III OZ 642/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie M. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, które oddaliło wniosek o wyłączenie sędziego i asesorów sądowych od orzekania w sprawie dotyczącej bezczynności N. sp. z o.o. w przedmiocie udostępnienia informacji prasowej. Skarżący domagał się wyłączenia sędziów i asesorów, argumentując wadliwość procedury ich powołania oraz niezgodność art. 19 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) z Konstytucją RP i EKPC. Sąd I instancji, opierając się na uchwale NSA z dnia 3 kwietnia 2023 r. (sygn. I FPS 3/22), uznał, że badanie okoliczności związanych z powołaniem sędziego i jego postępowaniem po powołaniu nie mieści się w zakresie art. 19 p.p.s.a., a powinno być rozpatrywane w trybie art. 5a ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych (p.u.s.a.). NSA w składzie rozpoznającym zażalenie podzielił to stanowisko, podkreślając rozłączność zakresów przedmiotowych obu przepisów i zasadę braku konkurencyjności środków ochrony prawnej. Sąd uznał, że skarżący nie wykazał istnienia obiektywnych okoliczności uzasadniających wątpliwości co do bezstronności sędziów i asesorów w kontekście rozpoznawanej sprawy, a zarzuty dotyczące wadliwości procedury powołania nie mogły stanowić podstawy do wyłączenia w trybie art. 19 p.p.s.a. NSA oddalił również wniosek o zawieszenie postępowania, wskazując, że kwestia dopuszczalności podważania statusu sędziów została rozstrzygnięta uchwałą siedmiu sędziów NSA.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących wyłączania sędziów w sądach administracyjnych, rozróżnienie między art. 19 p.p.s.a. a art. 5a p.u.s.a., a także kwestia wpływu procedury powołania sędziów na ich bezstronność.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej i proceduralnej, a jego zastosowanie może być ograniczone do spraw o podobnym charakterze faktycznym i prawnym.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wniosek o wyłączenie sędziego na podstawie art. 19 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może obejmować badanie okoliczności związanych z procedurą powołania sędziego i jego postępowaniem po powołaniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wniosek o wyłączenie sędziego na podstawie art. 19 p.p.s.a. nie obejmuje badania okoliczności związanych z powołaniem sędziego i jego postępowaniem po powołaniu. Te kwestie podlegają badaniu w trybie art. 5a ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
Uzasadnienie
Sąd I instancji, opierając się na uchwale NSA, stwierdził, że zakresy art. 19 p.p.s.a. i art. 5a p.u.s.a. są rozłączne. Zarzuty dotyczące wadliwości procedury powołania sędziego nie mogą być podstawą do jego wyłączenia w trybie art. 19 p.p.s.a.
Czy zarzuty dotyczące wadliwości procedury powołania sędziego lub asesora sądowego mogą stanowić samodzielną podstawę do jego wyłączenia od orzekania w sprawie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzuty dotyczące wadliwości procedury powołania sędziego lub asesora sądowego same w sobie nie stanowią podstawy do ich wyłączenia od orzekania w sprawie w trybie art. 19 p.p.s.a.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że wniosek o wyłączenie sędziego na podstawie art. 19 p.p.s.a. wymaga wskazania obiektywnych okoliczności budzących uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie. Kwestie związane z powołaniem sędziego powinny być rozpatrywane w odrębnym trybie.
Czy sąd administracyjny ma obowiązek zawiesić postępowanie, gdy rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego postępowania przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd może, ale nie musi zawiesić postępowanie na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., jeśli rozstrzygnięcie zależy od wyniku innego postępowania. Zawieszenie jest zasadne, gdy ma bezpośredni wpływ na wynik sprawy.
Uzasadnienie
NSA uznał, że zawieszenie postępowania w tej sprawie byłoby niezasadne, ponieważ kluczowe zagadnienie dotyczące dopuszczalności podważania statusu sędziów zostało już rozstrzygnięte uchwałą siedmiu sędziów NSA.
Przepisy (8)
Główne
p.p.s.a. art. 18
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 19
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
p.u.s.a. art. 5a
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 197 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 125 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 269 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wniosek o wyłączenie sędziego na podstawie art. 19 p.p.s.a. nie obejmuje badania okoliczności związanych z powołaniem sędziego. • Kwestie dotyczące powołania sędziego podlegają badaniu w trybie art. 5a p.u.s.a. • Zarzuty dotyczące wadliwości procedury powołania sędziego nie stanowią samodzielnej podstawy do jego wyłączenia. • Nie ma obowiązku zawieszania postępowania, gdy rozstrzygnięcie zależy od innego postępowania, jeśli kluczowe zagadnienie zostało już rozstrzygnięte.
Odrzucone argumenty
Art. 19 p.p.s.a. jest niezgodny z prawem do rzetelnej procedury sądowej (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, art. 6 EKPC, art. 47 KPPUE) z uwagi na ograniczenie badania wniosku o wyłączenie sędziego. • Osoba powołana na stanowisko sędziego z udziałem politycznej KRS nie jest 'sądem ustanowionym ustawą'. • Wniosek o zawieszenie postępowania do czasu zakończenia postępowania przed TSUE.
Godne uwagi sformułowania
przedmiotem wniosku o wyłączenie sędziego na podstawie art. 19 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest jedynie badanie okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. • zakres przedmiotowy art. 19 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie obejmuje badania spełnienia przez sędziego (asesora sądowego) sądu administracyjnego wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu i jego postępowaniu po powołaniu, o których stanowi art. 5a ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych. • zasada braku konkurencyjności środków ochrony prawnej, określana jako zasada jednotorowości obrony swych praw • kwestionowanie w ramach wniosku składanego w trybie art. 19 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi okoliczności związanych z powołaniem sędziego i jego postępowaniem po powołaniu mogłoby stanowić obejście szczególnego i sformalizowanego trybu przewidzianego w art. 5a ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych. • nie wystarcza do wyłączenia sędziego samo występowanie u strony podejrzenia, co do braku bezstronności sędziego, czy subiektywne przekonanie o negatywnym nastawieniu sędziego do strony. • nie ma podstaw do wyłączenia ich od rozpoznawania niniejszej sprawy z mocy ustawy (art. 18 p.p.s.a.), jak i nie zachodzą przyczyny wyłączenia wskazane w art. 19 p.p.s.a.
Skład orzekający
Wojciech Jakimowicz
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wyłączania sędziów w sądach administracyjnych, rozróżnienie między art. 19 p.p.s.a. a art. 5a p.u.s.a., a także kwestia wpływu procedury powołania sędziów na ich bezstronność."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej i proceduralnej, a jego zastosowanie może być ograniczone do spraw o podobnym charakterze faktycznym i prawnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii związanych z niezawisłością i bezstronnością sędziów, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie publiczne i prawnicze, zwłaszcza w kontekście reformy wymiaru sprawiedliwości.
“Czy wadliwe powołanie sędziego automatycznie dyskwalifikuje go z orzekania? NSA wyjaśnia granice wniosku o wyłączenie.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.