III OZ 563/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA rozpoznał zażalenie skarżących na postanowienie WSA w Lublinie, które oddaliło ich wniosek o wyłączenie sędziego Jacka Czai. Skarżący domagali się wyłączenia sędziego ze względu na konflikt sąsiedzkiego z M. C., który jest krewnym sędziego i prokurentem spółki sąsiadującej z lokalem gastronomicznym skarżącego. Konflikt dotyczył hałasu generowanego przez lokal skarżącego w porze nocnej, co prowadziło do postępowań wykroczeniowych i mandatowych. Skarżący twierdzili, że M. C. wywierał naciski na Radę Gminy Włodawa, aby ta podjęła uchwałę ograniczającą hałas, a sędzia Jacek Czaja jest spokrewniony z osobami powiązanymi ze spółką M. C. WSA oddalił wniosek, uznając, że skarżący nie uprawdopodobnili wystarczająco okoliczności uzasadniających wyłączenie sędziego, a wniosek opierał się na subiektywnym postrzeganiu faktów. Sąd pierwszej instancji podkreślił, że skarżony akt prawa miejscowego dotyczy wszystkich mieszkańców gminy, a powiązania rodzinne sędziego ze spółką nie uzasadniają wyłączenia, gdyż krewni nie są stronami postępowania. NSA uznał jednak, że zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Sąd podkreślił, że instytucja wyłączenia sędziego ma na celu zapewnienie konstytucyjnego prawa do sprawiedliwego i bezstronnego sądu. Analizując kryteria obiektywne i subiektywne bezstronności, NSA stwierdził, że istniejący konflikt sąsiedzkiego dotyczący hałasu, powiązany z powiązaniami rodzinnymi sędziego z osobami zaangażowanymi w ten konflikt i w spółkę sąsiadującą z lokalem skarżącego, mógł budzić uzasadnione wątpliwości co do bezstronności sędziego w odbiorze społecznym. NSA uchylił postanowienie WSA i wyłączył sędziego Jacka Czai od orzekania w sprawie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie wyłączenia sędziego w przypadku powiązań rodzinnych i konfliktu sąsiedzkiego, interpretacja kryteriów bezstronności sądu.
Każda sprawa o wyłączenie sędziego jest oceniana indywidualnie na podstawie konkretnych okoliczności faktycznych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy powiązania rodzinne sędziego z osobami zaangażowanymi w konflikt sąsiedzkiego dotyczący hałasu, który jest przedmiotem sprawy administracyjnej, uzasadniają wyłączenie sędziego od orzekania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, takie powiązania, w połączeniu z konfliktem sąsiedzkim, mogą budzić uzasadnione wątpliwości co do bezstronności sędziego, co wymaga jego wyłączenia.
Uzasadnienie
NSA uznał, że choć WSA oddalił wniosek o wyłączenie sędziego, to okoliczności faktyczne, w tym konflikt sąsiedzkiego dotyczący hałasu i powiązania rodzinne sędziego z osobami zaangażowanymi w ten konflikt oraz w spółkę sąsiadującą z lokalem skarżącego, mogły budzić uzasadnione wątpliwości co do bezstronności sędziego w odbiorze społecznym. Podkreślono, że sprawiedliwość musi być nie tylko wymierzona, ale i postrzegana jako wymierzona, a wszelkie pozory braku bezstronności naruszają prawo do rzetelnego procesu.
Jakie kryteria należy stosować przy ocenie bezstronności sędziego w kontekście art. 19 P.p.s.a. i standardów konstytucyjnych oraz międzynarodowych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Należy stosować zarówno kryterium subiektywne (przekonania sędziego), jak i obiektywne (czy istnieją okoliczności faktyczne mogące budzić uzasadnione wątpliwości co do bezstronności, nawet jeśli sędzia jest przekonany o swojej bezstronności). Kluczowe jest, aby dla postronnego obserwatora, a także z punktu widzenia strony, zachodziły wystarczające okoliczności, które mogą budzić wątpliwości co do bezstronności sędziego.
Uzasadnienie
NSA odwołał się do orzecznictwa ETPCz i TSUE, podkreślając, że bezstronność sądu musi być widoczna dla stron i społeczeństwa. Wymóg bezstronności jest elementem prawa do rzetelnego procesu i wymaga, aby sąd dawał gwarancje wykluczające wszelkie uprawnione wątpliwości. Nawet pozory braku bezstronności mogą naruszać to prawo.
Przepisy (5)
Główne
p.p.s.a. art. 19
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 18
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 188
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 197 § 1 i 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Powiązania rodzinne sędziego z osobami zaangażowanymi w konflikt sąsiedzkiego dotyczący hałasu, który jest przedmiotem sprawy. • Potencjalne budzenie wątpliwości co do bezstronności sędziego w odbiorze społecznym.
Odrzucone argumenty
Argument WSA, że skarżący nie uprawdopodobnili wystarczająco okoliczności uzasadniających wyłączenie sędziego. • Argument WSA, że wniosek opierał się na subiektywnym postrzeganiu faktów. • Argument WSA, że skarżony akt prawa miejscowego ma charakter abstrakcyjny i nie dotyczy wyłącznie stron postępowania. • Argument WSA, że powiązania rodzinne sędziego ze spółką nie uzasadniają wyłączenia, gdyż krewni nie są stronami postępowania. • Argument WSA, że sędzia orzekał już w podobnej sprawie bez kwestionowania jego bezstronności.
Godne uwagi sformułowania
sprawiedliwości nie tylko musi stać się zadość, musi być ona także widoczna • zachodzą wystarczające okoliczności, które mogą budzić wątpliwości, co do bezstronności sędziego
Skład orzekający
Tamara Dziełakowska
przewodniczący sprawozdawca
Jacek Czaja
sędzia sprawozdawca
Monika Kazubińska-Kręcisz
sędzia
Bartłomiej Pastucha
asesor sądowy
Marcin Małek
sędzia zastępca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie wyłączenia sędziego w przypadku powiązań rodzinnych i konfliktu sąsiedzkiego, interpretacja kryteriów bezstronności sądu."
Ograniczenia: Każda sprawa o wyłączenie sędziego jest oceniana indywidualnie na podstawie konkretnych okoliczności faktycznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia wyłączenia sędziego z powodu potencjalnego konfliktu interesów i powiązań rodzinnych, co jest istotne dla zaufania do wymiaru sprawiedliwości.
“Czy krewni sędziego mogą wpłynąć na jego bezstronność? NSA rozstrzyga w sprawie wyłączenia.”
Sektor
administracyjne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.