III OZ 656/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił zażalenie studenta na zarządzenie o opłacie kancelaryjnej za odpis wyroku z uzasadnieniem, uznając, że sprawy stypendialne nie są zwolnione z kosztów sądowych.
Student J.J. złożył zażalenie na zarządzenie o opłacie kancelaryjnej za odpis wyroku z uzasadnieniem, twierdząc, że jest zwolniony z kosztów sądowych. Sąd administracyjny pierwszej instancji oddalił jego skargę na decyzję o odmowie przyznania stypendium socjalnego. NSA rozpoznał zażalenie, stwierdzając, że opłata kancelaryjna jest należna zgodnie z przepisami, a sprawy dotyczące stypendiów studenckich nie mieszczą się w katalogu zwolnień od kosztów sądowych.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie J.J. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału III WSA w Łodzi, które wezwało go do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w kwocie 100 zł za odpis wyroku z uzasadnieniem. Sprawa wywodzi się ze skargi J.J. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej Studentów o odmowie przyznania stypendium socjalnego. WSA w Łodzi wyrokiem z dnia 9 października 2025 r. oddalił tę skargę. Student w zażaleniu argumentował, że jest zwolniony z kosztów sądowych na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. NSA oddalił zażalenie, wskazując, że zgodnie z generalną zasadą odpłatności wymiaru sprawiedliwości, strony ponoszą koszty postępowania, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Opłata kancelaryjna za odpis orzeczenia z uzasadnieniem jest pobierana na podstawie art. 234 § 2 p.p.s.a. i wynosi 100 zł zgodnie z rozporządzeniem. Sąd podkreślił, że sprawy dotyczące stypendiów studenckich nie należą do spraw z zakresu pomocy i opieki społecznej, o których mowa w art. 239 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., a tym samym nie są objęte zwolnieniem od kosztów sądowych. NSA nie podzielił poglądu wyrażonego w powołanym przez skarżącego postanowieniu innego składu NSA i powołał się na wcześniejsze postanowienie w tej samej sprawie, które wiąże skład orzekający.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, sprawy dotyczące stypendiów studenckich nie należą do spraw z zakresu pomocy i opieki społecznej w rozumieniu art. 239 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., a zatem student nie jest zwolniony z opłaty kancelaryjnej.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że generalną zasadą jest odpłatność wymiaru sprawiedliwości. Opłata kancelaryjna za odpis orzeczenia z uzasadnieniem jest należna zgodnie z przepisami. Sprawy stypendialne, mimo że dotyczą trudnej sytuacji materialnej studenta, nie są sprawami z zakresu pomocy i opieki społecznej w rozumieniu przepisów o zwolnieniu z kosztów sądowych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_zażalenie
Przepisy (10)
Główne
p.p.s.a. art. 234 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Opłatę kancelaryjną za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, doręczonego na skutek żądania zgłoszonego w terminie siedmiodniowym od ogłoszenia orzeczenia, pobiera się przy zgłoszeniu wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia i jego doręczenie. Jeżeli opłata nie została uiszczona, przewodniczący zarządza ściągnięcie jej od strony, która złożyła wniosek, po uprzednim wezwaniu strony do jej uiszczenia.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 239 § § 1 lit. a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis ten określa katalog spraw zwolnionych z kosztów sądowych, w tym sprawy z zakresu pomocy i opieki społecznej. Sąd uznał, że sprawy stypendialne nie mieszczą się w tym katalogu.
p.p.s.a. art. 199
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Generalna zasada odpłatności wymiaru sprawiedliwości.
p.p.s.a. art. 211
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 212 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 3 czerwca 2019 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych art. § 2
Określa wysokość opłaty kancelaryjnej na 100 zł.
p.s.w.n. art. 87 § ust. 2
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 197 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 198
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Odrzucone argumenty
Student J.J. argumentował, że jest zwolniony z opłaty kancelaryjnej na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. jako sprawa z zakresu pomocy i opieki społecznej.
Godne uwagi sformułowania
Zgodnie z generalną zasadą odpłatności wymiaru sprawiedliwości, strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Wbrew twierdzeniu skarżącego, rozpoznawana sprawa nie należy do katalogu spraw objętych zwolnieniem od uiszczenia kosztów sądowych, określonym w art. 239 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., bowiem nie należy ona do spraw z zakresu pomocy i opieki społecznej.
Skład orzekający
Mirosław Wincenciak
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zwolnienia z kosztów sądowych w sprawach stypendialnych oraz opłat kancelaryjnych w postępowaniu sądowoadministracyjnym."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego przepisu (art. 239 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.) i jego zastosowania do stypendiów studenckich. Może być mniej istotne dla spraw z innych dziedzin pomocy społecznej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Sprawa dotyczy rutynowej kwestii proceduralnej związanej z opłatami sądowymi, choć może być interesująca dla studentów i ich pełnomocników.
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII OZ 656/25 - Postanowienie NSA Data orzeczenia 2025-12-04 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2025-11-04 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Mirosław Wincenciak /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów Hasła tematyczne Koszty sądowe Sygn. powiązane III SA/Łd 224/25 - Wyrok WSA w Łodzi z 2025-10-09 III OZ 262/25 - Postanowienie NSA z 2025-06-05 Skarżony organ Inne Treść wyniku Oddalono zażalenie Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 935 art. 234 § 2 i art. 239 § 1 lit.a Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosław Wincenciak po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J.J. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału III Wojewódzkiego Sądu w Administracyjnego w Łodzi z dnia 10 października 2025 r. sygn. akt III SA/Łd 224/25 o wezwaniu do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w sprawie ze skargi J.J. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialno-Socjalnej Studentów [...] z dnia 20 marca 2025 r. (bez numeru) w przedmiocie odmowy przyznania stypendium socjalnego w zwiększonej wysokości w roku akademickim 2024/2025 postanawia oddalić zażalenie. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 9 października 2025 r. sygn. akt III SA/Łd 224/25 oddalił skargę J.J. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialno-Socjalnej Studentów [...] z dnia 20 marca 2025 r. (bez numeru) w przedmiocie odmowy przyznania stypendium socjalnego w zwiększonej wysokości w roku akademickim 2024/2025. Pismem z dnia 9 października 2025 r. skarżący złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia w/w wyroku. Przewodniczący Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi zarządzeniem z dnia 10 października 2025 r. sygn. akt III SA/Łd 224/25, powołując się na art. 234 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej w skrócie: "p.p.s.a."), wezwał J.J. do uiszczenia, w terminie 7 dni, opłaty kancelaryjnej w kwocie 100 zł za odpis wyroku z dnia 9 października 2025 r. wraz z uzasadnieniem sporządzonym na skutek zgłoszonego żądania, pod rygorem egzekucji. Powyższe zarządzenie J.J. uczynił przedmiotem zażalenia do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W uzasadnieniu zażalenia wskazał, że wezwanie go do opłaty kancelaryjnej jest niezasadne, bowiem jest on zwolniony od obowiązku uiszczania kosztów sądowych na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., co potwierdza chociażby wydane w innej sprawie z jego udziałem postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 stycznia 2024 r. sygn. akt III OZ 14/24. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z generalną zasadą odpłatności wymiaru sprawiedliwości, strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (art. 199 p.p.s.a.). Do kosztów sądowych należą m.in. opłaty sądowe, na które składają się wpis i opłata kancelaryjna (art. 211 i art. 212 § 1 p.p.s.a.). W świetle art. 234 § 2 p.p.s.a., opłatę kancelaryjną za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, doręczonego na skutek żądania zgłoszonego w terminie siedmiodniowym od ogłoszenia orzeczenia, pobiera się przy zgłoszeniu wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia i jego doręczenie. Jeżeli opłata nie została uiszczona, przewodniczący zarządza ściągnięcie jej od strony, która złożyła wniosek, po uprzednim wezwaniu strony do jej uiszczenia. Kwotę należnej opłaty precyzuje rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 3 czerwca 2019 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1090, dalej w skrócie: "rozporządzenie"), które w § 2 stanowi, że opłatę kancelaryjną za odpis orzeczenia z uzasadnieniem doręczony na skutek wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia, zgłoszonego w terminie siedmiu dni od ogłoszenia orzeczenia albo doręczenia odpisu sentencji orzeczenia, pobiera się w kwocie 100 zł. W niniejszej sprawie bezsporne jest, że skarżący wniósł o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 9 października 2025 r. Skoro obowiązek uiszczenia opłaty kancelaryjnej z tego tytułu wynika z bezwzględnie obowiązującego przepisu prawa, Przewodniczący Wydziału III WSA w Łodzi zasadnie wezwał skarżącego do jej uiszczenia. Prawidłowo określił też kwotę przedmiotowej opłaty. Wbrew twierdzeniu skarżącego, rozpoznawana sprawa nie należy do katalogu spraw objętych zwolnieniem od uiszczenia kosztów sądowych, określonym w art. 239 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., bowiem nie należy ona do spraw z zakresu pomocy i opieki społecznej. Przedmiotem tej sprawy jest odmowa przyznania stypendium socjalnego, a więc dotyczy ona kwestii pomocy materialnej dla studentów. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w niniejszej sprawie nie podziela poglądu wyrażonego w powołanym przez skarżącego postanowieniu z dnia 31 stycznia 2024 r. sygn. akt III OZ 14/24. Co więcej, w tej konkretnej sprawie zostało już wcześniej wydane postanowienie NSA z dnia 5 czerwca 2025 r. sygn. akt III OZ 262/25, którym oddalono zażalenie J.J. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału III WSA w Łodzi z dnia 8 kwietnia 2025 r. sygn. akt III SA/Łd 224/25 o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi J.J. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej [...] z dnia 20 marca 2025 r. w przedmiocie odmowy przyznania stypendium socjalnego w zwiększonej wysokości. W uzasadnieniu tego postanowienia wskazano, że sam fakt, iż z regulacji dotyczących stypendium socjalnego wynika, że prawo do przyznania studentowi takiego stypendium przysługuje, jeżeli student znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, a ponadto gdy spełnia odpowiednie, ustalane normatywnie (art. 87 ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce) kryterium dochodowe, nie świadczy o tym, że takie sprawy należą do spraw z zakresu pomocy i opieki społecznej, o których mowa w art. 239 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. Organy uczelni nie rozstrzygają bowiem spraw z zakresu pomocy i opieki społecznej określonych w w/w przepisie. Stanowisko to jest w niniejszej sprawie wiążące. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 i art. 198 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji postanowienia.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI