III OZ 581/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił zażalenie Starosty na postanowienie WSA o wymierzeniu grzywny za nieterminowe przekazanie skargi, uznając, że upadłość wnioskodawczyni nie pozbawiała jej legitymacji procesowej w tej sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny wymierzył Staroście grzywnę za nieterminowe przekazanie skargi dotyczącej bezczynności organu w sprawie usunięcia odpadów. Starosta wniósł zażalenie, argumentując, że wnioskodawczyni, będąc w upadłości, utraciła zdolność procesową. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, stwierdzając, że upadłość nie pozbawia zdolności procesowej, a sprawa dotycząca grzywny za bezczynność nie wchodziła w skład masy upadłości, co czyniło wniosek M. J. skutecznym.
Sprawa dotyczyła zażalenia Starosty Olkuskiego na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, które wymierzyło Staroście grzywnę w wysokości 500 zł za nieterminowe przekazanie sądowi skargi M. J. dotyczącej bezczynności i przewlekłości organu w sprawie usunięcia odpadów. Starosta argumentował, że M. J., będąc w stanie upadłości, utraciła zdolność procesową, a jej wniosek o wymierzenie grzywny powinien być uznany za bezskuteczny. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, podkreślając, że grzywna ma charakter dyscyplinujący i represyjny, a jej wymierzenie jest uzależnione od uchybienia przez organ terminowi do przekazania skargi. Sąd wskazał, że ogłoszenie upadłości nie wpływa na zdolność procesową upadłego, a postępowanie w sprawie grzywny za bezczynność nie dotyczyło masy upadłości, ponieważ wyłączono z niej nieruchomości będące przedmiotem sporu. W związku z tym, wniosek M. J. był dopuszczalny i skuteczny, a grzywna została wymierzona prawidłowo.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, osoba fizyczna, wobec której ogłoszono upadłość, posiada zdolność procesową do złożenia wniosku o wymierzenie grzywny organowi administracji za nieterminowe przekazanie skargi, jeśli przedmiotowa sprawa nie dotyczy masy upadłości.
Uzasadnienie
Ogłoszenie upadłości nie wpływa na zdolność procesową upadłego, a jedynie na jego legitymację procesową w sprawach dotyczących masy upadłości. W tej sprawie, postępowanie dotyczące grzywny za bezczynność organu nie wchodziło w skład masy upadłości, ponieważ wyłączono z niej nieruchomości będące przedmiotem sporu, co czyniło wniosek M. J. dopuszczalnym i skutecznym.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (11)
Główne
p.p.s.a. art. 55 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 54 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Prawo upadłościowe art. 144 § 1
Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe
Prawo upadłościowe art. 144 § 2
Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 197 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 154 § 6
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Prawo upadłościowe art. 26 § 1
Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe
Prawo upadłościowe art. 145 § 1
Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe
Prawo upadłościowe art. 146
Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe
Konstytucja RP art. 45 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nieterminowe przekazanie skargi przez organ administracji do sądu administracyjnego. Sprawa dotycząca grzywny za bezczynność organu nie wchodzi w skład masy upadłości wnioskodawczyni.
Odrzucone argumenty
Wnioskodawczyni, będąc w upadłości, utraciła zdolność procesową do złożenia wniosku o wymierzenie grzywny. Wniosek o wymierzenie grzywny powinien zostać odrzucony lub postępowanie umorzone z uwagi na upadłość wnioskodawczyni.
Godne uwagi sformułowania
grzywna pełni funkcję dyscyplinującą grzywna pełni funkcję represyjną grzywna pełni funkcję prewencyjną ogłoszenie upadłości nie wpływa na zdolność procesową upadłego postępowanie sądowoadministracyjne, którego przedmiotem jest skarga na bezczynność i przewlekłość Starosty w sprawie podjęcia działań polegających na usunięciu odpadów [...] jest niewątpliwie sprawą, której przedmiot nie wchodzi do masy upadłości.
Skład orzekający
Piotr Korzeniowski
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wymierzania grzywny organom za bezczynność, a także kwestii zdolności procesowej osoby fizycznej w upadłości w postępowaniach sądowoadministracyjnych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której przedmiot sprawy nie wchodzi w skład masy upadłości. Może wymagać analizy w kontekście innych przepisów prawa upadłościowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa porusza ważną kwestię zdolności procesowej osoby w upadłości w kontekście postępowania administracyjnego i sądowoadministracyjnego, co jest istotne dla praktyków prawa. Dodatkowo, dotyczy sankcji za bezczynność organu.
“Upadłość nie odbiera prawa do skarżenia urzędnika! NSA wyjaśnia, kiedy można żądać grzywny od Starosty.”
Sektor
administracyjne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII OZ 581/22 - Postanowienie NSA Data orzeczenia 2022-11-15 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-09-05 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Piotr Korzeniowski /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6135 Odpady Hasła tematyczne Wymierzenie grzywny Sygn. powiązane II SO/Kr 7/22 - Postanowienie WSA w Krakowie z 2022-04-13 Skarżony organ Starosta Treść wyniku Oddalono zażalenie Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 329 art. 55 § 1 i art. 184 w zw. z art. 197 § 2 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Korzeniowski po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Starosty Olkuskiego na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 13 kwietnia 2022 r., sygn. akt II SO/Kr 7/22 w sprawie z wniosku M. J. o wymierzenie grzywny Staroście Olkuskiemu za nieprzekazanie sądowi skargi na bezczynność i przewlekłość postanawia: oddalić zażalenie. Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 13 kwietnia 2022 r., sygn. akt II SO/Kr 7/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wymierzył Staroście Olkuskiemu grzywnę w wysokości 500 zł oraz zasądził od tego organu na rzecz M. J. kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd I instancji podał, że 28 lutego 2022 r. M. J. wystąpiła do Sądu z wnioskiem o wymierzenie Staroście Olkuskiemu grzywny za nieprzekazanie Sądowi w ustawowym terminie skargi z 16 grudnia 2021 r. dotyczącej bezczynności i przewlekłości tego organu w sprawie podjęcia działań polegających na usunięciu odpadów. Uzasadniając wniosek skarżąca wskazała, że 16 grudnia 2021 r. złożyła skargę do organu, co powinno spowodować jej przekazanie do 16 stycznia 2022 r., a nastąpiło to dopiero około połowy lutego 2022 r. W odpowiedzi na wniosek organ wskazał, że pismo M. J. z 16 grudnia 2021 r. (data wpływu), skierowane do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zostało przekazane do Samorządowego Kolegium Odwoławczego 20 grudnia 2021 r. w uzupełnieniu do ponaglenia z 26 listopada 2021 r. W ocenie Starosty Olkuskiego pisma M. J. są bezskuteczne. Jak bowiem wynika z kopii postanowienia Sądu Rejonowego Katowice-Wschód w Katowicach Wydział X Gospodarczy z dnia 23 lipca 2021 r., sygn. akt X GU 247/21/9, M. J. jest w stanie upadłości. W takiej sytuacji, zgodnie z dyspozycją art. 144 ust. 1 Prawa upadłościowego, po ogłoszeniu upadłości, postępowania administracyjne dotyczące masy upadłości, mogą być prowadzone wyłącznie przez syndyka albo przeciwko niemu. Postępowanie administracyjne prowadzone przez Starostę Olkuskiego dotyczy stanu majątkowego upadłej, a tym samym masy upadłości. Wobec tego jedynym uprawnionym podmiotem do reprezentowania upadłej jest syndyk. W tej sytuacji jakiekolwiek pismo pochodzące od upadłej, z pominięciem przepisów Prawa upadłościowego, nie wywiera skutków prawnych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z 8.02.2022 r. odmówiło M. J. wszczęcia postępowania w sprawie bezczynności i przewlekłości postępowania Starosty Olkuskiego w sprawie podjęcia działań polegających na usunięciu odpadów zalegających na terenie działek nr [...] położonych w K., z uwagi na brak legitymacji do złożenia ponaglenia po stronie wnioskodawczyni. Zawiadomieniem z 8 lutego 2022 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie, przekazało Staroście Olkuskiemu, rzeczone pismo z 16.12.2021 r. celem załatwienia zgodnie z posiadanymi kompetencjami, które niezwłocznie przekazano do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wraz z aktami sprawy pismem z 15 lutego 2022 r. Sąd I instancji wymierzając Staroście grzywnę w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. wyjaśnił, że grzywna pełni funkcję dyscyplinującą. Ma bowiem na celu doprowadzenie do wykonania przez organ administracji ciążącego na nim obowiązku procesowego. Pełni również funkcję represyjną. Ta druga służy ochronie wyrażonego w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP prawa strony do rozpoznania sprawy sądowej bez nieuzasadnionej zwłoki. Poza tym, grzywna pełni funkcję prewencyjną, albowiem ukaranie nią służy także zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ administracji, jak i przez inne organy administracji. W wymiarze indywidualnym ukarany organ administracji będzie wszak dążył – jak można przypuszczać – do uniknięcia powtórzenia takiej sytuacji, choćby z uwagi na związane z tym uszczuplenie środków finansowych. Wskazał, że powołany przepis nie obliguje Sądu do wymierzenia grzywny i kwestia ta pozostawiona jest jego uznaniu. Oznacza to, że przy rozstrzygnięciu wniosku o wymierzenie grzywny należy wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, tj.: przyczyny niewypełnienia obowiązków, czas jaki upłynął od wniesienia skargi, okoliczność czy organ przed rozpatrzeniem wniosku wypełnił obowiązek i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu. Wymierzenie organowi administracji grzywny ma bowiem na celu nie tylko jego dyscyplinowanie, lecz ma również stanowić sankcję za naruszenie podstawowego prawa jednostki do rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. W niniejszej sprawie, jak ustalił Sąd I instancji, bezsporne jest, że skarżąca M. J. 16 grudnia 2021 r. wniosła za pośrednictwem Starosty Olkuskiego skargę na przewlekłość i bezczynność tego organu. Tymczasem organ zamiast sporządzić odpowiedź na skargę i przesłać wraz z aktami sprawy do Sądu, przekazał skargę 20 grudnia 2021 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, a do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego – dopiero 15 lutego 2022 r., po jej przekazaniu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie. Tymczasem zgodnie z art. 54 § 2 p.p.s.a., organ powinien przekazać tę skargę do sądu administracyjnego w terminie 30 dni od jej wniesienia, tj. do dnia 17 stycznia 2022 r. Zatem Sąd I instancji stwierdził, że termin ten został w sprawie przekroczony, skoro organ przekazał skargę dopiero 15 lutego 2022 r., czyli niemal z miesięcznym opóźnieniem. Uwzględniając opisane wyżej okoliczności, Sąd I instancji uznał wniosek strony za uzasadniony i wymierzył organowi grzywnę w wysokości 500 zł na podstawie art. 55 § 1 i art. 154 § 6 p.p.s.a. Określając wysokość grzywny w niniejszej sprawie, Sąd miał na względzie zarówno treść wniosku oraz charakter sprawy będący przedmiotem skargi (bezczynność), okres uchybienia terminowi przekazania skargi, jak również fakt, że w dacie rozpoznawania wniosku skarga strony została już przekazana Sądowi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami administracyjnymi sprawy. W ocenie Sądu, grzywna w ustalonej wysokości pozwala na osiągnięcie celów, dla których środek ten został przewidziany. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł Starosta Olkuski, zaskarżając go w całości. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił istotne naruszenie prawa materialnego i procesowego, które skutkowały bezpodstawnym i wadliwym wymierzeniem organowi grzywny, tj.: - art. 144 ust. 1 i 2 ustawy z 28.02.2003 r. Prawo upadłościowe w zw. z art. 55 § 1 i art. 54 § 2 zd. 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez błędne uznanie, że wniosek M. J. o wymierzenie Staroście Olkuskiemu grzywny za nieterminowe przekazanie Sądowi skargi z 16.12.2021 r. został złożony skutecznie, pomimo że wnioskodawca jest w stanie upadłości i z tego względu wniosek powinien być a nie został złożony przez syndyka masy upadłości, wskutek czego wniosek jest bezskuteczny, - art. 26 § 1 p.p.s.a. poprzez nieprawidłowe zastosowanie i uwzględnienie wniosku osoby fizycznej niemającej zdolności procesowej z powodu upadłości. Podnosząc powyższe zarzuty, wnoszący zażalenie wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz odrzucenie wniosku lub umorzenie postępowania oraz zasądzenie od wnioskodawcy na rzecz organu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. Ponadto wniósł o przeprowadzenie dowodu z załączonego postanowienia Sądu Rejonowego Katowice-Wschód w Katowicach X Wydziału Gospodarczego z dnia 23 lipca 2021 r., X GU 247/21/9 o ogłoszeniu upadłości dłużnika M. K. - osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej oraz pisma syndyka masy upadłości zawiadamiającego o ogłoszeniu upadłości osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej M. K. obejmującej likwidację majątku upadłej i wzywające wszystkich wierzycieli upadłej do zgłoszenia wierzytelności. W uzasadnieniu zażalenia powtórzone zostały zarzuty z petitum zażalenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie jest zasadne. Przepis z art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm.) stanowi, że w razie niezastosowania się przez organ do obowiązku przekazania skargi wraz z aktami i odpowiedzią na skargę do sądu w terminie trzydziestu dni od jej wniesienia, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Wyłączną przesłanką wymierzenia na podstawie art. 55 § 1 tej ustawy grzywny jest niewypełnienie przez organ obowiązków z art. 54 § 2 powołanej ustawy w przewidzianym terminie. Wymierzenie więc organowi grzywny uzależnione jest od spełnienia dwóch warunków: stwierdzenia uchybienia przez organ trzydziestodniowemu terminowi do przekazania sądowi skargi wraz z aktami i odpowiedzią na skargę oraz złożenia stosownego wniosku przez stronę. W rozpoznawanej sprawie przesłanki te zostały spełnione. Bezspornie bowiem organ uchybił trzydziestodniowemu terminowi – czego organ nie kwestionuje, przyznając w odpowiedzi na wniosek (pkt 4. odpowiedzi), że pismo z 16 grudnia 2021 r. przekazał do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wraz z aktami sprawy w dniu 15 lutego 2022 r., które wpłynęło do Sądu w dniu 17 lutego 2022 r. – co też aktualizowało uprawnienie wnioskodawczyni do wystąpienia do Sądu z niniejszym wnioskiem. Skarga M. J. (poprzednio K.) z 16 grudnia 2021 r. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Starostę Olkuskiego w sprawie podjęcia działań polegających na usunięciu odpadów w K. przy ul. [...] oraz gospodarowania tymi odpadami zalegającymi na terenie działek o nr: [...], których władającym powierzchnią ziemi – użytkownikiem wieczystym jest M. K., wpłynęła do Starosty Olkuskiego 16 grudnia 2021 r. Zatem trzydziestodniowy termin do jej przekazania Sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę upływał w dniu 15 stycznia 2022 r. (dzień tygodnia przypadający na sobotę), ale ze względu na brzmienie art. 83 § 2 powołanej ustawy, termin ten upłynął z dniem 17 stycznia 2022 r. (dzień tygodnia przypadający w poniedziałek). Tymczasem Starosta przedmiotową skargę przekazał Sądowi dopiero w dniu 16 lutego 2022 r. (i sprawa została zarejestrowana pod numerem porządkowym II SAB/Kr 29/22; vide k. 24 akt tej sprawy), a więc po 30 dniach od dnia upływu terminu do jej przekazania. W przedstawionych okolicznościach Naczelny Sąd Administracyjny nie ma wątpliwości, że w niniejszej sprawie wystąpiły podstawy do wymierzenia, określonej w art. 55 § 1 powołanej ustawy grzywny, której celem jest pełnienie funkcji dyscyplinującej oraz represyjnej. Pamiętać przy tym należy, że powołany art. 55 § 1 pozostawia po stronie Sądu pewną dozę uznania, bowiem użyty w treści przytoczonego artykułu zwrot "może" nie wskazuje na obligatoryjny charakter grzywny w tym przypadku, a jedynie wprowadza fakultatywnie możliwość jej orzeczenia. Wobec tego, Sąd poza badaniem upływu terminu do przekazania skargi, odpowiedzi na skargę i kompletnych i uporządkowanych akt sprawy głównej, przy wymierzaniu grzywny bierze pod uwagę inne okoliczności, które uzasadniają twierdzenie, że uchybienie terminowi do przekazania wskazanych dokumentów było uzasadnione szczególnymi okolicznościami sprawy. Istnieją bowiem sytuacje (np. błędne pouczenie przez sąd organu o terminie przekazania skargi wraz z odpowiedzią na nią i aktami sprawy, czy też przesłanie przez skarżącego tuż przed upływem terminu, o którym mowa w art. 54 § 2 powołanej ustawy pisma uzupełniającego skargę, co wiązałoby się z koniecznością dodatkowego uzupełnienia przez organ odpowiedzi na nią, czy zgromadzenia dodatkowych dokumentów niezbędnych do rozpoznania sprawy lub też wynikałoby z działania podmiotu trzeciego, za którego zachowanie organ zobligowany do dokonania tej czynności nie może ponosić odpowiedzialności), w których organ, pomimo ewidentnego opóźnienia w przekazaniu skargi, odpowiedzi na nią i akt sprawy, nie może ponosić tego rodzaju materialnej odpowiedzialności. Nie można zatem wykluczać a priori istnienia okoliczności szczególnych, które przemawiać będą za oddaleniem wniosku o wymierzenie grzywny pomimo stwierdzonego uchybienia terminowi bądź będą miały znaczenie przy określeniu wysokości wymierzanej grzywny. Z taką jednak sytuacją nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Należy w tym miejscu wskazać na uchwałę składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt II GPS 3/09 (dostępna na stronie internetowej orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl), w której przesądzono o charakterze instytucji wymierzenia grzywny. Wskazano bowiem, że grzywna z art. 55 § 1 p.p.s.a. ma mieszany, tj. dyscyplinująco-restrykcyjny charakter. Jej celem jest nie tylko doprowadzenie do tego, by organ przekazał sądowi administracyjnemu skargę wraz z aktami sprawy i swoim stanowiskiem, ale także ma ona być sankcją za naruszenie podstawowego prawa jednostki do rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, o którym mowa w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. Przekroczenie terminu wiąże się bowiem z funkcją represyjną, niezależnie od tego, czy organ przesłał skargę, odpowiedź na skargę i akta przed posiedzeniem sądu, czy też nie. W obu przypadkach spotyka go represja za niedopełnienie tej czynności w przepisanym terminie, a różnica sprowadza się do tego, że w pierwszym przypadku funkcja represyjna występuje obok funkcji dyscyplinującej, w drugim zaś już nie. Ponadto grzywna ma również funkcję prewencyjną, której celem jest zapobieżenie naruszeniom prawa w przyszłości. Przesłanką do wymierzenia grzywny jest fakt nieprzekazania skargi sądowi administracyjnemu bez względu na powody niedopełnienia obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 powołanej ustawy. To, jakie przyczyny spowodowały nieterminowe przekazanie skargi Sądowi, pozostaje bez znaczenia w sprawie samego wymierzenia grzywny, może mieć jedynie wpływ na jej wysokość. A zatem sąd administracyjny rozstrzygając w kwestii wysokości wymierzenia grzywny powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc m.in. przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 powołanej ustawy, czas, jaki upłynął od wniesienia skargi, oraz czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny organ ten obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu. Wskazać również trzeba, że przekazanie skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę jest bezwzględnym obowiązkiem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono. Ustawodawca do uznania Sądu pozostawił ustalenie wysokości wymierzonej grzywny, pod warunkiem, że jej górna granica nie przekroczy wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. W rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji prawidłowo ustalił i wskazał, że okolicznością znajdującą odzwierciedlenie w wysokości wymierzonej grzywny jest to, że w przepisanym ustawą terminie nie przekazano skargi do Sądu wraz z odpowiedzią na nią oraz aktami administracyjnymi, która do organu wpłynęła 16 grudnia 2021 r. i powinna zostać przekazana najpóźniej w dniu 17 stycznia 2022 r., a przekazana została dopiero w dniu 16 lutego 2022 r., a więc po miesiącu od upływu terminu do jej przekazania. Termin przekazania skargi został przekroczony, a uchybienia tego nie mogą usprawiedliwiać okoliczności faktyczne i prawne sprawy. W niniejszej sprawie nie ulega bowiem wątpliwości, że organ ze znacznym opóźnieniem wypełnił obowiązek nałożony treścią art. 54 § 2 powołanej ustawy, co sam organ przyznaje w odpowiedzi na wniosek. Tymczasem bezwzględnym obowiązkiem organu było przekazanie skargi w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Nie jest pożądane, aby zaniedbania jakich dopuścił się organ, występowały w przyszłości. Argumenty zawarte w odpowiedzi na wniosek i w zażaleniu nie mogły więc odnieść zamierzonego skutku. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie może bowiem być uzasadnieniem dla niewywiązania się z obowiązku z art. 54 § 2 powołanej ustawy argument, że postanowieniem Sądu Rejonowego Katowice-Wschód w Katowicach X Wydziału Gospodarczego z dnia 23 lipca 2021 r., X GU 247/21/9 została ogłoszona upadłość dłużnika M. J. (poprzednio K.) - osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej i wobec tego została ona pozbawiona zdolności procesowej, a to powinno prowadzić do odrzucenia wniosku o wymierzenie grzywny albo umorzenia postępowania. Zaprezentowane stanowisko żalącego się nie zasługuje na akceptację. Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że wprawdzie zgodnie z art. 144 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2022 r. poz. 1520 z późn. zm.), po ogłoszeniu upadłości postępowania sądowe, administracyjne lub sądowoadministracyjne dotyczące masy upadłości mogą być wszczęte i prowadzone wyłącznie przez syndyka albo przeciwko niemu (ust. 1). Postępowania, o których mowa w ust. 1, syndyk prowadzi na rzecz upadłego, lecz w imieniu własnym. W świetle treści art. 145 ust. 1 tej ustawy, postępowanie sądowe, administracyjne lub sądowoadministracyjne w sprawie wszczętej przeciwko upadłemu przed dniem ogłoszenia upadłości o wierzytelność, która podlega zgłoszeniu do masy upadłości, może być podjęte przeciwko syndykowi tylko w przypadku, gdy w postępowaniu upadłościowym wierzytelność ta po wyczerpaniu trybu określonego ustawą nie zostanie umieszczona na liście wierzytelności. Stosownie do art. 146 Prawa upadłościowego, postępowanie egzekucyjne skierowane do majątku wchodzącego w skład masy upadłości, wszczęte przed dniem ogłoszenia upadłości, ulega zawieszeniu z mocy prawa z dniem ogłoszenia upadłości. Postępowanie to umarza się z mocy prawa po uprawomocnieniu się postanowienia o ogłoszeniu upadłości. Naczelny Sąd Administracyjny stoi na stanowisku, że przepis art. 144 ust. 2 Prawa upadłościowego zakłada bezwzględne podstawienie syndyka w miejsce upadłego w postępowaniach sądowych i administracyjnych, ale dotyczących masy upadłości. Ogłoszenie upadłości wywołuje skutek procesowy w postaci utraty legitymacji procesowej upadłego w odniesieniu do postępowań dotyczących masy upadłości. Reguła ta dotyczy zarówno postępowań wszczętych przed ogłoszeniem upadłości, jak i postępowań wszczętych po ogłoszeniu upadłości. Upadły pozostaje stroną tych postępowań w znaczeniu materialnoprawnym, stroną w znaczeniu formalnym (procesowym) jest zaś syndyk. Jednakże ogłoszenie upadłości nie wpływa na zdolność procesową upadłego, zdolność procesowa nie jest bowiem uprawnieniem do występowania w charakterze strony w konkretnym procesie, lecz ogólną kwalifikacją podmiotu polegającą na tym, że może on osobiście podejmować czynności procesowe, jej wyznacznikiem w odniesieniu do osób fizycznych jest posiadanie zdolności do czynności prawnych. Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że w akta sprawy o sygn. akt II SAB/Kr 29/22 (k. 84) znajduje się odpis prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego Katowice-Wschód w Katowicach X Wydziału Gospodarczego z dnia 26 kwietnia 2022 r., X GUp 845/21/9, mocą którego wyłączone zostało z masy upadłości przysługujące upadłej M. J. (K.) prawo użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej stanowiącej m.in. działki ewidencyjne numer [...], położonej w miejscowości K., powiat olkuski. Zatem działki te, objęte skargą z 16 grudnia 2021 r. nie wchodzą w skład masy upadłości, a skoro tak, to zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, postępowanie sądowoadministracyjne, którego przedmiotem jest skarga na bezczynność i przewlekłość Starosty w sprawie podjęcia działań polegających na usunięciu odpadów zalegających na terenie działek nr [...] położonych w K., a następnie wniosek o wymierzenie temu organowi grzywny za nieprzekazanie tej skargi, jest niewątpliwie sprawą, której przedmiot nie wchodzi do masy upadłości. Zatem postępowanie wszczęte przez M. J. było dopuszczalne i prawnie skuteczne. Sąd I instancji prawidłowo prowadził postępowania z udziałem wnioskodawczyni. Wysokość wymierzonej grzywny przez Sąd I instancji jest adekwatna do zawinienia organu i pozwala na osiągnięcie celów, dla których środek ten został przewidziany. Ponadto wymierzając grzywnę Sąd miał na względzie to, że skarga została wniesiona w przedmiocie bezczynności, która to grzywna ma na celu zdyscyplinowanie organu by działał w sprawie wnikliwie i szybko. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI