodzaju, która mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności, nie budzi wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego co do jego prawdziwości. Z tych względów i na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI