III OZ 689/25

III OZ 689/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-12-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-11-24
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jerzy Stelmasiak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 86 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia I.N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 24 października 2025 r. sygn. akt II SA/Gd 769/25 w sprawie ze skargi I.N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 29 lipca 2025 r., nr [...] w przedmiocie kary za usunięcie drzew postanawia oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z 24 października 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił I.N. (dalej: skarżący) przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi i usunięcia braków formalnych skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z 29 lipca 2025 r. w przedmiocie kary za usunięcie drzew.
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że zarządzeniami Przewodniczącego Wydziału z 26 września 2025 r., doręczonymi 2 października 2025 r., wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 1.905 zł oraz do usunięcia braków formalnych skargi przez podanie numeru PESEL, w terminie 7 dni od daty doręczenia zarządzeń, pod rygorem odrzucenia skargi.
Pismem z 14 października 2025 r. skarżący wniósł o przywrócenie terminu do usunięcia braków skargi uiszczając wpis sądowy oraz wskazując swój numer PESEL. Uzasadniając wniosek o przywrócenie terminu skarżący wskazał, że wezwania zostały odebrane 2 października 2025 r. przez jego pracownika, ponieważ poczta prywatna jest przekierowywana na adres prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej. Pracownik przekazał skarżącemu wezwania dopiero 13 października 2025 r.
Odmawiając przywrócenia terminu Sąd I instancji wskazał, że skoro skarżący, jak sam wskazał, przyjął praktykę przekierowywania poczty prywatnej na adres prowadzonego przez siebie przedsiębiorstwa, to obciążają go konsekwencje takiego sposobu doręczeń. To skarżący odpowiada za swoich pracowników i ponosi ryzyko związane z ich działaniami, również w zakresie odbioru korespondencji urzędowej.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący zarzucając naruszenie art. 86 § 1, § 2 i § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) i wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 86 § 1 zdanie 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Wniosek o przywrócenie terminu powinien zatem powoływać okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu, które zapewniają uprawdopodobnienie zasadności wniosku. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu, a okoliczności podane we wniosku o przywrócenie terminu nie dawały podstaw do przyjęcia, że uchybienie było niezawinione. Stanowisko Sądu I instancji wyrażone w tym zakresie jest zatem prawidłowe.
Kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania staranności przy dokonywaniu czynności. Powszechnie przyjmuje się – jako kryterium przy ocenie istnienia winy lub jej braku w uchybieniu terminu procesowego – obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 lutego 2015 r., sygn. akt I OZ 104/15, LEX nr 1643284). Przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 października 1998r., sygn. akt II CKN 8/98, LEX nr 50679, a także postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 lutego 2020 r., sygn. akt I OZ 120/20 oraz z 28 września 2018 r. sygn. akt I OZ 845/18). Brak winy w uchybieniu terminu należy przyjąć wtedy, gdy zainteresowany nie był w stanie przeszkody pokonać (usunąć) przy użyciu sił i środków normalnie dostępnych.
Tego rodzaju przesłanki nie zostały w tej sprawie spełnione, ponieważ skarżący wskazał, że pismo zawierające wezwanie do usunięcia braków skargi odebrał jego pracownik i przekazał skarżącemu dopiero po upływie terminu do uzupełnienia braków skargi. To jednak na skarżącym, z którego inicjatywy miało zostać wszczęte postępowanie sądowoadministracyjne, spoczywał obowiązek zapewnienia takiego odbioru korespondencji, żeby uniknąć ewentualnych negatywnych skutków prawnych związanych z naruszeniem terminów procesowych na dokonanie określonych czynności w sprawie. Ma to szczególnie istotne znaczenie uwzględniając, że na podstawie art. 72 § 2 p.p.s.a. doręczenie przesyłki w miejscu pracy upoważnionemu pracownikowi jest skuteczne i wywołuje takie same skutki prawne jak doręczenie do rąk własnych strony. Wbrew twierdzeniom skarżącego, uchybienia lub zaniechania pracownika skarżącego w zakresie odbioru korespondencji obciążają skarżącego, wykluczając możliwość przyjęcia, że uchybienie terminu było niezawinione.
Oznacza to, że zaskarżone postanowienie Sądu I instancji jest prawidłowe. Skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków skargi. Stąd też należało odmówić przywrócenia terminu do dokonania tej czynności procesowej na podstawie art 86 § 1 p.p.s.a., o czym prawidłowo orzekł Sąd I instancji w zaskarżonym postanowieniu.
Z tych względów i na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.