III OZ 542/23

III OZ 542/23 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2023-11-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-10-11
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Teresa Zyglewska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6135 Odpady
Hasła tematyczne
Przywrócenie terminu
Odpady
Sygn. powiązane
II SA/Bk 83/22 - Wyrok WSA w Białymstoku z 2022-12-21
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 86 § 1 , art. 87 § 1 i 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Teresa Zyglewska po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A.I. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 3 stycznia 2023 r., sygn. akt II SA/Bk 83/22 o odmowie przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych zażalenia oraz do uiszczenia wpisu od zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 13 lipca 2022 r., sygn. akt II SA/Bk 83/22 w sprawie ze skargi A.I. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Suwałkach z dnia 22 listopada 2021 r., nr KO.602/22/21 w przedmiocie nakazania usunięcia odpadów postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z 3 stycznia 2023 r., sygn. akt II SA/Bk 83/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku (dalej: Sąd I instancji), po rozpoznaniu wniosku A.I., odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych zażalenia oraz uiszczenia wpisu odnośnie zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z 13 lipca 2022 r., sygn. akt II SA/Bk 83/22 w sprawie ze skargi A.I. (dalej: skarżąca) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Suwałkach z dnia 22 listopada 2021 r. Nr KO.602/22/21 w przedmiocie nakazania usunięcia odpadów.
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że postanowieniem z 13 lipca 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku odmówił skarżącej wstrzymania wykonania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Suwałkach z 22 listopada 2021 r., wydanej w przedmiocie nakazania usunięcia odpadów.
Po rozpatrzeniu zażalenia skarżącej, postanowieniem z 14 września 2022 r. odrzucono zażalenie na postanowienie Sądu I instancji z 13 lipca 2022 r. z powodu nieusunięcia braku formalnego, tj. podpisania zażalenia, a ponadto nieuiszczenia wpisu.
Pismem z 23 grudnia 2022 r. skarżąca zwróciła się z wnioskiem o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego oraz uiszczenia wpisu odnośnie zażalenia na postanowienie z 13 lipca 2022 r. Wraz z wnioskiem skarżąca przedłożyła zażalenie na postanowienie Sądu I instancji z 13 lipca 2022 r.
W uzasadnieniu wniosku skarżąca podkreśliła, że dokłada należytej staranności do odpowiedzi na korespondencję sądową. Stwierdziła, że niedotrzymanie terminu nie jest jej zaniedbaniem, lecz wynikiem jej choroby. Podała, że od wielu lat leczy się na depresję, a jej stan zdrowia nie pozwala jej normalnie funkcjonować. Wskazała, że na dowód załącza opinie lekarza, u którego się leczy.
Skarżąca stwierdziła, że pogłębiająca się choroba sprawiła, że praktycznie nie spała, funkcjonując między snem, a jawą. Podała, że nie kontrolowała jaki jest dzień i jakie ma obowiązki do zrobienia. Zdaniem skarżącej w jej sytuacji doszło do uchybienia bez jej winy. Brak winy wynikać ma z choroby skarżącej. Skarżąca uznaje, że w zakresie swojej staranności nie ma sobie czego zarzucić, bowiem wypełnia wszelkie wytyczne i zalecenia lekarza oraz psychologa. Podała, że załącza na poświadczenie kopie dokumentacji medycznej.
Sąd I instancji odmawiając przywrócenia terminu do uzupełnienia braku formalnego oraz uiszczenia wpisu, w pierwszej kolejności wskazał, że skarżąca nie dopełniła spóźnionej czynności, bowiem przedłożyła co prawda podpisane zażalenie na postanowienie z 13 lipca 2022 r., jednak nie uiściła wpisu od tego zażalenia. Zdaniem Sądu I instancji, już z tego względu wniosek o przywrócenie terminu nie mógłby odnieść skutku, gdyż strona wraz z wnioskiem powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie.
Następnie zauważono, że strona nie przedłożyła dokumentów, które świadczyłyby o jej chorobie, a w konsekwencji mogłyby uprawdopodabniać brak winy skarżącej w uchybieniu terminu. W treści uzasadnienia wniosku o przywrócenie terminu skarżąca wskazała, że załącza dokumenty świadczące o jej chorobie, jednak nie zostały one rzeczywiście załączone. Skarżąca załączyła wyłącznie podpisane zażalenie na postanowienie z 13 lipca 2022 r. W aktach sprawy znajduje się jedynie zaświadczenie lekarskie, przedłożone wraz z wnioskiem o odroczenie rozprawy. W ocenie Sądu I instancji również ten dokument nie uprawdopodabnia wystarczająco braku winy skarżącej. W zaświadczeniu lekarz wskazał kod choroby F32, tj. zaburzenia depresyjne, co wskazuje, że rzeczywiście skarżąca leczy się na depresję. Sąd I instancji stwierdził, że skarżąca nie przedłożyła dokumentów, które wskazywałyby na niemożność podjęcia działań w dłuższym okresie i nie podała w uzasadnieniu wniosku, w jakim czasie choroba uniemożliwiała jej podjęcie działań w sprawie. Choć istotnie choroba może świadczyć o braku winy w uchybieniu terminu, sąd nie miał podstaw faktycznych, by stwierdzić, w jakim czasie choroba mogła uniemożliwiać skarżącej podjęcie działań w sprawie.
Pismem z 2 lutego 2023 r. skarżąca wywiodła zażalenie na postanowienie Sądu I instancji z 3 stycznia 2023 r.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) zdanie 1 jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. W myśl zaś art. 87 § 1 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie z wnioskiem o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Natomiast spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuca na posiedzeniu niejawnym (art. 88 p.p.s.a.).
Warunkiem skuteczności wniosku o przywrócenie uchybionego terminu jest łączne spełnienie przesłanek określonych w przepisach art. 86 i art. 87 p.p.s.a., tj.: uprawdopodobnienie przez stronę braku winy w uchybieniu terminu (art. 86 § 1 i art. 87 § 2), spowodowanie przez uchybienie terminu ujemnych skutków dla strony (art. 86 § 2), dochowanie terminu do wniesienia wniosku (art. 87 § 1), dopełnienie uchybionej czynności (art. 87 § 4).
Skarżąca nie sprostała wymogom nałożonym przez przepisy ustawy. Składając wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków zażalenia, skarżąca nie dopełniła spóźnionej czynności, bowiem przedłożyła co prawda podpisane zażalenie na postanowienie sądu z 13 lipca 2022 r., jednak nie uiściła wpisu od tego zażalenia.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżąca nie uprawdopodobniła również skutecznie okoliczności, która wskazywałaby na brak winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braku formalnego i fiskalnego zażalenia, tym samym za słuszne należało uznać stanowisko wyrażone przez Sąd I instancji. Warunkiem koniecznym do pozytywnego rozpatrzenia wniosku o przywrócenie terminu jest bowiem brak winy rozumiany jako dopełnienie przez stronę obowiązku dołożenia należytej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. W przypadku dopuszczenia się przez stronę chociażby lekkiego niedbalstwa, dokonaną przez nią czynność uznać należy za bezskuteczną.
Przypomnieć trzeba, że podstawy uwzględnienia wniosku nie mogą stanowić jedynie oświadczenia strony, która winna uprawdopodobnić brak winy w uchybieniu terminu. Nie można zgodzić się z twierdzeniami strony, jakoby okoliczności wskazane we wniosku o przywrócenie terminu i powtórzone w zażaleniu, mogły być podstawą przywrócenia terminu. Do przeszkód uniemożliwiających terminowe dokonanie czynności zalicza się m.in. przerwę w komunikacji, nagłą chorobę strony lub pełnomocnika, która nie pozwala na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar i inne zjawiska niemożliwe do przewidzenia. Chodzi zatem o okoliczności od strony całkowicie niezależne i nieprzewidywalne. W przedmiotowej sprawie natomiast skarżąca oparła swoje żądanie na niczym niepopartych twierdzeniach, we wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków zażalenia nie przedstawiła bowiem żadnych dowodów potwierdzających, że jej stan zdrowia uniemożliwiał jej dochowanie terminu.
Rację zatem ma Sąd I instancji, wskazując, że przedstawione przez stronę okoliczności nie mogą usprawiedliwić braku jej winy w uchybieniu terminu. Oceny tej nie zmienia argumentacja podniesiona w zażaleniu. Nie wskazano bowiem żadnych okoliczności, które mogłyby uzasadniać przywrócenie terminu i zakwestionować zgodność z prawem zaskarżonego postanowienia Sądu I instancji. Skarżąca, chcąc dochować należytej staranności przy prowadzeniu własnych spraw, będąc jednocześnie świadomą specyfiki choroby, na którą się choruje (depresja), winna np. już w postępowaniu administracyjnym ustanowić pełnomocnika z wyboru, co zapewniłoby stronie dokonanie czynności procesowej w terminie. Natomiast sam fakt zmagania się z chorobą nie mógł stanowić skutecznej przesłanki uzasadniającej przywrócenie terminu. Nie można uznać, że skarżąca uległa nagłej chorobie, która uniemożliwiała jej dokonanie tego rodzaju czynności i stanowiła przeszkodę niemożliwą do przezwyciężenia nawet przy dołożeniu zwykłej staranności. Stan zdrowia skarżącej jest stały, a aktywne uczestnictwo w postępowaniu sądowym świadczy o tym, że pomimo stanu zdrowia była w stanie dokonywać czynności procesowych. Przedstawione zaś przez skarżącą przyczyny uchybienia terminu do uzupełnienia braków zażalenia nie wskazują, by w tym czasie w sposób nagły, niespodziewany jej stan zdrowia pogorszył się na tyle, by uniemożliwić jej dokonanie tej czynności procesowej w wymaganym przepisami prawa terminie. Powyższej oceny nie zmieniają argumenty strony zawarte w zażaleniu. Stanowią one bowiem jedynie polemikę ze stanowiskiem Sądu I instancji wyrażonym w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Słusznie zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia braku formalnego i fiskalnego zażalenia na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. uznając, że zachowanie skarżącej stanowiło przejaw niedbalstwa w prowadzeniu własnych spraw.
Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.