III OZ 598/24

III OZ 598/24 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-01-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-12-12
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Mirosław Wincenciak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
650  Sprawy świadczeń społecznych w drodze wyjątku
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Sygn. powiązane
II SA/Wa 1379/24 - Postanowienie WSA w Warszawie z 2024-11-12
III OZ 221/25 - Postanowienie NSA z 2025-05-13
Skarżony organ
Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 46 §  2 pkt 1 lit. b i art. 58 §  1 pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosław Wincenciak po rozpoznaniu w dniu 21 stycznia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia małoletniego L.W. reprezentowanego przez opiekuna prawnego H.N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 listopada 2024 r. sygn. akt II SA/Wa 1379/24 o odrzuceniu skargi małoletniego L.W. reprezentowanego przez opiekuna prawnego H.N. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 4 lipca 2024 r. nr 992700.620.348.2024-SWO w przedmiocie renty rodzinnej w drodze wyjątku postanawia oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Małoletni L.W., reprezentowany przez opiekuna prawnego H.N., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 4 lipca 2024 r. nr 992700.620.348.2024-SWO w przedmiocie renty rodzinnej w drodze wyjątku.
W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 sierpnia 2024 r., opiekun prawny skarżącego został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi w terminie 7 dni, pod rygorem jej odrzucenia, poprzez nadesłanie numeru PESEL opiekuna prawnego oraz małoletniego dziecka.
Z akt sprawy wynika, że powyższe wezwanie zostało doręczone opiekunowi prawnemu małoletniego w dniu 3 września 2024 r. (karta 21 akt sądowych), jednak braki formalne skargi nie zostały uzupełnione.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 12 listopada 2024 r. sygn. akt II SA/Wa 1379/24 odrzucił skargę.
W uzasadnieniu postanowienia podał, że skarga na akt organu administracji publicznej składana do wojewódzkiego sądu administracyjnego powinna spełniać wymogi formalne określone w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej w skrócie: "p.p.s.a."). Podstawowe wymogi, które powinny spełniać pisma w postępowaniu sądowym określone zostały w art. 46 i art. 47 p.p.s.a. Zgodnie z art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a., pismo strony, gdy jest pierwszym pismem w sprawie, powinno zawierać numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną oraz numer PESEL jej przedstawiciela ustawowego, jeżeli są obowiązani do jego posiadania albo posiadają go, nie mając takiego obowiązku. W świetle natomiast uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lipca 2023 r. sygn. akt II GPS 3/22, niezachowanie określonego w art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a. wymogu podania w skardze, będącej pierwszym pismem w sprawie, numeru PESEL jest brakiem formalnym, który powinien być uzupełniony w trybie art. 49 § 1 w związku z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. bez względu na to, czy ten numer znajduje się w aktach administracyjnych, którymi dysponuje sąd. Jak wynika z akt niniejszej sprawy, opiekun prawny małoletniego został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi w postaci nadesłania swojego numeru PESEL oraz numeru PESEL małoletniego dziecka, wraz z pouczeniem o skutkach niezastosowania się do wezwania w wyznaczonym terminie. Powyższe wezwanie zostało odebrane przez opiekuna prawnego małoletniego w dniu 3 września 2024 r., zatem termin do uzupełnienia braków formalnych upłynął w dniu 10 września 2024 r. W zakreślonym przez Sąd terminie braki formalne skargi nie zostały uzupełnione, a więc skarga podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.
Powyższe postanowienie stało się przedmiotem zażalenia małoletniego L.W., reprezentowanego przez opiekuna prawnego H.N., do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych skargi. W uzasadnieniu zażalenia opiekun prawny wskazał, że wezwanie Sądu w zakresie uzupełnienia braków formalnych skargi, poprzez podanie numerów PESEL, odebrał w dniu 3 września 2024 r., jednakże nie zapoznał się on z jego treścią zaraz po odebraniu, a następnie pismo zaginęło.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 57 § 1 p.p.s.a., skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Pismo procesowe strony powinno spełniać określone warunki formalne, bez których nie można mu nadać prawidłowego biegu. Wymogi formalne składanych pism zostały uregulowane w art. 46 p.p.s.a. Zgodnie z art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a., poza elementami wymienionymi w § 1 tego przepisu pismo strony powinno ponadto zawierać, w przypadku, gdy jest pierwszym pismem w sprawie – numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną, oraz numer PESEL jej przedstawiciela ustawowego, jeżeli są obowiązani do jego posiadania albo posiadają go, nie mając takiego obowiązku. W sytuacji, gdy brak jest jednego z elementów pisma wymienionych w art. 46 p.p.s.a., obowiązkiem sądu, zgodnie z art. 49 § 1 p.p.s.a., jest wezwanie strony do uzupełnienia lub poprawienia pisma w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Takim przepisem szczególnym jest przepis art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że sąd odrzuca skargę, jeżeli w wyznaczonym terminie nie uzupełniono jej braków formalnych. Powyższe przepisy mają charakter bezwzględnie obowiązujący, a zatem w przypadku nieuzupełnienia przez stronę skarżącą braków formalnych skargi w wyznaczonym terminie, sąd zobowiązany jest do odrzucenia skargi.
W rozpoznawanej sprawie sam fakt nieuzupełnienia braku formalnego skargi, poprzez podanie numeru PESEL opiekuna prawnego oraz małoletniego skarżącego, jest bezsporny i nie jest kwestionowany. Skoro zatem, pomimo prawidłowo doręczonego opiekunowi prawnemu w dniu 3 września 2024 r. wezwania Sądu do uzupełnienia braku formalnego skargi, wraz z pouczeniem o skutkach niewykonania tego wezwania, nie zostało ono przez niego wykonane, to Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawidłowo odrzucił skargę jako niedopuszczalną.
Ponadto należy wskazać, iż Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów w uchwale z dnia 3 lipca 2023 r. sygn. akt II GPS 3/22 stwierdził, że niezachowanie, określonego w art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a., wymogu podania w skardze, będącej pierwszym pismem w sprawie, numeru PESEL, jest brakiem formalnym, który powinien być uzupełniony w trybie art. 49 § 1 w związku z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. bez względu na to, czy ten numer znajduje się w aktach administracyjnych, którymi dysponuje sąd.
Dodatkowo wyjaśnić należy, iż podnoszone przez opiekuna prawnego małoletniego skarżącego w uzasadnieniu zażalenia okoliczności nie mają wpływu na ocenę prawidłowości zaskarżonego postanowienia. Będą one rozważane przez Sąd pierwszej instancji przy rozpoznawaniu złożonego razem z zażaleniem wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi, natomiast w niniejszym postępowaniu – dotyczącym wyłącznie formalnej kwestii odrzucenia skargi z powodu nieuzupełnienia braku formalnego w wyznaczonym terminie – okoliczności te nie mogły podlegać ocenie.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji postanowienia.