III OZ 195/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił zażalenie na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego, uznając je za prawidłowe w dacie wydania, mimo późniejszego zwolnienia skarżącego z kosztów.
Skarżący złożył zażalenie na zarządzenie WSA wzywające go do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na bezczynność organu. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, stwierdzając, że zarządzenie było prawidłowe w momencie wydania, ponieważ skarżącemu nie przyznano wówczas prawa pomocy, a sprawa nie była zwolniona z mocy ustawy. Sąd wyjaśnił, że późniejsze zwolnienie z kosztów nie wpływa na ocenę prawidłowości wcześniejszego wezwania.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie R. L. na zarządzenie Zastępcy Przewodniczącego Wydziału I WSA w Szczecinie, które wzywało skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na bezczynność Prezesa E. Spółka z o.o. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Sąd uznał, że zarządzenie było prawidłowe w dacie jego wydania, ponieważ zgodnie z art. 220 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), sąd nie podejmie czynności na skutek pisma, od którego nie został uiszczony wpis. Zasada odpłatności postępowania może być odstąpiona jedynie w przypadkach przewidzianych ustawą, takich jak przyznanie prawa pomocy lub zwolnienie z mocy ustawy. Sprawa dotycząca bezczynności w udostępnianiu informacji publicznej nie mieściła się w katalogu zwolnień ustawowych (art. 239 § 1 p.p.s.a.), a w dacie wydania zarządzenia skarżącemu nie przyznano prawa pomocy. Sąd podkreślił, że późniejsze postanowienie o zwolnieniu skarżącego od kosztów sądowych, wydane już po zarządzeniu, nie wpływa na ocenę jego prawidłowości w momencie wydania. Niemniej jednak, NSA wyjaśnił, że następcze zwolnienie spowoduje, iż skarżący nie będzie zobowiązany do uiszczenia wpisu, mimo oddalenia zażalenia. W konsekwencji, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., NSA oddalił zażalenie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, zarządzenie jest prawidłowe w dacie jego wydania, jeśli w tym momencie nie istniały podstawy do zwolnienia z opłaty.
Uzasadnienie
Prawidłowość zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego ocenia się według stanu prawnego i faktycznego z daty jego wydania. Późniejsze zwolnienie z kosztów nie wpływa na ocenę prawidłowości wcześniejszego wezwania, choć skutkuje brakiem obowiązku uiszczenia wpisu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (7)
Główne
p.p.s.a. art. 220 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona opłata.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia zażalenia.
p.p.s.a. art. 197 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia zażalenia.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 214 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki.
p.p.s.a. art. 243
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Reguluje prawo pomocy.
p.p.s.a. art. 239 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Katalog spraw zwolnionych z mocy ustawy z opłat.
Rozporządzenie Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 2 § 1 pkt 6
Określa wysokość wpisu od skargi.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu było prawidłowe w dacie jego wydania, ponieważ skarżący nie był wówczas zwolniony z kosztów ani z mocy ustawy, ani na mocy postanowienia o przyznaniu prawa pomocy. Późniejsze zwolnienie z kosztów nie wpływa na ocenę prawidłowości wcześniejszego zarządzenia.
Godne uwagi sformułowania
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone zarządzenie było prawidłowe w dacie jego wydania. Należy żalującemu wyjaśnić, iż następcze zwolnienie od kosztów postępowania powoduje, iż pomimo oddalenia zażalenia skarżący nie będzie zobligowany do ponoszenia kosztów sądowych w tej sprawie, a więc także uiszczenia wpisu od skargi.
Skład orzekający
Zbigniew Ślusarczyk
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja zasady odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego i oceny prawidłowości wezwania do uiszczenia wpisu w kontekście późniejszego zwolnienia z kosztów."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy zwolnienie z kosztów następuje po wydaniu zarządzenia o wezwaniu do ich uiszczenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych z kosztami sądowymi, co jest istotne dla praktyków, ale nie zawiera nietypowych faktów ani przełomowych rozstrzygnięć.
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII OZ 195/25 - Postanowienie NSA Data orzeczenia 2025-07-23 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2025-03-21 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Zbigniew Ślusarczyk /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6480 658 Hasła tematyczne Koszty sądowe Sygn. powiązane I SAB/Sz 203/24 - Wyrok WSA w Szczecinie z 2025-11-05 Skarżony organ Inne Treść wyniku Oddalono zażalenie Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 935 art. 220 § 1 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk po rozpoznaniu w dniu 23 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R. L. na zarządzenie Zastępcy Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 5 lutego 2025 r. sygn. akt I SAB/Sz 203/24 o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie ze skargi R. L. na bezczynność Prezesa E. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia: oddalić zażalenie. Uzasadnienie Zastępca Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie zarządzeniem z 5 lutego 2025 r. sygn. akt I SAB/Sz 203/24 wydanym w sprawie ze skargi R. L. na bezczynność Prezesa E. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S., na podstawie art. 220 § 1 i 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935) dalej zwanej "p.p.s.a." wezwał skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 100 zł, stosownie do § 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2021 r. poz. 535), dalej zwanego: "rozporządzeniem". Zażalenie na powyższe zarządzenie złożył skarżący, wnosząc jednocześnie o zwolnienie go od kosztów sądowych, w tym od kosztów związanych z opłatą od skargi w tej sprawie. Postanowieniem z 20 maja 2025 r. sygn. akt I SPP/Sz 20/25 starszy referendarz sądowy WSA w Szczecinie zwolnił skarżącego od kosztów sądowych. Postanowienie to jest prawomocne od 7 czerwca 2025 r. (k. 14 akt o sygn. akt I SPP/Sz 20/25). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone zarządzenie było prawidłowe w dacie jego wydania. Stosownie do art. 214 § 1 p.p.s.a., jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki. Ponadto w myśl art. 220 § 1 p.p.s.a. Sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona opłata. Z powyższych przepisów wynika zasada odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego, zaś odstępstwo od tej zasady może mieć miejsce w przypadkach określonych w ustawie (M. Niezgódka-Medek [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, LEX el. 2019, komentarz do art. 214). Jednym z takich przypadków jest możliwość przyznania stronie prawa pomocy, uregulowanego w art. 243 – 262 p.p.s.a., drugim zaś zwolnienie z mocy ustawy, zgodnie z art. 239 - 242 p.p.s.a. Przedmiotem skargi jest bezczynność Prezesa E. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, co oznacza, że rozpatrywana sprawa nie mieści się w katalogu określonym w art. 239 § 1 p.p.s.a. Jednocześnie w dacie wydania zaskarżonego zarządzenia skarżącemu nie przyznano prawa pomocy przez zwolnienie z kosztów sądowych. Mając powyższe na uwadze, stwierdzić należy że prawidłowo wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na bezczynność. Prawidłowo też określono wysokość wpisu od skargi w kwocie 100 zł na podstawie § 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia. Oceny tej nie zmienia zwolnienie skarżącego od kosztów, dokonane już po wydaniu zaskarżonego zarządzenia. Naczelny Sąd Administracyjny w niniejszym postępowaniu zażaleniowym ocenia prawidłowość wezwania skarżącego do uiszczenia wpisu od skargi, która to prawidłowość oceniana jest według daty wydania zaskarżonego zarządzenia. Należy żalącemu wyjaśnić, iż następcze zwolnienie od kosztów postępowania powoduje, iż pomimo oddalenia zażalenia skarżący nie będzie zobligowany do ponoszenia kosztów sądowych w tej sprawie, a więc także uiszczenia wpisu od skargi. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI