III OZ 617/23

III OZ 617/23 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2024-01-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-11-28
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Przemysław Szustakiewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Hasła tematyczne
Odrzucenie zażalenia
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 73 § 3 i § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 9 stycznia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M.H. i J.H. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 16 października 2023 r., sygn. akt II SPP/Gl 165/23 o odrzuceniu sprzeciwu od zarządzenia starszego referendarza sądowego WSA w Gliwicach z dnia 28 sierpnia 2023 r. o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania w sprawie ze skargi M.H. i J.H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 27 lutego 2023 r., nr [...] w przedmiocie przywrócenia stosunków wodnych na gruncie postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, postanowieniem z dnia 16 października 2023 r., sygn. akt II SPP/Gl 165/23, odrzucił sprzeciw M.H. i J.H. od zarządzenia starszego referendarza sądowego WSA w Gliwicach z dnia 28 sierpnia 2023 r. o pozostawieniu wniosku skarżących o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania.
W motywach rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że w sprawie kluczowa dla rozstrzygnięcia pozostawała okoliczność, że czternastodniowy termin do odbioru przesyłki zawierającej odpis zarządzenia o pozostawieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania, rozpoczął swój bieg w dniu 7 września 2023 r., tj. w dniu pozostawienia w placówce pocztowej wskazanej przesyłki. Skutek doręczenia tej przesyłki nastąpił zatem w dniu 21 września 2023 r., pomimo jej odebrania przez skarżącą w dniu 22 września 2023 r. WSA w Gliwicach wskazał, że w piśmiennictwie i orzecznictwie sądowoadministracyjnym uznaje się, iż odebranie pisma po upływie terminu, z którym wiąże się domniemanie doręczenia, nie zmienia skutków procesowych zaistniałego domniemania, również wtedy, gdy adresat odbierze przesyłkę już po 14 dniach. W takiej sytuacji art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, dalej P.p.s.a.) w dalszym ciągu będzie miał zastosowanie, a wynikające z tego przepisu domniemanie nie przestanie odnosić skutków prawnych. Innymi słowy, późniejsze odebranie na żądanie strony pisma po upływie terminu, o którym mowa w art. 73 § 3 P.p.s.a., na skutek bezprawnego jego przetrzymywania przez operatora pocztowego, nie obala doręczenia pisma w trybie art. 73 P.p.s.a. (por. B. Dauter [w] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz do art. 73, teza 2, LEX 2013). W świetle przedstawionych uwag należało uznać, że doręczenie odpisu zarządzenia z dnia 28 sierpnia 2023 r. nastąpiło w przypadku obojga skarżących w dniu 21 września 2023 r., a zatem termin do wniesienia sprzeciwu upływał bezskutecznie w dniu 28 września 2023 r. Tym samym skoro sprzeciw został wniesiony w dniu 29 września 2023 r. (data nadania w urzędzie pocztowym), to uznać należało, że wniesiono go z uchybieniem terminu przewidzianego w art. 259 § 1 P.p.s.a.
Z powyższym postanowieniem nie zgodzili się skarżący, wnosząc zażalenie i domagając się jego uchylenia i przyznania i ustanowienia pełnomocnika z urzędu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zasadnie Sąd pierwszej instancji odwołał się w swoich rozważaniach do treści art. 73 § 3 i § 4 P.p.s.a. dotyczącego fikcji doręczenia pisma sądowego. Doręczenie przesyłki sądowej w tym trybie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia czternastodniowego terminu, liczonego od dnia pierwszej nieudanej próby doręczenia, o której adresat dowiaduje się ze stosownego zawiadomienia - awizo. Od daty na zawiadomieniu należy liczyć czternastodniowy termin do przyjęcia domniemania doręczenia pisma. Domniemanie to polega na założeniu, że adresat przesyłki zapoznał się z jej treścią ostatniego dnia tego terminu, a zatem z tą datą wiążą się również odpowiednie skutki procesowe, jak chociażby bieg terminu do złożenia środka odwoławczego. W niniejszej sprawie, pierwsza nieudana próba doręczenia przesyłki sądowej zawierającej zarządzenie o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania, miała miejsce w dniu 7 września 2023 r. Zatem od tego dnia należy liczyć czternastodniowy termin do przyjęcia domniemania doręczenia pisma, które w realiach rozpoznawanej sprawy nastąpiło w dniu 21 września 2023 r. Moment faktycznego odebrania przesyłki sądowej, gdy jej odbiór nastąpił po upływie 14 dni od jej złożenia w placówce pocztowej, nie obala doręczenia pisma w trybie art. 73 § 4 P.p.s.a. Zatem fakt, że wnoszący zażalenie odebrali pismo sądowe 22 września 2023 r. nie wpływa na ustalenie terminu, z upływem którego doręczenie pisma należy uważać za dokonane.
W konsekwencji, termin do wniesienia sprzeciwu na zarządzenie z dnia 28 sierpnia 2023 r. upłynął z dniem 28 września 2023 r. Sprzeciw na to zarządzenie został zaś wniesiony w dniu 29 września 2023 r. WSA Gliwicach słusznie więc uznał, że sprzeciw ten należało odrzucić, jako wniesiony po terminie.
W świetle powyższego, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem, a zażalenie należy oddalić.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.