Pełny tekst orzeczenia

III OZ 561/26

Oryginalna, niezmieniona treść orzeczenia. Jeżeli chcesz przeczytać analizę (zagadnienia prawne, podstawa prawna, argumentacja, rozstrzygnięcie), wróć do strony orzeczenia.

III OZ 561/26 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2026-10-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2026-08-31
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Sławomir Wojciechowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
Hasła tematyczne
Wymierzenie grzywny
Sygn. powiązane
III SO/Gd 21/26 - Postanowienie WSA w Gdańsku z 2026-08-03
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2026 poz 143
art. 55 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Sławomir Wojciechowski po rozpoznaniu w dniu 6 października 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 3 sierpnia 2026 r. sygn. akt III SO/Gd 21/26 w sprawie z wniosku M. K. w przedmiocie wymierzenia Komornikowi Sądowemu przy Sądzie Rejonowym w K. grzywny z powodu nieprzekazania skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia
3 sierpnia 2026 r., sygn. akt III SO/Gd 21/26, wydanym po rozpoznaniu sprawy
z wniosku M. K. o wymierzenie Komornikowi Sądowemu przy Sądzie Rejonowym w K. grzywny z powodu nieprzekazania skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy, na podstawie art. 55 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm., dalej zwanej "p.p.s.a.") w zw. z art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tj. Dz.U. z 2022 r., poz. 902, dalej jako "u.d.i.p.") oraz w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a., wymierzył Komornikowi Sądowemu przy Sądzie Rejonowym w K. grzywnę w kwocie 1.000 (jeden tysiąc) złotych oraz zasądził na rzecz skarżącego od organu zwrot kosztów postępowania.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że dniu 9 czerwca 2026 r. M. K. (dalej także jako "skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wniosek o wymierzenie Komornikowi Sądowemu przy Sądzie Rejonowym w K. grzywny na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a., za nieprzekazanie skargi z dnia 29 stycznia 2026 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. Do wniosku skarżący dołączył kopię przedmiotowej skargi.
Jednocześnie Sąd I instancji zauważył, że z treści załączonej do wniosku skargi wynikało, że powodem jej wniesienia był brak rozpoznania, w ustawowym terminie, wniosku skarżącego z dnia 8 października 2025 r. o udzielenie informacji publicznej przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w K. Zatem, w rozpoznawanej sprawie, zastosowanie miała szczególna regulacja wynikającą z przepisu art. 21 pkt 1 u.d.i.p., który przewiduje, że przekazanie akt i odpowiedzi na skargę w sprawie udostępnienia informacji publicznej następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi.
W myśl zaś art. 55 § 1 p.p.s.a., w razie niezastosowania się do obowiązku przekazania skargi wraz z aktami i odpowiedzią na skargę sąd może na wniosek skarżącego orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. (czyli do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów), a postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym.
Następnie, w oparciu o akta sprawy, Sąd I instancji ustalił, że, jak wynika z prezentaty widniejącej na kopi skargi załączonej do wniosku, skarga skarżącego wpłynęła do Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w K. w dniu 30 stycznia 2026 r., a zatem 15 dniowy termin do przekazania skargi wraz z aktami i odpowiedzią na skargę, o którym mowa w art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, upłynął – przy uwzględnieniu treści art. 83 § 2 p.p.s.a. – w dniu 16 lutego 2026 r.
Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w K., na dzień rozpatrzenia przedmiotowego wniosku (3 sierpnia 2026 r.), nie przekazał skargi skarżącego, nie ustosunkował się także do wniosku skarżącego o wymierzenie grzywny. W konsekwencji WSA w Gdańsku uznał, że w sprawie bezsprzecznie doszło do opóźnienia, i to znacznego, w wykonaniu przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w K. obowiązków wynikających z art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Mając na uwadze opisane wyżej okoliczności, Sąd uznał wniosek skarżącego za uzasadniony i wymierzył organowi grzywnę w wysokości 1.000 zł. Określając wysokość grzywny w rozpoznawanej sprawie Sąd miał na względzie zarówno treść wniosku oraz charakter sprawy będący przedmiotem skargi, okres uchybienia terminowi przekazania skargi, jak również fakt, że na dzień wydania niniejszego postanowienia organ nie wypełnił ciążących na nim obowiązków określonych w art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej.
W ocenie Sądu, grzywna w wysokości 1000 zł pozwoli tym samym na osiągnięcie celów, dla których środek ten został przewidziany. Będzie bowiem pełnić zarówno funkcję dyscyplinującą (grzywna w takiej wysokości powinna stanowić dla podmiotu, za pośrednictwem którego skarżący wniósł skargę, wystarczającą podstawę do realizacji obowiązków nałożonych na niego w art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej), jak również funkcję prewencyjną (zapobieganiu analogicznym naruszeniom prawa w przyszłości przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w K.).
Zażalenie na powyższe postanowienie złożył organ, zaskarżając powyższe postanowienie w całości. Wniósł o jego uchylenie w całości i oddalenie wniosku o wymierzenie grzywny oraz o zasądzenie na rzecz organu kosztów postępowania.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił:
1. Błąd w ustaleniach faktycznych polegający na uznaniu, że Komornik Sądowy nie przekazał skargi wraz z odpowiedzią w terminie, z zawinionych przyczyn;
2. Komornik Sądowy nie dopełnił obowiązku nadesłania akt sprawy w terminie, podczas gdy opóźnienie wynikło z przyczyn, które zdaniem skarżącego winny znaleźć rozstrzygnięcie z uwzględnieniem przesłanek i okoliczności objętych środkiem odwoławczym.
3. Naruszenie przepisów postępowania poprzez nałożenie grzywny o charakterze rażąco wygórowanym i nieproporcjonalnym do zaistniałych okoliczności.
Mając na uwadze powyższe zarzuty, wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia, a w przypadku nieuwzględnienia w całości przez Naczelny Sąd Administracyjny argumentów skarżącego, zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez istotne obniżenie kwoty wymierzonej grzywny do wysokości nie wyższej niż 200,00 zł.
Na poparcie zarzutów i wniosku zażalenia podniósł, że opóźnienie zostało spowodowane ograniczoną liczbą pracowników obsługujących kancelarię w okresie urlopowym, w tym dodatkowo - urlopem wypoczynkowym Komornika Sądowego w dniach 22-26 lipca.
Jego zdaniem sytuacja miała też o tyle wyjątkowy (jednorazowy) charakter, że korespondencja od skarżącego wpłynęła od skarżącego za pośrednictwem platformy ePUAP, który nie jest wykorzystywany przez urzędy i sądy w zakresie doręczania korespondencji, a urzędy od ponad 2 lat informują o odstąpieniu od przekazywania wiadomości wykorzystując wskazany portal.
Weryfikacja wiadomości dostarczonych na tę skrzynkę odbywa się przez upoważnionego pracownika praktycznie raz w tygodniu. Natomiast w okresie wakacyjnym osoba obsługująca ww. system nie odbierała ww. wiadomości, a osoba która pomocniczo obsługuje ten system odebrała ww. wiadomość w systemie teleinformatycznym, natomiast ww. wiadomość nie została w wyznaczonym terminie przekazana przez pracownika pomocniczego, do realizacji - Komornikowi.
W odpowiedzi na zażalenie skarżący wniósł o oddalenie zażalenia jako całkowicie bezzasadnego i utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia WSA
w Gdańsku z dnia 3 sierpnia 2026 r.
Uzasadniając tak sformułowany wniosek wskazał, że stanowisko Komornika zostało zajęte w oderwaniu od motywów wymierzenia grzywny przez Sad I instancji zaskarżonym postanowieniem, a Komornik nie dostrzegł, że termin 15 dni wskazany przez Sąd I instancji został w sposób znaczący przekroczony.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 55 § 1 p.p.s.a., sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a. Uprawnienie sądu do nałożenia na organ grzywny aktualizuje się zatem w razie łącznego spełnienia dwóch warunków: naruszenia obowiązku przekazania sądowi skargi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę oraz złożenia stosownego wniosku przez skarżącego.
Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia i akt sprawy wynika, że skarga wpłynęła do organu w dniu 30 stycznia 2026 r., ale odpowiedź na skargę i akta sprawy zostały przekazane do Sądu I instancji dopiero po wydaniu zaskarżonego postanowienia, tj. - jak wynika z akt sprawy – w dniu 7 sierpnia 2026 r. (k.48 akt sprawy).
Ponadto w aktach sprawy znajduje się pismo Wiceprezesa Sądu Rejonowego w K. z dnia 22 kwietnia 2026 r. OA.050.30.2024, KM 747/23), który w odpowiedzi na pismo skarżącego informuje go, że pismem z dnia 22 kwietnia 2026 r. zobowiązał Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w K. R. P. do przekazania do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego przedmiotowej skargi wniesionej przez skarżącego w dniu 30 stycznia 2026 r. wraz z odpisem pełnej korespondencji w sprawie, w terminie 3 dni.
W tej zaś sytuacji stanowisko Komornika wyrażone w zażaleniu nie zasługiwało na uwzględnienie i miał on pełną wiedzę o nieprzekazaniu skargi
w terminie i to znacznie wcześniej niż wskazywanym przez niego terminie letnim – urlopowym.
Nie zasługiwało ono również na uwzględnienie w części dotyczącej obsługi systemu ePUAP, ponieważ Komornik, posługujący się aż 9 portali obsługującymi doręczenia (na co wskazuje wyraźnie w zażaleniu), jako podmiot profesjonalnie działający w obrocie prawnym winien wiedzieć, że na podstawie art. 155 ustawy
z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 3), sądy administracyjne w dalszym ciągu posługują się platformą ePUAP i jest to wciąż dostępny publicznie środek komunikacji elektronicznej z sądami administracyjnymi, a wniesienie skargi następuję każdorazowo jedynie za pośrednictwem organu.
W tej zaś sytuacji organ uchybił terminowi przekazania skargi, odpowiedzi na skargę i akt sprawy i w konsekwencji doszło do wielokrotnego – niemal
6 miesięcznego - przekroczenia tego terminu, co w sposób bezsporny i obiektywny uniemożliwiło Sądowi I instancji rozpoznanie sprawy ze skargi na bezczynność organu.
W tym stanie rzeczy postawione w zażaleniu zarzuty organu są całkowicie niezasadne. Nie można Sądowi I instancji zarzucać nieuwzględnienia w uzasadnieniu postanowienia, w części dotyczącej podstaw faktycznych wymierzenia grzywny, okoliczności dotyczących liczby osób obsługujących kancelarię Komornika, czy też uchybień w obsłudze systemu ePUAP przez tychże pracowników.
Co więcej to wolą ustawodawcy, wyrażoną w art. 21 pkt 1 u.d.i.p., ogólny termin na przekazanie skargi został wyraźnie skrócony z 30 do 15 dni, a na kwestie tą prawidłowo zwrócił szczególną uwagę Sąd I instancji.
Wbrew zatem twierdzeniom zażalenia, na wymierzenie organowi grzywny nie mogły mieć wpływu zaniedbania (zaniechania) pracownika organu i brak skutecznie sprawowanego nadzoru nad jego pracą, czy też dezorganizacja kancelarii Komornika w okresie urlopowym. Okoliczności te, co oczywiste nie mogły też następczo wpłynąć na obniżenie kwoty orzeczonej grzywny w postępowaniu przed Sądem II Instancji, a tym samym podważyć gwarancji procesowych strony do rozpoznania wniesionej przez nią skargi do Sądu.
Należy przypomnieć, że bezwzględność nakazu działania organu wynikająca z dyspozycji normy wynikającej z art. 54 § 2 p.p.s.a. czyni dopuszczalnym wniosek o wymierzenie grzywny także w sytuacji, gdy skarga, która nie została przekazana przez ten organ do sądu administracyjnego, była niedopuszczalna (tak w uchwale NSA z dnia 16 kwietnia 2024 r. , sygn. III OPS 1/23, opubl. ONSAiWSA 2024/4/41, Legalis nr 3070360).
Jednocześnie wnoszący zażalenie zdaje się nie dostrzegać, że brak przekazania skargi do Sądu uniemożliwił skarżącemu realizację jego podstawowych konstytucyjnych praw (art. 45 i art. 78 Konstytucji RP) w postaci ochrony sądowej,
o którą skarżący zwrócił się zresztą w zakresie innego publicznego (konstytucyjnego) prawa podmiotowego, a mianowicie prawa do informacji publicznej (art. 61 Konstytucji RP).
Sąd I instancji wziął te okoliczności pod uwagę i wymierzył grzywnę biorąc pod uwagę nie tylko okres przypadający pomiędzy wniesieniem skargi a orzekaniem w sprawie grzywny, ale uwzględnił również wciąż istniejący brak wykonania obowiązku z art. 54 § 2 p.p.s.a. na dzień orzekania o grzywnie.
Tym samym zaskarżone postanowienie jest prawidłowe co do zasady oraz co do wysokości wymierzonej grzywny. Orzekając o wymierzeniu grzywny w wysokości 1.000 zł, tj. poniżej górnej, dopuszczalnej jej granicy, Sąd I instancji wymierzył grzywnę proporcjonalną do wagi naruszenia nałożonych na organ obowiązków ustawowych.
W konsekwencji WSA w Gdańsku prawidłowo zastosował art. 55 § 1 p.p.s.a., co przesądzało o bezzasadności zażalenia.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie.