III OZ 66/23

Naczelny Sąd Administracyjny2023-02-21
NSAAdministracyjneŚredniansa
informacja publicznaprawo pomocybezczynność organuzażalenieniedopuszczalnośćP.p.s.a.sąd administracyjnypostanowieniesprostowanie omyłki

NSA oddalił zażalenie na postanowienie WSA odrzucające zażalenie na zarządzenie referendarza w sprawie prawa pomocy, prostując jednocześnie oczywistą omyłkę w sygnaturze akt WSA.

Wnioskodawca złożył zażalenie na postanowienie WSA odrzucające jego zażalenie na zarządzenie referendarza, które pozostawiło bez rozpoznania jego wniosek o przyznanie prawa pomocy. WSA odrzucił zażalenie wnioskodawcy, uznając je za niedopuszczalne, ponieważ środek odwoławczy od postanowienia sądu drugiej instancji w sprawie sprzeciwu od zarządzenia referendarza nie przysługuje. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, podzielając stanowisko WSA, że zażalenie było niedopuszczalne z powodu wyczerpania środków odwoławczych. Dodatkowo, NSA sprostował oczywistą omyłkę pisarską w sygnaturze akt postanowienia WSA.

Sprawa dotyczyła zażalenia wniesionego przez T. L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 29 kwietnia 2022 r., sygn. akt II SPP/Kr 203/21, które odrzuciło zażalenie wnioskodawcy na wcześniejsze postanowienie WSA z dnia 7 marca 2022 r. Postanowienie z 7 marca 2022 r. utrzymywało w mocy zarządzenie starszego referendarza sądowego z 23 listopada 2021 r., pozostawiające bez rozpoznania wniosek T. L. o przyznanie prawa pomocy w sprawie dotyczącej skargi na bezczynność Burmistrza Gminy K. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Wnioskodawca argumentował, że postanowienie WSA jest błędne, zarzucając sądowi powoływanie się na nieistniejące braki formalne wniosku o prawo pomocy oraz błędne stwierdzenie o nieopłaceniu wpisu od skargi. Naczelny Sąd Administracyjny uznał jednak, że zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd podkreślił, że środek odwoławczy w postaci zażalenia przysługuje tylko w sytuacjach przewidzianych przez Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (P.p.s.a.). W niniejszej sprawie, po złożeniu wniosku o prawo pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu, starszy referendarz pozostawił wniosek bez rozpoznania. Środkiem odwoławczym od takiego zarządzenia jest sprzeciw, rozpatrywany przez WSA jako sąd drugiej instancji. Zgodnie z art. 260 § 2 zd. 2 P.p.s.a., od orzeczenia WSA wydanego w wyniku rozpoznania sprzeciwu nie przysługuje dalszy środek odwoławczy, co oznacza, że staje się ono ostateczne i prawomocne. W związku z tym, zażalenie wniesione przez T. L. na postanowienie WSA było niedopuszczalne i podlegało odrzuceniu. NSA wyjaśnił, że przeszkodą dla rozpoznania zażalenia było wyczerpanie przysługujących wnioskodawcy środków odwoławczych, a nie kwestia nieuiszczenia wpisu sądowego. Dodatkowo, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 156 § 1 i § 2 w związku z art. 193 P.p.s.a., postanowił z urzędu sprostować oczywistą omyłkę pisarską w postanowieniu WSA z dnia 29 kwietnia 2022 r. oraz w jego uzasadnieniu, polegającą na błędnym wpisaniu sygnatury akt "II SPP 203/21" zamiast prawidłowej "II SPP/Kr 203/21".

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, zażalenie nie przysługuje, ponieważ postanowienie sądu drugiej instancji w tej sytuacji staje się ostateczne i prawomocne, a środki odwoławcze są wyczerpane.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 260 § 2 zd. 2 P.p.s.a., sąd orzeka jako sąd drugiej instancji stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu, ale od jego orzeczenia nie przysługuje dalszy środek odwoławczy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (11)

Główne

P.p.s.a. art. 260 § § 2 zd. 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Od orzeczenia sądu wydanego po rozpoznaniu sprzeciwu od zarządzenia referendarza nie przysługuje dalszy środek odwoławczy.

P.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA orzeka na podstawie przepisów P.p.s.a. dotyczących zażaleń.

P.p.s.a. art. 156 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd może z urzędu sprostować w orzeczeniu niedokładności, błędy pisarskie albo rachunkowe lub inne oczywiste omyłki.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 252 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zostać złożony na przewidzianym do tego celu formularzu.

P.p.s.a. art. 257

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W przypadku niewykonania obowiązku złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na formularzu, sąd pozostawia wniosek bez rozpoznania.

P.p.s.a. art. 259

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Środkiem odwoławczym od zarządzenia pozostawiającego wniosek o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania jest sprzeciw.

P.p.s.a. art. 260 § § 1-3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozpoznaje sprzeciw od zarządzenia referendarza, orzekając o jego zmianie lub utrzymaniu w mocy.

P.p.s.a. art. 194 § § 1 pkt 1-10

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zażalenie przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego w sytuacjach przewidzianych w ustawie oraz na postanowienia, których przedmiot odpowiada wskazanemu w tym przepisie.

P.p.s.a. art. 197 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA orzeka na podstawie przepisów P.p.s.a. dotyczących zażaleń.

P.p.s.a. art. 193

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis art. 156 P.p.s.a. ma zastosowanie również w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.

Dz. U. z 2015 r., poz. 1257

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 19 sierpnia 2015 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy

Określa wzór i sposób udostępniania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zażalenie na postanowienie WSA wydane w wyniku rozpoznania sprzeciwu od zarządzenia referendarza pozostawiającego bez rozpoznania wniosek o prawo pomocy jest niedopuszczalne, ponieważ środki odwoławcze są wyczerpane. Wniosek o przyznanie prawa pomocy musi być złożony na urzędowym formularzu.

Odrzucone argumenty

Argumenty wnioskodawcy dotyczące błędów formalnych wniosku o prawo pomocy i nieopłacenia wpisu od skargi były bezpodstawne i nie miały znaczenia dla oceny prawidłowości zaskarżonego postanowienia o niedopuszczalności zażalenia.

Godne uwagi sformułowania

od orzeczenia Sądu nie przysługuje jakikolwiek środek odwoławczy. Staje się ono ostateczne i prawomocne. Przeszkodą dla rozpoznania wniesionego zażalenia było wyczerpanie przysługujących wnioskodawcy środków odwoławczych. Podstawą odrzucenia zażalenia – co trzeba jasno powiedzieć – nie była kwestia nieuiszczenia wpisu sądowego lecz – jak już wskazano powyżej niedopuszczalność zażalenia. sąd może z urzędu sprostować w wyroku niedokładności, błędy pisarskie albo rachunkowe albo inne oczywiste omyłki.

Skład orzekający

Teresa Zyglewska

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów P.p.s.a. dotyczących dopuszczalności środków odwoławczych od postanowień sądu administracyjnego w sprawach dotyczących prawa pomocy oraz stosowania przepisów o sprostowaniu omyłek."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury związanej z prawem pomocy i sprzeciwem od zarządzenia referendarza.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych z prawem pomocy i dopuszczalnością środków odwoławczych, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego, ale niekoniecznie dla szerszej publiczności.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III OZ 66/23 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2023-02-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-02-06
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Teresa Zyglewska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
658
Skarżony organ
Burmistrz Miasta i Gminy
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Teresa Zyglewska po rozpoznaniu w dniu 21 lutego 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia T. L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 29 kwietnia 2022 r., sygn. akt II SPP/Kr 203/21 o odrzuceniu zażalenia w sprawie ze skargi T. L. na bezczynność Burmistrza Gminy K. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 12 sierpnia 2021 r. postanawia: 1. oddalić zażalenie, 2. z urzędu sprostować oczywistą omyłkę w postanowieniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 29 kwietnia 2022 r., sygn. II SPP/Kr 203/21 i w uzasadnieniu tego postanowienia w ten sposób, że w wierszu pierwszym od góry ww. postanowienia i uzasadnienia w miejsce sygn. akt "II SPP 203/21" wpisać sygn. akt "II SPP/Kr 203/21".
Uzasadnienie
Wojewódzki Sądu Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 7 marca 2022 r., sygn. akt II SPP/Kr 203/21, utrzymał w mocy zaskarżone zarządzenie starszego referendarza sądowego z 23 listopada 2021 r. pozostawiające bez rozpoznania wniosek T. L. (dalej: wnioskodawca) o przyznanie prawa pomocy w sprawie z jego skargi na bezczynność Burmistrza Gminy K. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z 12 sierpnia 2021 r.
Wnioskodawca wniósł zażalenie na powyższe postanowienie domagając się jego uchylenia.
Postanowieniem z dnia 29 kwietnia 2022 r., sygn. akt II SPP/Kr 203/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił zażalenie. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd wskazał, że od postanowień Sądu wydanych po rozpatrzeniu sprzeciwu od zarządzenia albo postanowienia referendarza (art. 260 § 1-3 P.p.s.a.) zażalenie nie przysługuje dlatego uznał, że zażalenie na postanowienie Sądu z dnia 7 marca 2022 r. należało odrzucić jako niedopuszczalne.
Wnioskodawca złożył zażalenie na powyższe postanowienie i wniósł o jego uchylenie. W uzasadnianiu zażalenia wskazał m.in., że postanowienie Sądu jest oparte na błędzie bowiem Sąd mimo, że nie neguje jego prawa do prawa pomocy i zwolnienia od kosztów sądowych to próbuje powoływać się na rzekome lecz nie istniejące braki formalne wniosku o przyznanie prawa pomocy. Ponadto, wnioskodawca wskazał, że teza Sądu jakoby nie opłacono wpisu od skargi jest błędna bowiem wnioskodawca nie może opłacić wpisu bez uszczerbku dla utrzymania osobistego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności należy zaznaczyć, że środek odwoławczy w postaci zażalenia przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego w sytuacjach przewidzianych w ustawie oraz na postanowienia, których przedmiot odpowiada wskazanemu w pkt 1-10 art. 194 § 1 P.p.s.a. Zatem zażalenie jako środek odwoławczy można wnieść tylko w sytuacjach przewidzianych przez ustawę P.p.s.a. Jeśli w określonej sytuacji procesowej nie przewiduje się wniesienia zażalenia na postanowienie i nie przysługuje inny środek odwoławczy, to stwierdzić należy, że zażalenie jest niedopuszczalne.
W istocie taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Jak wynika z akt sprawy wniosek o przyznanie prawa pomocy PPF powinien zostać złożony na przewidzianym do tego celu formularzu (art. 252 § 2 P.p.sa.). Skoro wnioskodawca po otrzymaniu wezwania z Sądu w tym zakresie nie wykonał tego obowiązku, to starszy referendarz sądowy stosownie do art. 257 P.p.s.a zarządzeniem pozostawia wniosek bez rozpoznania. Środkiem odwoławczym jest wówczas sprzeciw (art. 259 P.p.s.a.). Rozpoznaje go wojewódzki sąd administracyjny na posiedzeniu niejawnym, orzekając stosownie do art. 260 § 1 P.p.s.a., tj. zmienia zarządzenie albo utrzymuje je w mocy. Jak wynika z art. 260 § 2 zd. 2 P.p.s.a. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Zatem od orzeczenia Sądu nie przysługuje jakikolwiek środek odwoławczy. Staje się ono ostateczne i prawomocne. Skoro tak, to wnioskodawcy nie przysługiwało już ani zażalenie ani skarga kasacyjna od postanowienia Sądu o utrzymaniu w mocy zarządzenia starszego referendarza sądowego. Wobec tego Sąd w zaskarżonym postanowieniu słusznie uznał, że zażalenie wniesione na postanowienie Sądu z dnia 7 marca 2022 r. rozpatrujące sprzeciw w postępowaniu o prawo pomocy było niedopuszczalne i podlegało odrzuceniu. Przeszkodą dla rozpoznania wniesionego zażalenia było wyczerpanie przysługujących wnioskodawcy środków odwoławczych. Okoliczności przywołane przez wnioskodawcę w uzasadnieniu zażalenia nie miały znaczenia dla oceny prawidłowości zaskarżonego postanowienia. Podniesione przez wnioskodawcę argumenty, że w rozpatrywanej sprawie nie było braków formalnych i że Sąd zarzucił nieopłacenie skargi są całkowicie bezpodstawne. Podkreślić trzeba, że wniosek o przyznanie prawa pomocy ma charakter sformalizowany i wnosi się go na urzędowym formularzu, stosownie do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 sierpnia 2015 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postepowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. z 2015 r., poz. 1257). Ponadto, podstawą odrzucenia zażalenia– co trzeba jasno powiedzieć – nie była kwestia nieuiszczenia wpisu sądowego lecz – jak już wskazano powyżej niedopuszczalność zażalenia.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a. w zw. art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1. sentencji postanowienia.
Stosownie do art. 156 § 1 P.p.s.a. sąd może z urzędu sprostować w wyroku niedokładności, błędy pisarskie albo rachunkowe lub inne oczywiste omyłki. Na mocy art. 193 P.p.s.a. przepis ten ma zastosowanie również w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.
W postanowieniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 29 kwietnia 2022 r., sygn. II SPP/Kr 203/21 oraz w uzasadnieniu tego postanowienia w pierwszym wierszu od góry błędnie została wskazana sygnatura akt sprawy. W wyniku oczywistej omyłki pisarskiej powołano sygn. akt "II SPP 203/21" zamiast "II SPP/Kr 203/21".
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 156 § 1 i § 2 w związku z art. 193 P.p.s.a., orzekł jak w punkcie 2. sentencji postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI