III OZ 611/22

Naczelny Sąd Administracyjny2022-10-11
NSAAdministracyjneŚredniansa
wstrzymanie wykonaniaprzywrócenie stanu poprzedniegoprawo wodnepostępowanie administracyjnesądownictwo administracyjnezażalenieszkodatrudne do odwrócenia skutki

NSA oddalił zażalenie na postanowienie WSA odmawiające wstrzymania wykonania decyzji nakazującej przywrócenie stanu poprzedniego gruntu, uznając brak podstaw do wstrzymania wykonania.

NSA rozpoznał zażalenie na postanowienie WSA, które odmówiło wstrzymania wykonania decyzji nakazującej przywrócenie stanu poprzedniego gruntu. Skarżąca argumentowała, że wykonanie decyzji spowoduje zniszczenie ogrodzenia, koszty rozbiórki oraz zalanie nieruchomości i drogi. WSA uznał te argumenty za niewystarczające i nie wskazujące na niebezpieczeństwo znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. NSA podzielił stanowisko WSA, podkreślając, że na etapie wniosku o wstrzymanie wykonania sąd nie bada merytorycznej zasadności decyzji, a jedynie ocenia, czy istnieją przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie R.C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, które odmówiło wstrzymania wykonania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze. Decyzja ta nakazywała przywrócenie poprzedniego stanu gruntu. Skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonania, wskazując na ryzyko zniszczenia ogrodzenia, konieczność poniesienia kosztów rozbiórki, a także potencjalne zalanie nieruchomości i podmycie drogi powiatowej w wyniku niekontrolowanego spływu wody. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał te argumenty za niewystarczające, stwierdzając, że nie wskazują one na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody ani spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Sąd I instancji podkreślił, że konieczność poniesienia wydatków nie ma charakteru nieodwracalnego, a ewentualne szkody mogą być naprawione na drodze odszkodowawczej. Ponadto, argumenty skarżącej uznano za ogólne. Naczelny Sąd Administracyjny podzielił to stanowisko. Zgodnie z art. 61 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wstrzymanie wykonania może nastąpić jedynie w przypadku niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. NSA zaznaczył, że na etapie rozpoznawania wniosku o wstrzymanie wykonania sąd nie jest uprawniony do merytorycznej kontroli sprawy. Argumenty dotyczące braku wykonalności decyzji lub hipotetycznych negatywnych konsekwencji nie mogą być skuteczne na tym etapie. Sąd podkreślił, że wstrzymanie wykonania ma na celu czasowe uniemożliwienie wywołania skutków wynikających bezpośrednio i obiektywnie z zaskarżonej decyzji, a nie zaspokojenie obaw wnioskodawcy o niezgodności decyzji z prawem. W związku z tym, zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie, a zaskarżone postanowienie WSA było zgodne z prawem.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd na tym etapie nie jest uprawniony do merytorycznej kontroli sprawy.

Uzasadnienie

Sąd bada jedynie, czy zachodzą przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a. (niebezpieczeństwo znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków), a nie zasadność merytoryczną zaskarżonej decyzji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (4)

Główne

p.p.s.a. art. 61 § § 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wstrzymanie wykonania następuje, gdy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 61 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Argumenty skarżącej dotyczące potencjalnej szkody i trudnych do odwrócenia skutków nie spełniają wymogów z art. 61 § 3 p.p.s.a. na etapie wniosku o wstrzymanie wykonania. Sąd na etapie wniosku o wstrzymanie wykonania nie bada merytorycznej zasadności decyzji administracyjnej. Skutki hipotetyczne lub wynikające z oceny merytorycznej decyzji nie mogą stanowić podstawy do wstrzymania jej wykonania.

Odrzucone argumenty

Wykonanie decyzji spowoduje zniszczenie ogrodzenia i konieczność poniesienia kosztów rozbiórki. Wykonanie decyzji spowoduje zalanie nieruchomości i podmycie drogi powiatowej. Argumenty wniosku mają ogólny charakter i nie wskazują na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

Godne uwagi sformułowania

Sąd I instancji nie jest uprawniony do merytorycznej kontroli sprawy. Wstrzymanie wykonania jest instytucją prawną, która pozwala na czasowym uniemożliwieniu wywołania przez dane rozstrzygnięcie skutków, które wynikają bezpośrednio i obiektywnie z zaskarżonej decyzji. Nie chodzi zatem o skutki hipotetyczne, które mogą zaistnieć w ocenie wnioskodawcy na skutek niezgodności z prawem decyzji będącej przedmiotem skargi.

Skład orzekający

Jerzy Stelmasiak

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek wstrzymania wykonania decyzji administracyjnej na gruncie art. 61 § 3 p.p.s.a., w szczególności rozróżnienie między skutkami obiektywnymi a hipotetycznymi oraz zakres kognicji sądu na tym etapie postępowania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji nakazującej przywrócenie stanu poprzedniego gruntu, ale zasady ogólne mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy proceduralnych aspektów wstrzymania wykonania decyzji administracyjnej. Choć kluczowa dla prawników procesowych, może być mniej interesująca dla szerszej publiczności ze względu na brak nietypowych faktów.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III OZ 611/22 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2022-10-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-09-08
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jerzy Stelmasiak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Sygn. powiązane
II SA/Wr 130/22 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2023-01-31
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak po rozpoznaniu w dniu 11 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R.C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 4 kwietnia 2022 r. sygn. akt II SA/Wr 130/22 o odmowie wstrzymania wykonania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze z 30 listopada 2021 r. nr [...] w sprawie ze skargi R.C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze z 30 listopada 2021 r. nr [...] w przedmiocie nakazu przywrócenia stanu poprzedniego gruntu postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z 4 kwietnia 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odmówił R.C. (dalej: skarżąca) wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze z 30 listopada 2021 r. w przedmiocie nakazu przywrócenia poprzedniego stanu gruntu.
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że w skardze skarżąca zawarła wniosek wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W ocenie skarżącej, wykonanie decyzji spowoduje szkodę w postaci zniszczenia ogrodzenia, a ponadto spowoduje konieczność poniesienia kosztów fragmentarycznej rozbiórki. Będzie to skutkiem niekontrolowanego spływu wody na nieruchomość skarżącej, zalania budynku oraz podmycia drogi powiatowej.
Odmawiając wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Sąd I instancji wyjaśnił, że podnoszone przez skarżącą argumenty nie wskazują na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Konieczność poniesienia wydatków w celu wykonania decyzji nie ma charakteru nieodwracalnego. Skarb Państwa ponosi bowiem odpowiedzialność odszkodowawczą za szkody wyrządzone aktem niezgodnym z prawem. Ponadto Sąd I instancji wskazał, że argumenty wniosku mają ogólny, a zatem niewystarczający charakter. Sąd I instancji wyjaśnił także, że nakaz zlikwidowania podmurówki betonowej wraz z fragmentem posadowionego na niej betonowego ogrodzenia został ograniczony do szerokości dochodzącego do tego ogrodzenia rowu melioracyjnego. Powyższe nie spowoduje zniszczenia całego ogrodzenia i możliwe będzie ponowne wykonanie części podlegającej rozbiórce.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła skarżąca.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej: p.p.s.a.) wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Stosownie zaś do art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu I instancji wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Na etapie rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Sąd I instancji nie jest uprawniony do merytorycznej kontroli sprawy. W konsekwencji argumenty odnoszące się do braku wykonalności pkt 1 zaskarżonej decyzji nie mogły zostać skutecznie podniesione na tym etapie postępowania sądowego. Dotyczy to również argumentów dotyczących zalania i zniszczenia znajdującego się na działce skarżącej starodrzewu, ponieważ opierają się one na stwierdzeniu, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje negatywne konsekwencje, które nie wynikają w żaden sposób z tego rozstrzygnięcia. Skarżąca oczekuje od Sądu I instancji dokonania oceny materiału dowodowego sprawy na etapie rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, co nie jest dopuszczalne w świetle obowiązujących przepisów p.p.s.a. Wstrzymanie wykonania jest instytucją prawną, która pozwala na czasowym uniemożliwieniu wywołania przez dane rozstrzygnięcie skutków, które wynikają bezpośrednio i obiektywnie z zaskarżonej decyzji. Nie chodzi zatem o skutki hipotetyczne, które mogą zaistnieć w ocenie wnioskodawcy na skutek niezgodności z prawem decyzji będącej przedmiotem skargi. Powyższe oznacza, że zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie, a zaskarżone postanowienie Sądu I instancji było zgodne z prawem.
Z tych względów i na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI