III OZ 60/26

III OZ 60/26 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2026-03-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2026-01-29
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Przemysław Szustakiewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2026 poz 143
ART.61 §3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia S.N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 listopada 2025 r., sygn. akt VIII SA/Wa 773/25 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonego rozkazu personalnego w sprawie ze skargi S.N. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia 18 sierpnia 2025 r., nr 3787 w przedmiocie zwolnienia z zajmowanego stanowiska i mianowania na inne stanowisko postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, postanowieniem z dnia 14 listopada 2025 r., sygn. akt VIII SA/Wa 773/25, odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego rozkazu personalnego Komendanta Głównego Policji z dnia 18 sierpnia 2025 r., nr 3787 w przedmiocie zwolnienia z zajmowanego stanowiska i mianowania na inne stanowisko służbowe.
W motywach rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że celem instytucji wstrzymania wykonania decyzji, o której mowa w przepisie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: "P.p.s.a.") jest zapewnienie skarżącemu ochrony tymczasowej w toku sądowej kontroli skarżonego aktu przed następstwami wadliwych aktów lub czynności organów administracji publicznej, których wykonanie może doprowadzić do wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Udzielenie ochrony tymczasowej ma na celu przede wszystkim wstrzymanie skutków prawnych, które akt ten wywołuje, wiąże się więc zawsze z próbą zapobieżenia wystąpienia wyżej wskazanych zagrożeń, które mogą wystąpić jako następstwo wykonania aktu lub czynności. Udzielenie tej ochrony ma więc na celu umożliwić realizację uprawnień strony, a więc musi zmierzać do oceny, czy wobec zakończenia postępowania administracyjnego na skutek wydania skarżonego aktu, sytuacja prawna strony zmieniła się w stosunku do jej sytuacji w trakcie postępowania. Przesłanką zastosowania instytucji wstrzymania wykonania jest niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Instytucja ta nie służy odwróceniu już zaistniałych następstw wykonania decyzji. Nie ma zatem podstaw do jej zastosowania, gdy wszystkie skutki, które mogły wyniknąć z wykonania decyzji już wystąpiły. W sytuacji zatem, gdy decyzja (rozkaz personalny) został już wykonany - tak jak ma to miejsce w niniejszej sprawie – nie ma podstaw do wstrzymania jego wykonania. Skoro bowiem postanowienie Sądu ma uchronić stronę przed skutkami wykonania decyzji, to jej wykonanie niweczy cel zastosowania instytucji, o której mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. Wykonanie decyzji przemawia za tym, że nie jest już możliwe – poprzez wstrzymanie jej wykonania – osiągnięcie celu, jaki przyświeca instytucji ustanowionej w art. 61 § 3 P.p.s.a. Nie ma bowiem możliwości odwrócenia dokonanych już czynności.
Z powyższym postanowieniem nie zgodziła się skarżąca, wnosząc zażalenie i domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia i wstrzymania wykonania zaskarżonego rozkazu personalnego. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzuciła naruszenie art. 61 § 3 P.p.s.a. przez jego błędne zastosowanie, polegające na przyjęciu, że w niniejszej sprawie brak jest podstaw do wstrzymania wykonania zaskarżonego rozkazu personalnego z uwagi na ustalenie, że rozkaz personalny został już wykonany, podczas gdy całkowicie pominięte zostały pozostałe okoliczności sprawy wskazujące na to, że skarżąca pozostaje na zwolnieniu lekarskim nieprzerwanie od 30 czerwca 2025 r., zatem zaskarżony rozkaz personalny nie został w stosunku do niej wykonany, co w przypadku jego wykonania skutkuje zaistnieniem niebezpieczeństwa spowodowania trudnych do odwrócenia skutków z uwagi na to, że przeniesienie skarżącej na nowe stanowisko służbowe, podporządkowane osobie o ugruntowanej w przeszłości negatywnej relacji interpersonalnej, grozi poważnym konfliktem wewnątrz zespołu, dalszą eskalacją napięcia, a przede wszystkim – może skutkować nieodwracalnym pogorszeniem stanu psychicznego i zdrowotnego skarżącej, co w efekcie może prowadzić do przedwczesnego zakończenia służby lub jej dezaktywizacji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 61 § 1 P.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Po przekazaniu sądowi skargi Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy, o czym stanowi art. 61 § 3 P.p.s.a.
Przesłanki wstrzymania wykonania decyzji dotyczą zdarzeń przyszłych, będących spodziewanym skutkiem wykonania aktu lub czynności, czy to w drodze egzekucji administracyjnej, czy to w wyniku działań osób trzecich realizujących swoje uprawnienia lub obowiązki. Skutki te mają w ocenie wniosku znaczenie niejako potencjalne. Nie jest wymagane, żeby w jakimś zakresie, mniejszym lub większym rzeczywiście wystąpiły. Przepis art. 61 § 3 zd. 1 P.p.s.a. wymaga jedynie zagrożenia ich wystąpienia ("zachodzi niebezpieczeństwo"), czyli można się ich spodziewać na podstawie racjonalnej oceny zakresu, zasad i tytułu wykonania aktu lub czynności w czasie zawisłości sprawy w sądzie administracyjnym (por. J. Borkowski, Wstrzymanie wykonania decyzji w postępowaniu kasacyjnym, Monitor Prawniczy, 2006 r., nr 14, s. 677).
W konsekwencji uznać należy, że zastosowanie ochrony przewidzianej w art. 61 § 3 P.p.s.a. ma zastosowanie tylko i wyłącznie w stosunku do decyzji, które nadają się do wykonania. W sytuacji, gdy decyzja została już wykonana, brak jest podstaw prawnych do wydawania postanowienia o wstrzymaniu jej wykonania. Skoro bowiem postanowienie Sądu ma uchronić stronę przed skutkami wykonania decyzji, to jej wykonanie niweczy cel zastosowania instytucji z art. 61 § 3 P.p.s.a.
Z taką właśnie sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Jak wynika z akt sprawy, Komendant Główny Policji rozkazem personalnym z dnia 18 sierpnia 2025 r., uchylił zaskarżony rozkaz personalny w części dotyczącej daty zwolnienia z zajmowanego stanowiska i ustalił tę datę na dzień 14 września 2025 r. oraz ustalił datę mianowania na stanowisko służbowe na dzień 15 września 2025 r., w pozostałej części zaskarżony rozkaz personalny utrzymał w mocy. Zatem swoje skutki zaskarżony rozkaz personalny wywołał z dniem 14 września 2025 r. Oznacza to, że w dniu wydania przez Sąd pierwszej instancji zaskarżonego postanowienia, rozkaz personalny był już wykonany, a skutek, którego wstrzymania domagała się skarżąca, już wystąpił. Wyjaśnić przy tym należy, że wbrew twierdzeniom skarżącej, pozostawanie na zwolnieniu lekarskim nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego rozkazu personalnego.
W tej sytuacji, negatywne dla skarżącej skutki mogą zostać zniwelowane jedynie wówczas, gdy skarga zostanie uwzględniona.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.