III OZ 576/24

Naczelny Sąd Administracyjny2025-01-14
NSAAdministracyjneŚredniansa
wpis sądowykoszty postępowaniasądy administracyjnezażaleniewspółuczestnictwo formalneochrona środowiskadecyzja administracyjna

NSA oddalił zażalenie na zarządzenie WSA wzywające do uiszczenia wpisu sądowego, potwierdzając, że w przypadku formalnego współuczestnictwa skarżących, każdy z nich jest zobowiązany do osobnego uiszczenia wpisu.

Skarżący złożyli zażalenie na zarządzenie WSA w Łodzi, które wezwało ich do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 1000 zł od skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Skarżący argumentowali, że wpis powinien wynosić 200 zł. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, stwierdzając, że w przypadku formalnego współuczestnictwa skarżących, każdy z nich jest zobowiązany do osobnego uiszczenia wpisu, a nie jednego wpisu w niższej kwocie.

Przedmiotem postępowania było zażalenie skarżących na zarządzenie Sędziego WSA w Łodzi, które wezwało ich do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w kwocie 1000 zł. Skarżący kwestionowali wysokość wpisu, twierdząc, że powinien on wynosić 200 zł. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając zażalenie, przypomniał generalną zasadę odpłatności wymiaru sprawiedliwości oraz przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dotyczące wpisu stałego i stosunkowego. Sąd podkreślił, że wpis stały w sprawach ochrony środowiska wynosi 200 zł, jednakże zasada ta dotyczy sytuacji, gdy nie występuje współuczestnictwo materialne. W niniejszej sprawie, mimo wniesienia skargi jednym pismem przez wielu skarżących, sąd uznał, że występuje współuczestnictwo formalne, a nie materialne, ponieważ każdy ze skarżących reprezentuje swój własny interes prawny. W związku z tym, zgodnie z art. 214 § 2 P.p.s.a., każdy ze skarżących jest zobowiązany do osobnego uiszczenia wpisu. Sąd uznał, że zarządzenie WSA było prawidłowe, a zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, w przypadku formalnego współuczestnictwa, każdy ze skarżących jest zobowiązany do osobnego uiszczenia wpisu sądowego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że mimo wniesienia skargi jednym pismem przez wielu skarżących, ich interesy prawne są odrębne (współuczestnictwo formalne), a nie wspólne (współuczestnictwo materialne). W związku z tym, każdy skarżący podlega odrębnemu obowiązkowi uiszczenia wpisu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_zażalenie

Przepisy (10)

Główne

P.p.s.a. art. 214 § § 1 i § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa obowiązek uiszczenia kosztów sądowych i zasadę jednego wpisu w przypadku współuczestnictwa materialnego.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 230 § § 1 i § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa pobieranie wpisu od pism wszczynających postępowanie.

P.p.s.a. art. 231

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozróżnia wpis stosunkowy i stały.

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. § 2 § ust. 3 pkt 3

Określa wysokość wpisu stałego w sprawach ochrony środowiska.

P.p.s.a. art. 199

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Generalna zasada odpłatności wymiaru sprawiedliwości.

P.p.s.a. art. 211

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Definicja kosztów sądowych.

P.p.s.a. art. 212 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Składniki kosztów sądowych.

P.p.s.a. art. 233

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Delegacja ustawowa dla Rady Ministrów do określenia wysokości wpisu.

P.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzekania w przedmiocie zażalenia.

P.p.s.a. art. 197 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzekania w przedmiocie zażalenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Współuczestnictwo skarżących ma charakter formalny, a nie materialny. Każdy skarżący jest zobowiązany do osobnego uiszczenia wpisu sądowego.

Odrzucone argumenty

Wpis od skargi powinien zostać ustalony w niższej kwocie (200 zł) i pobrany jednorazowo od wszystkich skarżących.

Godne uwagi sformułowania

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. To, że zaskarżona decyzja dotyczy wielu podmiotów i została następnie przez te podmioty zaskarżona nie oznacza, że nakłada na nich wspólne obowiązki albo uprawnienia. W przedmiotowej sprawie każdy ze skarżących reprezentuje swój własny interes prawny, chroniony konkretnym przepisem prawa materialnego, czego nie zmienia fakt, że cel, który chcą osiągnąć skarżąc decyzję, jest dla nich wspólny. Takiego zaś współuczestnictwa nie obejmuje przepis art. 214 § 2 P.p.s.a.

Skład orzekający

Artur Kuś

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie zasad pobierania wpisu sądowego w sprawach ze współuczestnictwem formalnym skarżących."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji formalnego współuczestnictwa w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnej związanej z kosztami postępowania, co jest istotne dla praktyków prawa, ale nie zawiera nietypowych faktów czy przełomowych interpretacji.

Wpis sądowy w sprawach grupowych: czy płacisz raz, czy za każdego?

Dane finansowe

WPS: 1000 PLN

Sektor

ochrona środowiska

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III OZ 576/24 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-01-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-12-06
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Artur Kuś /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne
Koszty sądowe
Sygn. powiązane
II SA/Łd 485/24 - Postanowienie WSA w Łodzi z 2025-03-05
III OZ 480/25 - Postanowienie NSA z 2025-10-07
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 230 § 1 i § 2,  art. 231, art. 214 § 1 i § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Artur Kuś po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. L., M. L. 1, H. S., T. B., K. B., J. S., R. S., R. H. i M. H. na zarządzenie Sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 22 października 2024 r., sygn. akt II SA/Łd 485/24 o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie ze skargi M. L., M. L. 1, H. S., T. B., K. B., J. S., R. S., R. H. i M. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 26 kwietnia 2024 r., nr KO.4113.9.2024 w przedmiocie odmowy środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Zarządzeniem z dnia 22 października 2024 r., sygn. akt II SA/Łd 485/24 Sędzia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, działając na podstawie art. 220 § 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej "P.p.s.a."), wezwała M. L. - jako skarżącego i pełnomocnika skarżących: M. L. 1, H. S., T. B., K. B., J. S., R. S., R. H. i M. H. do uiszczenia opłaty sądowej – wpisu od skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 26 kwietnia 2024 r., nr KO.4113.9.2024 w przedmiocie odmowy środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia w kwocie 1000 zł, stosownie do § 2 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2021 r., poz. 535).
Na powyższe zarządzenie, skarżący reprezentowani przez M. L. złożyli zażalenie, wnosząc o jego uchylenie. W uzasadnieniu zażalenia wskazano, że wysokość kwoty wpisu została przez Sąd Wojewódzki ustalona błędnie, bowiem wpis od skargi w rozpoznawanej sprawie winien zostać ustalony w oparciu o § 2 ust. 1 pkt 2 ww. rozporządzenia i wynosić 200 zł.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z generalną zasadą odpłatności wymiaru sprawiedliwości, strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (art. 199 P.p.s.a.). Do kosztów sądowych należą m.in. opłaty sądowe, na które składają się wpis i opłata kancelaryjna (art. 211 i art. 212 § 1 P.p.s.a.). W świetle art. 230 § 1 i 2 P.p.s.a., od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji, w tym skargi, pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Wpis stosunkowy pobiera się w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne, w innych sprawach pobiera się wpis stały (art. 231 P.p.s.a.). Jeżeli więc przedmiotem sprawy nie są należności pieniężne, od których pobiera się wpis stosunkowy w zależności od wysokości należności objętych zaskarżeniem, to w sprawie należy uiścić wpis stały. Jednocześnie w art. 233 P.p.s.a. zawarto delegację ustawową dla Rady Ministrów do określenia, w drodze rozporządzenia, wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu. W wykonaniu tej delegacji Rada Ministrów wydała wyżej powołane rozporządzenie z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z § 2 ust. 3 pkt 3 tego rozporządzenia, wpis stały w sprawach skarg, nieobjętych wpisem stosunkowym, z zakresu ochrony środowiska i przyrody wynosi 200 zł.
Stosownie do art. 214 § 1 P.p.s.a., jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie. Wynikająca z art. 214 § 2 P.p.s.a. zasada, że wnoszone pismo podlega jednej opłacie ma zastosowanie wyłącznie w przypadku współuczestnictwa materialnego, to jest wówczas, gdy dla kilku osób uprawnienia lub obowiązki związane z przedmiotem zaskarżenia są wspólne. Natomiast w przypadku współuczestnictwa formalnego każda z osób wnoszących pismo uiszcza opłatę oddzielnie, stosownie do swojego uprawnienia lub obowiązku (zob. T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze Lexis Nexis, Warszawa 2005, str. 601).
W niniejszej sprawie nie można uznać, że uprawnienia czy obowiązki skarżących związane z zaskarżoną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] są wspólne. Wniesienie skargi jednym pismem, na jedną decyzję administracyjną i nadanie sprawie jednej sygnatury nie przesądza o istnieniu wspólnych praw i obowiązków, o których mowa w art. 214 § 2 P.p.s.a. To, że zaskarżona decyzja dotyczy wielu podmiotów i została następnie przez te podmioty zaskarżona nie oznacza, że nakłada na nich wspólne obowiązki albo uprawnienia. W przedmiotowej sprawie każdy ze skarżących reprezentuje swój własny interes prawny, chroniony konkretnym przepisem prawa materialnego, czego nie zmienia fakt, że cel, który chcą osiągnąć skarżąc decyzję, jest dla nich wspólny. W takiej sytuacji, bez wątpienia można stwierdzić, że po stronie skarżących występuje współuczestnictwo, jednakże ma ono charakter formalny. Takiego zaś współuczestnictwa nie obejmuje przepis art. 214 § 2 P.p.s.a. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 21 czerwca 2016 r., sygn. akt II OZ 634/16 wspólne prawa lub obowiązki byłyby wówczas, gdyby wynikały one z tego samego tytułu prawnego.
Z tych względów należy dojść do wniosku, że skarga na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 26 kwietnia 2024 r., mimo iż wniesiona została przez skarżących jednym pismem, podlega odrębnemu wpisowi, w pełnej wysokości odpowiednio od każdego ze skarżących czy małżonków. Słusznie zatem zaskarżonym zarządzeniem z dnia 22 października 2024 r. Sędzia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wezwała do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 200 zł od każdego ze skarżących, z tym że w przypadku skarżących, których uprawnienie dotyczy wspólnej nieruchomości (zaznaczonych w zarządzeniu do uiszczenia wpisu odpowiednimi cyframi) uiszczenie wpisu następuje solidarnie. Nie ulega również wątpliwości, że skarżący w rozpoznawanej sprawie posiadają pełnomocnika - w osobie M. L., który jest także stroną skarżącą. Z tego powodu, słusznie Sąd I instancji skierował zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sadowego do tego właśnie podmiotu, zobowiązując go do uiszczenia podanej w zarządzeniu kwoty wpisu (1000 zł).
Zwrócić uwagę należy, iż w niniejszym postępowaniu zażaleniowym przedmiotem oceny Naczelnego Sądu Administracyjnego pozostaje tylko i wyłącznie kwestia zgodności z prawem zarządzenia wzywającego do uiszczenia wpisu od skargi.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI