III OZ 675/25

III OZ 675/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-12-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-11-17
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Zbigniew Ślusarczyk /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6135 Odpady
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
IV SA/Wa 1466/25 - Wyrok WSA w Warszawie z 2025-07-17
Skarżony organ
Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 86 par 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 września 2025 r., sygn. akt IV SA/Wa 1466/25 odmawiające przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze sprzeciwów D sp. z o.o. z siedzibą w W. oraz M. sp. z o.o. z siedzibą w W. od decyzji Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 28 kwietnia 2025 r. znak DKO-WOK.401.158.2025 w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. postanowieniem z 8 września 2025 r., sygn. akt IV SA/Wa 1466/25, na podstawie art. 86 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.) odmówił M. sp. z o.o. z siedzibą w W. przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że M. sp. z o.o., dalej jako "Spółka", podała, iż przyczyną niezachowania terminu było nieprzewidziane zdarzenie losowe w postaci przetrzymania odpisu wyroku po dostarczeniu go na adres biura wirtualnego przez pracownika sekretariatu. Jednak w ocenie Sądu nie można przyjąć, że Spółka nie ponosi winy w uchybieniu terminu. Skoro tak zorganizowała swoją działalność, że korzysta w usług biura wirtualnego, powinna również podjąć działania, które prowadziłyby do niezwłocznego przekazywania jej korespondencji. Choć formalnie nie ponosi odpowiedzialności za zachowanie pracownika, który nie jest jej pracownikiem, ponosi ryzyko niedoręczania przesyłek bezpośrednio do jej siedziby. Spółka w żaden sposób nie uprawdopodobniła, że uchybie terminu faktycznie nastąpiło z winy pracownika firmy zewnętrznej, który miał nie poinformować o wpłynięciu korespondencji.
Zażalenie wniosła Spółka, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie o przywrócenie terminu na złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. W uzasadnieniu podniosła, że doszło do przekroczenia terminu z powodu nieprzekazania Spółce przez pracownika sekretariatu biura wirtualnego informacji o otrzymaniu korespondencji kierowanej do Spółki. Pracownik ten nie przekazał Spółce informacji o doręczeniu przesyłki Spółce aż do 30 lipca br. Dopiero tego dnia Spółka powzięła informację o doręczonym odpisie wyroku. Spółka nie miała możliwości wpływu na zachowanie tej osoby, dlatego też nie powinna ponosić negatywnych konsekwencji jej zaniechania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie podlega oddaleniu jako niezawierające usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z art. 86 § 1 zd. 1 p.p.s.a. "Jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu". Wymogiem przywrócenia terminu do dokonania czynności (tu: wniesienia skargi o wznowienie postępowania) jest brak winy. Strona składając wniosek o przywrócenie terminu zobligowana jest do uprawdopodobnienia braku winy. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym jednolicie przyjmuje się, że kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia należytej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Zatem w przypadku, gdy strona, uchybiając terminowi, dopuściła się chociażby lekkiego niedbalstwa, dokonana przez nią czynność pozostanie bezskuteczna, ponieważ przywrócenie terminu nie będzie w tej sytuacji dopuszczalne. O braku winy można więc mówić wyłącznie wtedy, gdy dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody, której strona nie mogła przezwyciężyć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu natomiast zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (por. np. postanowienie NSA z 22 kwietnia 2010 r., II OZ 352/10 oraz z 7 sierpnia 2008 r., I OZ 581/08). Oznacza to, że za przesłankę braku winy nie można uznać nieuwagi lub zaniedbania strony (tak NSA w postanowieniu z 16 maja 2024 r., I OZ 239/24).
Zażalenie podlega oddaleniu, ponieważ ani we wniosku o przywrócenie terminu, ani w zażaleniu, Spółka nie uprawdopodobniła, iż w istocie do uchybienia terminu doszło z uwagi na błąd pracownika podmiotu trzeciego. Strona nie przedstawiła jakichkolwiek dokumentów potwierdzających, iż przyczyną niezachowania terminu było nieprzewidziane zdarzenie losowe w postaci przetrzymania odpisu wyroku po dostarczeniu go na adres biura wirtualnego przez pracownika sekretariatu, a nie działanie pracownika Spółki. Słusznie uznał Sąd I instancji, że sama ta okoliczność obciąża stronę postępowania, która – stosownie do art. 87 § 2 p.p.s.a. – obowiązana jest uprawdopodobnić przyczyny uchybienia terminu. To strona musi wykazać (uprawdopodobnić), że w czasie biegu terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym zaistniała obiektywna przeszkoda uniemożliwiająca jej dokonanie czynności, a powstanie tej przeszkody nie było spowodowane jej działaniem i było od niej całkowicie niezależne (tak NSA w postanowieniu z 27 stycznia 2015 r., II GZ 798/14).
Niezależnie od powyższego, w niniejszej sprawie strona nie powołała się na okoliczności uprawdopodobniające brak winy w niedochowaniu terminu do złożenia skargi. Jak to trafnie przyjął Sąd I instancji, choć formalnie Spółka nie ponosi odpowiedzialności za zachowanie pracownika podmiotu świadczącego usługi wirtualnego biura, niebędącego jej pracownikiem, ponosi ryzyko niedoręczania przesyłek bezpośrednio do jej siedziby. Zdaniem NSA, interpretacja ta jest w pełni prawidłowa biorąc pod uwagę, że pismo zawierające odpis wyroku doręczono Spółce na adres wpisany we właściwym rejestrze. Tym samym uznać należy, iż po stronie Spółki pozostaje takie zorganizowanie swojej działalności, aby zapewnić prawidłowy obieg korespondencji, niezależnie od tego, czy pod podanym adresem rzeczywiście prowadzi działalność. Odnosząc się do argumentacji zażalenia, nie sposób różnicować sytuacji procesowej strony w zależności od tego, czy pod adresem siedziby odbiera ona korespondencję za pomocą własnych pracowników (za których odpowiedzialność bezsprzecznie ponosi), czy też pracowników podmiotu trzeciego, który zapewnia obieg korespondencji spółek i innych podmiotów zarejestrowanych pod danym adresem. W takiej sytuacji do uchybienia terminu dochodzi z winy strony w rozumieniu art. 86 § 1 p.p.s.a., niezależnie od sposobu wewnętrznego obiegu korespondencji. W interesie skarżącej było takie ustalenie umowy z wirtualnym biurem, które zapewniłoby jej bezpieczeństwo prowadzenia jej spraw (por. postanowienie NSA z 9 grudnia 2021 r., III OZ 978/21).
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie.