III OZ 583/22

Naczelny Sąd Administracyjny2022-10-04
NSAochrona środowiskaŚredniansa
odpadyzbieranie odpadówochrona środowiskawstrzymanie wykonaniadecyzja administracyjnapostępowanie sądowoadministracyjnewykonalność decyzjizażalenieGDOŚNSA

NSA oddalił zażalenie spółki na postanowienie WSA odmawiające wstrzymania wykonania decyzji GDOŚ, uznając, że decyzja ta nie nadaje się do wykonania.

Spółka złożyła zażalenie na postanowienie WSA, które odmówiło wstrzymania wykonania decyzji Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska. Spółka argumentowała, że decyzja ta nakłada na nią obowiązek zaprzestania zbierania odpadów z powodu utraty mocy poprzedniego zezwolenia, co prowadzi do poważnych konsekwencji finansowych i rynkowych. NSA oddalił zażalenie, stwierdzając, że decyzja GDOŚ nie jest aktem podlegającym wykonaniu w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a., a obowiązek zaprzestania działalności wynika z ustawy, a nie zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie E. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, które odmówiło wstrzymania wykonania decyzji Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska. Spółka domagała się wstrzymania wykonania decyzji, argumentując, że jej wykonanie spowoduje znaczne szkody i trudne do odwrócenia skutki. Kluczowym elementem sporu była wykonalność decyzji GDOŚ z dnia 2 marca 2022 r., która uchyliła decyzję organu I instancji i umorzyła postępowanie administracyjne. Spółka twierdziła, że decyzja ta nakłada na nią obowiązek zaprzestania zbierania odpadów, ponieważ jej poprzednie zezwolenie utraciło moc z mocy ustawy. Podkreślała, że jest to jej jedyna działalność gospodarcza i jej zaprzestanie doprowadzi do utraty kontrahentów, płynności finansowej, pozycji rynkowej, a nawet likwidacji spółki. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, podzielając stanowisko WSA. Sąd wskazał, że instytucja ochrony tymczasowej (wstrzymanie wykonania aktu) ma zastosowanie jedynie do aktów, które nadają się do wykonania, czyli nakładają obowiązek lub zakaz, i które nie zostały jeszcze wykonane. W ocenie NSA, decyzja GDOŚ nie posiadała charakteru wykonalności, gdyż nie nakładała na spółkę żadnych obowiązków podlegających wykonaniu. Konieczność zaprzestania zbiórki odpadów wynikała z utraty mocy poprzedniego zezwolenia z mocy ustawy, a nie zaskarżonej decyzji. W związku z tym, sąd uznał, że nie zostały spełnione przesłanki z art. 61 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a WSA zasadnie odmówił wstrzymania wykonania decyzji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, taka decyzja nie nadaje się do wykonania, ponieważ nie nakłada na stronę żadnych obowiązków ani zakazów podlegających wykonaniu w sposób dobrowolny lub przymusowy.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że instytucja wstrzymania wykonania aktu administracyjnego dotyczy aktów, które wymagają wykonania, czyli nakładają obowiązek lub zakaz. Decyzja uchylająca poprzednie zezwolenie i stwierdzająca jego utratę mocy z mocy ustawy nie nakłada nowych obowiązków, a obowiązek zaprzestania działalności wynika z samej ustawy, a nie zaskarżonej decyzji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (3)

Główne

p.p.s.a. art. 61 § § 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Instytucja ochrony tymczasowej (wstrzymanie wykonania aktu) jest możliwa jedynie w stosunku do aktów, które nadają się do wykonania, tj. nakładają na adresata obowiązek określonego zachowania bądź też obowiązek powstrzymania się od podejmowania określonych działań, a nadto takich, które nie zostały jeszcze wykonane.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § § 1 i 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Decyzja Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska nie nadaje się do wykonania w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a., ponieważ nie nakłada na skarżącą spółkę żadnych obowiązków podlegających wykonaniu. Obowiązek zaprzestania zbierania odpadów wynika z utraty mocy zezwolenia z mocy ustawy, a nie zaskarżonej decyzji.

Odrzucone argumenty

Zaskarżona decyzja posiada charakter wykonalności, a jej wykonanie spowoduje znaczne szkody i trudne do odwrócenia skutki dla spółki, w tym utratę kontrahentów, płynności finansowej i pozycji rynkowej.

Godne uwagi sformułowania

akt lub czynność, którego wstrzymania żąda strona, nadaje się do wykonania i wymaga wykonania przez wykonanie aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie przymusu państwowego (egzekucji) do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie

Skład orzekający

Piotr Korzeniowski

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'akt nadający się do wykonania' w kontekście art. 61 § 3 p.p.s.a., zwłaszcza w sprawach dotyczących utraty mocy zezwoleń z mocy prawa."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której decyzja jedynie stwierdza utratę mocy zezwolenia z mocy ustawy, a nie nakłada nowych obowiązków.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej instytucji procesowej (wstrzymanie wykonania) i jej zastosowania w specyficznej sytuacji prawnej, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego i sądowoadministracyjnego.

Kiedy decyzja administracyjna nie podlega wstrzymaniu wykonania? NSA wyjaśnia kluczowe kryteria.

Sektor

ochrona środowiska

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III OZ 583/22 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2022-10-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-09-05
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Piotr Korzeniowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6135 Odpady
Sygn. powiązane
IV SA/Wa 782/22 - Wyrok WSA w Warszawie z 2022-07-06
Skarżony organ
Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Piotr Korzeniowski po rozpoznaniu w dniu 4 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia E. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 maja 2022 r., sygn. akt IV SA/Wa 782/22 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi E. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia 2 marca 2022 r., znak DOA-WSzAOP.4722.5.2020.MM w przedmiocie uchylenia decyzji ostatecznej i umorzenia postępowania administracyjnego postanawia oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 30 maja 2022 r., sygn. akt IV SA/Wa 782/22, po rozpoznaniu wniosku E. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. (dalej: "Spółka"), odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia 2 marca 2022 r.
W motywach rozstrzygnięcia Sąd I instancji wskazał, że zastosowanie instytucji ochrony tymczasowej, o której mowa w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej w skrócie jako "p.p.s.a."), jest możliwe jedynie w stosunku do aktów, które nadają się do wykonania, a więc takich, które nakładają na adresata obowiązek określonego zachowania bądź też obowiązek powstrzymania się od podejmowania określonych działań, a nadto takich, które nie zostały jeszcze wykonane.
W ocenie WSA w Warszawie zaskarżona decyzja w przedmiocie uchylenia decyzji organu I instancji oraz umorzenia postępowania administracyjnego nie posiada charakteru wykonalności, gdyż nie jest aktem administracyjnym mającym na celu spowodowanie, w sposób dobrowolny lub przymusowy, zaistnienia takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła Spółka, wnosząc o jego uchylenie lub zmianę.
W uzasadnieniu zażalenia Spółka podniosła, iż zaskarżona decyzja posiada charakter wykonalności. Wskazano, że Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska w decyzji z dnia 2 marca 2022 r. uchylającej decyzję organu I instancji i umarzającej postępowanie administracyjne stwierdził, że decyzja Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia 10 marca 2016 r. zezwalająca Spółce na zbieranie odpadów utraciła moc w dniu 5 marca 2020 r. i z tym dniem przestała obowiązywać w obrocie (z mocy ustawy). W związku z powyższym, w ocenie Spółki ciąży na niej obowiązek zaprzestania zbierania odpadów, albowiem nie może ona prowadzić działalności na podstawie wygasłej decyzji. Spółka podkreśliła, iż decyzja ta pociąga za sobą konsekwencje polegające na zaprzestaniu odbierania odpadów, a także utracie: kontrahentów, płynności finansowej, pozycji na rynku. Istnieje także możliwość likwidacji Spółki. Wskazano także, iż zbiórka odpadów jest jedyną działalnością gospodarczą prowadzoną przez Spółkę. Decyzja zezwalająca Spółce na zbiórkę odpadów jest zatem podstawą jej funkcjonowania. Powyższe okoliczności w ocenie Spółki wskazują na ziszczenie się przesłanek ochrony tymczasowej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli w wyniku jego wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Kluczowa jest zatem ocena czy akt lub czynność, którego wstrzymania żąda strona, nadaje się do wykonania i wymaga wykonania. Przez wykonanie aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie przymusu państwowego (egzekucji) do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie (por. postanowienie NSA z 17 listopada 2021 r., sygn. akt I GZ 357/21).
W niniejszej sprawie WSA w Warszawie zastosował powołane wyżej przepisy w sposób prawidłowy. Wniosek w powyższym przedmiocie dotyczył decyzji, która w żaden sposób nie nakładała na skarżącą Spółkę żadnych obowiązków podlegających wykonaniu w sposób dobrowolny, czy też przymusowy.
Decyzją z dnia 2 marca 2022 r. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska uchylił decyzję organu I instancji, w której odmówiono zmiany decyzji zezwalającej Spółce na zbieranie odpadów. Z samej istotny tego typu decyzji wynika, że jej wydanie nie wiąże się dla stron z obowiązkiem działania, zaniechania, czy też nakazem znoszenia zachowania innych podmiotów. Organy nie mają natomiast możliwości użycia środka przymusu do doprowadzenia do stanu zgodnego z treścią zaskarżonej decyzji. Podnoszona przez Spółkę konieczność zaprzestania zbiórki odpadów, do czego wyżej wymieniona była uprawniona na podstawie decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia 10 marca 2016 r., wynika z utraty mocy wyżej wymienionej decyzji. Nastąpiło to z mocy ustawy w dniu 5 marca 2020 r., a nie z mocy skarżonej decyzji. Okoliczność tę podkreśliła sama skarżąca w złożonym zażaleniu.
Reasumując powyżej przytoczone okoliczności, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż w sprawie nie zostały spełnione przesłanki z art. 63 § 3 p.p.s.a. W konsekwencji WSA w Warszawie zasadnie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Z uwagi na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI