III OZ 644/25

III OZ 644/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-11-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-10-28
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Rafał Stasikowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6194 Funkcjonariusze Służby Więziennej
Hasła tematyczne
Przywrócenie terminu
Sygn. powiązane
II SA/Bd 350/24 - Postanowienie WSA w Bydgoszczy z 2025-03-31
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 86 § 1, art. 87 § 2, art. 188 w zw. z art. 197 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Rafał Stasikowski po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z 22 lipca 2025 r., sygn. akt II SA/Bd 350/24 o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia w sprawie ze skargi A. S. na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w Bydgoszczy z 7 lutego 2024 r. znak: OI.K.111.1.5.2.MS w przedmiocie zwolnienia ze służby w Służbie Więziennej postanawia: 1. uchylić zaskarżone postanowienie; 2. przywrócić termin do wniesienia zażalenia na postanowienie z dnia 31 marca 2025 r. w przedmiocie odrzucenia skargi.
Uzasadnienie
Pismem z dnia 26 marca 2024 r. A. S. ("skarżąca") wniosła skargę na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w Bydgoszczy w przedmiocie zwolnienia ze służby w Służbie Więziennej, wnosząc o jej uchylenie.
Postanowieniem z dnia 31 marca 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odrzucił przedmiotową skargę. Postanowienie zostało doręczone skarżącej w dniu 14 kwietnia 2025 r.
Przesyłka zawierająca zażalenie na powyższe postanowienie została nadana w dniu 22 kwietnia 2025 r. Skarżąca jako adresata przesyłki wskazała Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, ul. Wały Jagiellońskie 4, 85-128 Bydgoszcz. Na kopercie znajduje się adnotacja "Zwrot przesyłki, ponieważ ulica, numer domu oraz kod pocztowy nie wskazuje na Wojewódzki Sąd Administracyjny". Adnotacja ta ostemplowana jest pieczątką Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy oraz opatrzona podpisem.
Wskutek powyższego zwrócona do nadawcy i odebrana 7 maja 2025 r.
Pismem z dnia 12 maja 2025 r. skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie o odrzucenie skargi, wnosząc również przedmiotowe zażalenie. Wyjaśniła, że uchybienie terminu spowodowane było błędnym zaadresowaniem przesyłki. Wskazała, że uchybienie to, w jej ocenie, było niezawinione. Wynikało z błędnego i niecelowego postępowania spowodowanego losowym zdarzeniem – śmiercią bardzo bliskiej osoby. Skarżąca wskazała, że na kopercie prawidłowo wpisała Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, dlatego niezrozumiałe jest niedostarczenie listu do wskazanego sądu, mimo błędnie oznaczonej ulicy.
Postanowieniem z 22 lipca 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odmówił skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia wskazując w uzasadnieniu, że okoliczności przedstawione we wniosku nie uprawdopodabniają bowiem dostatecznie, iż do uchybienia terminu do wniesienia zażalenia doszło bez winy skarżącej w rozumieniu art. 86 § 1 p.p.s.a. Zdaniem Sądu, pojęcie winy w rozumieniu art. 86 § 1 p.p.s.a. nie dotyczy jedynie działania umyślnego i celowego, lecz także niedbalstwa. W przedmiotowej sprawie skarżąca nie dochowała należytej staranności w omawianym zakresie, a zatem nie jest możliwe uznanie uchybienia terminowi za niezawinione. Do uchybienia terminu doszło na skutek błędu przy adresowaniu przesyłki ze skargą i podania niewłaściwego adresu ("Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, ul. Wały Jagiellońskie 4 85-128 Bydgoszcz"). Z tego powodu przesyłka została zwrócona przez Pocztę Polską stronie skarżącej. W ocenie Sądu jako brak należytej staranności należy traktować błędne zaadresowanie koperty z zażaleniem przez skarżącą. Nieprawidłowe zaadresowanie przesyłki nie stanowi usprawiedliwionej przyczyny do przywrócenia terminu, której nie można przewidzieć i przezwyciężyć. Strona została bowiem pouczona o terminie i trybie wniesienia skargi. Skarżąca nieprawidłowo określiła adres sądu na kopercie nadawczej, wskutek czego Poczta Polska zwróciła ww. przesyłkę nadawcy. Po otrzymaniu zwrotu skarżąca ponownie nadała przesyłkę – tym razem na prawidłowy adres. Nastąpiło to jednak już po upływie terminu do wniesienia zażalenia.
W konsekwencji uznać należało zdaniem sądu pierwszej instancji, że przywołana przez skarżącą argumentacja dowodzi jedynie, iż nie wykazała się ona starannością, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Do uchybienia terminu doszło bowiem zdaniem Sądu w wyniku co najmniej niedbalstwa, czy też braku należytej staranności skarżącej.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła pismem z 14 sierpnia 2025 r. skarżąca, wnosząc o jego uchylenie i przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia, a także przeprowadzenie dowodu z akt osobowych skarżącej w przedmiocie braku zapytania Związków Zawodowych przez Dyrektora Aresztu Śledczego, a także na okoliczność ustalenia przerwania biegu terminu po ustaleniu przez Dyrektora zdolności skarżącej do służby w Służbie Więziennej.
W uzasadnieniu zażalenia wskazano, że sąd nie wskazał na piśmie adresu sądu, na który należy kierować korespondencję, co dotyczy obecnie także adresu Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie Skarżącej ma usprawiedliwione podstawy, a postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy nie odpowiada prawu, dlatego podlega uchyleniu.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w rozpoznawanej sprawie Sąd pierwszej instancji nieprawidłowo ocenił, że sytuacja pomyłki w postaci błędnego adresu, pomimo prawidłowego oznaczenia adresata przesyłki, w świetle okoliczności jej niedostarczenia, przesądza o niedbałości skarżącej, a tym samym o braku podstaw do przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a.
Regułą w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest bezskuteczność czynności podjętych przez stronę po terminie. Jednakże nie jest to reguła o charakterze bezwzględnym. Przepis art. 86 § 1 zd. 1 p.p.s.a. przewiduje możliwość przywrócenia terminu przez sąd na wniosek strony pod warunkiem, że uchybiła ona terminowi bez swojej winy. Podkreślenia wymaga, że powołana ustawa, obok innych warunków przywrócenia terminu, ustanawia obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Wnioskodawca nie musi zatem dowodzić braku winy, a jedynie uwiarygodnić fakty świadczące o niezawinionym braku winy w uchybieniu terminu.
Wbrew ocenie sądu pierwszej instancji błąd jaki popełniła skarżąca nie może być automatycznie interpretowany jako efekt braku należytej dbałości o swoje interesy. Należy wskazać, że adresat przesyłki, tj. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy został określony prawidłowo. Niesporne jest natomiast, że adres wskazany na przesyłce zawierającej zażalenie jest nieprawidłowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy mieści się przy ulicy Jana Kazimierza 5, 85-035 Bydgoszcz, a nie przy ulicy Wały Jagiellońskie 4, 85-128 Bydgoszcz. Nie można jednak pominąć faktu, jak uczynił to sąd pierwszej instancji, że przedmiotowa korespondencja trafiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, ale nie została tam przyjęta. Pracownik biura podawczego na kopercie uczynił adnotację o treści "Zwrot przesyłki, ponieważ ulica, numer domu oraz kod pocztowy nie wskazuje na Wojewódzki Sąd Administracyjny". Taka odmowa przyjęcia przesyłki była nieuzasadniona. Skoro przesyłka trafiła do adresata, pomimo błędnego adresu, to jego obowiązkiem, jako instytucji publicznej, było jej przyjęcie, otwarcie oraz dokonanie oceny zawartości przesyłki i po dokonaniu tych ustaleń podjęcie decyzji co do dalszego postępowania z przesyłką. Podjęte przez sąd działania z przesyłką były błędne i w swych negatywnych następstwach nie mogą obciążać skarżącej, ani też Poczty Polskiej. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wskazano, że "przesyłka została zwrócona przez Pocztę Polską stronie skarżącej". Należy jednak podkreślić, że Poczta Polska, pomimo błędnego adresu, podjęła próbę doręczenia przesyłki adresatowi, tj. Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjny w Bydgoszczy, a przesyłka została zwrócona jedynie na skutek jej nieprzyjęcia, a nie niemożności ustalenia właściwego adresata. Otwarcie przesyłki mogło te kwestię jednoznacznie wyjaśnić.
W świetle powyższych uwag, w rozpoznawanej sprawie zasadna jest ocena, że skarżąca nie dokonał czynności procesowej, lecz nie sposób przypisać jej na gruncie ustalonych okoliczności faktycznych winy w terminowym wniesieniu zażalenia. Jej błąd w zakresie wskazania adresu nie uniemożliwił dotarcia przesyłki do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy i doręczenia przesyłki zawierającej zażalenie. Dopiero nałożenie się na jej działanie decyzji pracownika sądu o nie przyjęciu przesyłki i jej zwrocie spowodowało niewniesienie zażalenia w terminie. W tych złożonych okolicznościach faktycznych należało uznać, że zasadne jest przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi.
W tej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 188 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., uchylił zaskarżone postanowienie i rozpoznał wniosek na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., przywracając skarżącej termin do wniesienia zażalenia.