III OZ 682/25

III OZ 682/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-12-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-11-19
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Zbigniew Ślusarczyk /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Wyłączenie sędziego
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 19
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 8 października 2025 r. sygn. akt II SAB/Lu 51/25 w sprawie ze skargi M. J. na bezczynność Wojewody Lubelskiego w przedmiocie udostępnienia informacji prasowej postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie postanowieniem z 8 października 2025 r. sygn. akt II SAB/Lu 51/25, na podstawie art. 22 § 1 i 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm. - dalej "p.p.s.a.") oddalił wniosek skarżącego o wyłączenie sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jerzego Parchomiuka i asesorów sądowych: Macieja Gapskiego, Brygidy Myszyńskiej-Guziur, Anny Ostrowskiej i Bartłomieja Pastuchy.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że wniosek o wyłączenie od orzekania sędziego i asesorów sądowych jest niezasadny. Sąd podkreślił, że skarżący ponownie wnosi o wyłączenie od orzekania sędziego Jerzego Parchomiuka i asesora sądowego Brygidy Myszyńskiej-Guziur. W odniesieniu do asesorów: Macieja Gapskiego, Anny Ostrowskiej i Bartłomieja Pastuchy jest to pierwszy wniosek o ich wyłączenie.
Jednocześnie jako nową okoliczność w rozumieniu art. 22 § 4 p.p.s.a. skarżący powołał wydanie 4 września 2025 r. przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wyroku o sygn. akt C-225/22. Zdaniem Sądu, szczególna pozycja TSUE przemawia za uznaniem, że orzeczenie wydane przez ten organ stanowi nową okoliczność, gdyż może wpłynąć na przebieg konkretnego postępowania.
Niemniej Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w pełni podzielił stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z 3 kwietnia 2023 r. w sprawie o sygn. I FPS 3/22, w której stwierdzono, że przedmiotem wniosku o wyłączenie sędziego na podstawie art. 19 p.p.s.a. jest jedynie badanie okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Wniosek skarżącego o wyłączenie sędziów został oparty wyłącznie na argumentacji dotyczącej procedury powołania sędziów w - zdaniem skarżącego - wadliwej procedurze, która to kwestia mogła podlegać badaniu w trybie i na zasadach określonych w art. 5a ustawy – Prawo o ustroju sądów administracyjnych. Skarżący nie wskazał we wniosku o wyłączenie sędziego i asesorów żadnych okoliczności, które mogłyby podlegać badaniu w trybie art. 19 p.p.s.a., co przesądzało o bezzasadności wniosku.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł M. J., zaskarżając je w całości. W zażaleniu wniósł o zawieszenie postępowania do czasu zakończenia postępowania z udziałem strony przed TSUE pod sygn. akt C 521/21, w którym to zostaną rozpoznane pytania SR Poznań Stare Miasto w Poznaniu o ustalenie statusu (braku statusu) sądu osób powołanych przez polityczną KRS na urząd sędziego lub asesora oraz skuteczności tego powołania w świetlę prawa Unii, a także co do kwestii skuteczności (braku skuteczności) orzeczeń wydanych przez nominatów politycznej KRS i prawnej dopuszczalności ich wykonywania na terytorium państwa Unii Europejskiej, a także do czasu rozpoznania przez TSUE pytań prawnych zadanych przez SN w postanowieniu z 20 października 2023 r. sygn. akt III CB 40/23.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie podlega oddaleniu jako niezawierające usprawiedliwionych podstaw.
Odnosząc się w pierwszej kolejności do wniosku o zawieszenie postępowania należy wskazać, iż podlega on oddaleniu. Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Przepis ten przewiduje fakultatywną kompetencję sądu administracyjnego, co oznacza, iż Naczelny Sąd Administracyjny nie jest zobligowany do zawieszenia postępowania w razie spełnienia przesłanek wskazanych w tym przepisie. Jednocześnie rozstrzygnięcie zagadnienia, o którym mowa w art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., musi być istotne z punktu widzenia realizacji celu postępowania sądowoadministracyjnego oraz powinno mieć bezpośredni wpływ na wynik tego postępowania. Przepis ten ma zastosowanie wówczas, gdy sąd orzekający nie jest władny samodzielnie rozstrzygnąć zagadnienia, jakie wyłoniło się lub powstało w toku postępowania sądowego (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 października 2023 r., III OSK 7047/21). W ocenie NSA zawieszenie postępowania w niniejszej sprawie byłoby niezasadne, albowiem zagadnienie związane z dopuszczalnością podważania statusu sędziów i asesorów powołanych na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa w nieprawidłowym składzie w trybie wniosku o wyłączenie sędziego (asesora sądowego) zostało rozstrzygnięte uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego, wiążącą wszystkie składy orzekające sądów administracyjnych stosownie do treści art. 269 § 1 p.p.s.a.
Przechodząc do oceny zażalenia, uznać należy że zmierza ono do podważenia stanowiska zajętego w niniejszej sprawie postanowieniem NSA z 16 września 2025 r., III OZ 431/25. W orzeczeniu tym Sąd wskazał na brak podstaw do wyłączenia od orzekania sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jerzego Parchomiuka oraz asesora Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Brygidy Myszyńskiej-Guziuk. Zdaniem NSA, o potrzebie wyłączenia sędziego od rozpoznania sprawy nie może więc decydować samo subiektywne odczucie strony co do jego stronniczości, czy też, jak w tej sprawie, niewłaściwy sposób ukształtowania Krajowej Rady Sądownictwa. Argumentacja podniesiona w zażaleniu, zmierzająca do uznania, że osoba powołana na stanowisko sędziego przez tzw. "nową KRS" nie jest sędzią w świetle prawa, nie mogła odnieść zamierzonego skutku. W istocie zmierza do rozszerzenia bezwzględnych przesłanek wyłączenia sędziego lub asesora (art. 18 p.p.s.a.) o przesłankę nieznaną ustawie, co jak wskazano powyżej jest niedopuszczalne.
Stosownie do treści art. 170 p.p.s.a. "Orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby". Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym związany jest powyższym stanowiskiem zawartym w postanowieniu NSA z 16 września 2025 r., III OZ 431/25. Orzeczenie to zostało co prawda wydane w rozpoznaniu zażalenia na postanowienie oddalające wniosek o wyłączenie od orzekania wyłącznie sędziego Jerzego Parchomiuka i asesora sądowego Brygidy Myszyńskiej-Guziur. Niemniej zawarta w ww. orzeczeniu wiążąca argumentacja prawna związana z niedopuszczalnością podważania statusu sędziego (asesora) z uwagi na niewłaściwy sposób ukształtowania Krajowej Rady Sądownictwa w trybie art. 19 p.p.s.a., ma zastosowanie także w odniesieniu do wniosku o wyłączenie asesorów: Macieja Gapskiego, Anny Ostrowskiej i Bartłomieja Pastuchy jest to pierwszy wniosek o ich wyłączenie.
Jednocześnie uznać należało, że powyższej oceny prawnej nie mogło zmienić wydanie 4 września 2025 r. przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wyroku o sygn. akt C-225/22. Orzeczenie to odnosi się do statusu sędziów w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego, uznając że do sądu odsyłającego należy ocena, czy wyrok wydany z udziałem sędziego Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego został wydany przez organ niebędący niezawisłym i bezstronnym sądem ustanowionym uprzednio na mocy ustawy w rozumieniu prawa Unii ("jeżeli sąd odsyłający uzna, iż wyrok z dnia 20 października 2021 r. został wydany przez organ niebędący niezawisłym i bezstronnym sądem ustanowionym uprzednio na mocy ustawy w rozumieniu prawa Unii, nie będzie można skutecznie powoływać się w tym wypadku na jakiekolwiek względy wywodzone z zasady pewności prawa lub mające związek z domniemaną powagą rzeczy osądzonej celem uniemożliwienia sądowi takiemu jak Sąd Apelacyjny w Krakowie uznania takiego orzeczenia za niebyłe, gdy taka konsekwencja jest z punktu widzenia danej sytuacji procesowej nieodzowna dla zagwarantowania pierwszeństwa prawa Unii" – pkt 68). Skarżący nie przedstawił we wniosku o wyłączenie sędziego i asesorów żadnych okoliczności świadczących o braku ich niezależności, wobec czego w ocenie NSA okoliczności sprawy nie pozwalają na odniesienie argumentacji zawarte w wyroku TSUE z 4 września 2025 r. sygn. akt C-225/22 do okoliczności sprawy, a więc orzeczenie to pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie. Podkreślenia wymaga, iż na gruncie procedury sądowoadministracyjnej istnieje możliwość zakwestionowania statusu sędziego w trybie tzw. testu niezawisłości z art. 5a ustawy – Prawo o ustroju sądów administracyjnych, tymczasem w niniejszym postępowaniu ocenie NSA podlegał wniosek o wyłączenie sędziego i asesorów WSA, złożony w trybie określonym w art. 19 p.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie.