III OZ 548/25

III OZ 548/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-10-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-09-15
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Sławomir Wojciechowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6130 Pozwolenie na wprowadzenie do środowiska substancji lub energii
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Sygn. powiązane
IV SA/Wa 834/25 - Wyrok WSA w Warszawie z 2025-11-04
Skarżony organ
Minister Środowiska
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie i wstrzymano wykonanie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 61 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Sławomir Wojciechowski po rozpoznaniu w dniu 28 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 czerwca 2025 r., sygn. akt IV SA/Wa 834/25 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji oraz decyzji Marszałka Województwa [...] z dnia 17 lipca 2024 r., znak [...] w sprawie ze skargi [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...] na decyzję Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 15 stycznia 2025 r., znak [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia pozwolenia zintegrowanego postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji.
Uzasadnienie
[...] sp. z o.o. z siedzibą [...] (dalej także jako: "Spółka") wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 15 stycznia 2025 r., znak [...] utrzymującą w mocy decyzję Marszałka Województwa [...] z dnia 17 lipca 2024 r., znak: [...] stwierdzającą wygaśnięcie pozwolenia zintegrowanego udzielonego decyzją Marszałka Województwa [...] z dnia 4 stycznia 2016 r., znak: [...] dla instalacji do produkcji pianki polimerowej (florystycznej/kwiatowej) zlokalizowanej w [...] na części działki nr [...].
W przedmiotowej skardze zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji organu I instancji oraz zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku spółka wskazała, że w związku ze stwierdzeniem wygaśnięcia pozwolenia zintegrowanego istnieje możliwość wywołania nieodwracalnych skutków prawnych, poprzez: likwidację działalności gospodarczej spółki z uwagi na fakt, iż produkcja pianki polimerowej w ramach tej instalacji jest podstawą tej działalności i uzyskiwanych przychodów, konieczność utylizacji znacznych ilości surowców zakupionych do produkcji pianki polimerowej, co z braku odpowiednich środków finansowych na ich utylizację może wiązać się z negatywnymi konsekwencjami dla środowiska naturalnego, konieczność likwidacji stanowisk pracy ([...] osoby zatrudnione w oparciu o umowy o pracę i [...] zleceniobiorców, pracownicy sezonowi), co w przypadku [...] miejscowości będzie miało negatywne konsekwencje dla lokalnego bezrobocia i nie będzie leżało w interesie społecznym, konieczność rozwiązania umów z kontrahentami i poniesienia konsekwencji finansowych zarówno związanych z niezrealizowanymi zamówieniami, jak też zamówionymi i nieodebranymi surowcami do produkcji, konieczność postawienia spółki w stan upadłości albowiem brak przychodów skutkować będzie brakiem możliwości spłaty kredytu zaciągniętego na zakup nieruchomości służącej do produkcji, utracie jedynego źródła dochodów dla [...] wspólników spółki. Wywołanie tak znacznych skutków społecznych i gospodarczych nie będzie możliwe do zrekompensowania wskutek ewentualnej odpowiedzialności odszkodowawczej, w sytuacji gdy decyzja o wygaszeniu pozwolenia zintegrowanego okazałaby się wadliwa, więc skutki tej decyzji będą nieodwracalne.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 4 czerwca 2025 r., sygn. akt IV SA/Wa 834/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie: odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji oraz decyzji Marszałka Województwa [...] z dnia 17 lipca 2024 r., znak: [...].
W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że skarżąca spółka nie wykazała istnienia w dacie wniesienia skargi okoliczności wskazanych we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji organów obu instancji. We wniosku wskazano, że skutkiem stwierdzenia wygaśnięcia przedmiotowego pozwolenia zintegrowanego będzie likwidacja działalności gospodarczej spółki, nie wykazano jednak, że przedmiotowa działalność jest jedyną działalnością spółki. Wskazano, że zajdzie konieczność utylizacji znacznych ilości surowców zakupionych do produkcji pianki polimerowej, lecz nie przedstawiono dokumentów, z których wynika, że takie surowce zostały zakupione. Do wniosku nie dołączono też żadnych dokumentów potwierdzających zatrudnienie wskazanych pracowników aktualnych na datę wniesienia skargi (4 marca 2025 r.) ani umów zawartych z kontrahentami czy zawartej umowy kredytu. Wskazano również na utratę jedynego źródła dochodów dla [...] wspólników spółki, a z odpisu aktualnego z KRS według stanu na dzień 8 maja 2025 r. (k.47) wynika, że spółka jest jednoosobowa. Zatem argumentacja wniosku nie została poparta konkretnymi dokumentami, dającymi podstawę do oceny przez Sąd zaistnienia okoliczności wskazanych we wniosku, które mogłyby powodować niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków dla spółki. Sąd nie mógł zatem dokonać oceny zasadności wniosku spółki o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji.
Zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wywiodła, reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika, skarżąca spółka zaskarżając je w całości i wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i orzeczenia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji Marszałka Województwa [...] z dnia 17 lipca 2024 r. lub skierowaniu sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji.
W uzasadnieniu przedmiotowego zażalenia spółka wskazała, że ocena przesłanek wstrzymania wykonalności przez Sąd wydający postanowienie z dnia 4 czerwca 2025 r. nastąpiła w sposób pobieżny i nie uwzględniający całokształtu okoliczności sprawy. Strona skarżąca dołączyła do niniejszego zażalenia cały zestaw dokumentów (odnoszących się m.in. do przychodów Spółki, stanu zatrudnienia oraz zapasów magazynowych produktów niebezpiecznych dla środowiska) potwierdzających dodatkowo jej argumentację w kierunku spełnienia przesłanek możliwości skorzystania z ochrony tymczasowej i podkreślających jak duże zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Ponadto strona skarżąca dołączyła również kopię protokołu kontroli zakończonej niedawno przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska, opisującego bardzo szczegółowo sposób i charakter działalności skarżącej Spółki.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie zasługiwało na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z dnia 23 maja 2024 r., Dz.U. z 2024 r. poz. 935: dalej jako: "p.p.s.a."), sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z art. 61 § 3 p.p.s.a. wynika, że na stronie skarżącej spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w powołanym przepisie, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka, określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Jest to wyjątek od zasady, zgodnie z którą wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Działanie sądu na wniosek powoduje, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest uzależnione od uzyskania dostatecznej wiedzy o okolicznościach uzasadniających taką konieczność. Uzasadnienie wniosku powinno wskazywać takie okoliczności, które pozwolą na uznanie przez Sąd, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy (tak: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 lipca 2024 r., sygn. akt I OZ 333/24, Legalis).
Dalej, Sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli została spełniona co najmniej jedna z ustawowych przesłanek, uregulowana w art. 61 § 3 p.p.s.a., tj. gdy stwierdzono, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wskazać należy, że trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (tak: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 czerwca 2024 r., sygn. akt III FZ 234/24, Legalis). Ciężar dowodu w zakresie wykazania okoliczności, stanowiących podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżanej decyzji, spoczywa na wnioskodawcy i sprowadza się do przedstawienia konkretnych zdarzeń, które mogłyby uprawdopodobnić, że wykonanie zaskarżonego aktu faktycznie spowoduje powstanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub powstanie trudnych do odwrócenia skutków. Nie wystarcza przy tym samo powołanie się na treść obowiązujących przepisów, a uzasadnienie wniosku powinno wskazywać konkretne okoliczności rozpoznawanej sprawy świadczące o spełnieniu przesłanek przyznania ochrony tymczasowej (tak: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 maja 2024 r., sygn. akt I OZ 204/24, Legalis; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 kwietnia 2024 r., sygn. akt II OSK 481/24, Legalis).
Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela stanowiska Sądu pierwszej instancji, że podniesiona przez skarżącą spółkę argumentacja wraz ze wskazanymi skutkami wykonania zaskarżonej decyzji nie dają podstaw do oceny przez Sąd zaistnienia okoliczności wskazanych we wniosku, które mogłyby powodować niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków dla spółki.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego mając na uwadze regulację zawartą w art. 61 § 3 p.p.s.a. i argumentację zawartą w zażaleniu, jak i we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wraz z przedłożoną do zażalenia dokumentacją źródłową należy uznać, że bezpośrednim skutkiem wykonania wobec strony zaskarżonej decyzji może być utrata płynności finansowej, co oznaczałoby jej likwidację. Likwidacja tego podmiotu oznaczałaby z kolei konieczność zwolnienia pracowników, czy też zerwaniem kontraktów/umów już obowiązujących, co w konsekwencji mogłoby skutkować odpowiedzialnością odszkodowawczą w związku z zaprzestaniem wykonywania wiążących umów/kontraktów. Ponadto strona skarżąca przedłożyła stan zapasów magazynowych produktów niebezpiecznych dla środowiskach, tym samym w sytuacji wykonania decyzji spółka nie będzie w stanie przetworzyć zgromadzonych surowców w terminie ich przydatności co może rodzić po stronie spółki wysokie koszty ich utylizacji.
Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że sam fakt znacznego utrudnienia w prowadzeniu działalności gospodarczej w związku z wykonaniem zaskarżonej decyzji, mogący spowodować konieczność likwidacji działalności gospodarczej uzasadnia uznanie, że może zachodzić niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (por. postanowienie NSA z dnia 19 stycznia 2012 r., sygn. akt I GSK 1476/11).
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że wykonanie zaskarżonej decyzji może w kontekście całokształtu okoliczności spowodować trudne do odwrócenia skutki. W takiej sytuacji konieczne stało się zastosowanie ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Tym samym należy uznać, że sytuacja skarżącej spółki odpowiada hipotezie art. 61 § 3 p.p.s.a.
Ze wskazanych powodów Naczelny Sad Administracyjny działając na podstawie art. 188 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie, a następnie na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji.