III OZ 536/23

III OZ 536/23 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2023-10-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-10-05
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Przemysław Szustakiewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6142 Szkoły wyższe niepaństwowe, w tym  zawodowe
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi kasacyjnej
Sygn. powiązane
II SA/Wa 71/22 - Wyrok WSA w Warszawie z 2022-10-24
Skarżony organ
Minister Edukacji i Nauki
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art.176
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 25 października 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Wyższej Szkoły [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 lipca 2023 r., sygn. akt II SA/Wa 71/22 o odrzuceniu skargi kasacyjnej Wyższej Szkoły [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 października 2022 r., sygn. akt II SA/Wa 71/22 w sprawie ze skargi Wyższej [...] na decyzję Ministra Edukacji i Nauki z dnia 7 lipca 2021 r., nr DSW-WNN.8014.46.2021.4.SG w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, postanowieniem z dnia 26 lipca 2023 r., sygn. akt II SA/Wa 71/22, odrzucił skargę kasacyjną Wyższej Szkoły [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 października 2022 r., z uwagi na brak przytoczenia podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia.
W motywach rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji podał, że wniesiona skarga kasacyjna zawiera tylko jedną (pierwszą) czytelną stronę (odpis – również 1 strona) i obarczona jest zarówno brakami formalnymi usuwalnymi (brak podpisu, brak pełnomocnictwa, brak wniosku o uchylenie lub zmianę orzeczenia oraz wniosku o jej rozpoznanie na rozprawie lub oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy) jak i nieusuwalnym (brak przytoczenia podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie). Braki w zakresie wskazania podstaw kasacyjnych nie podlegają konwalidacji i czynią skargę kasacyjną nieskuteczną, to zaś stanowi podstawę do jej odrzucenia.
Z powyższym postanowieniem nie zgodziła się Wyższa Szkoła [...], która wniosła zażalenie, domagając się jego uchylenia. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie:
1. art. 178 P.p.s.a. poprzez odrzucenie skargi wobec uznania, iż obarczona jest ona nieusuwalnymi brakami, podczas gdy jak wskazuje Sąd - skarga poza pierwszą stroną była nieczytelna - co wskazuje, iż skarga zawierała takie elementy jak przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, w sytuacji gdy były one wyłącznie nieczytelne;
2. art. 49 § 1 P.p.s.a. poprzez zaniechanie wezwania pełnomocnika do poprawienia skargi kasacyjnej wobec jej nieczytelności.
W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że przy redakcji skargi współpracował 2 - osobowy zespół, gdzie każdy był odpowiedzialny za przygotowanie konkretnego elementu skargi. Na końcowym etapie koniecznym było połączenie 3 plików tekstowych w jeden i wówczas najprawdopodobniej przy obróbce tekstu skargi doszło do przypadkowej - niezamierzonej zmiany czcionki w programie do edycji tekstu - na jedną z nieczytelnych czcionek, co nie zostało dostrzeżone na etapie ekspedycji skargi do Sądu. Błąd ten został dostrzeżony dopiero po otrzymaniu przez skarżącą postanowienia i przekazaniu go pełnomocnikowi. W ocenie skarżącej, wobec nieczytelności skargi kasacyjnej, Sąd winien wezwać do jej poprawy – i dopiero w przypadku niewykonania zobowiązania - odrzucić skargę kasacyjną. Zaskarżone postanowienie jest zatem chybione i przedwczesne.
Pismem z dnia 9 października 2023 r. Minister Edukacji i Nauki wniósł o oddalenie zażalenia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Art. 176 P.p.s.a. wprowadził dwojakiego rodzaju wymagania, którym powinna odpowiadać skarga kasacyjna. Po pierwsze, powinna ona czynić zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma w postępowaniu sądowym, wymienionym w art. 46 oraz art. 47 P.p.s.a. Po drugie, skarga kasacyjna powinna spełniać wymagania szczególne właściwe tylko dla niej – jak podkreśla się w doktrynie, mające charakter materialny – a mianowicie powinna zawierać: 1) oznaczenie zaskarżonego orzeczenia, 2) wskazanie czy jest ono zaskarżone w całości czy w części, 3) przytoczenie podstaw kasacji i ich uzasadnienie, 4) wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia, 5) oznaczenie zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. O ile niespełnienie wymagań wymienionych w pierwszej kolejności, przewidzianych dla pism w postępowaniu sądowym stanowi brak, który może zostać uzupełniony w trybie art. 49 w związku z art. 193 P.p.s.a., to niespełnienie wymagań szczególnych przewidzianych tylko dla skargi kasacyjnej wymienionych w art. 176 po wyrazie "oraz" nie podlega sanacji. Brak jednego z tych istotnych elementów skargi kasacyjnej sprawia, iż wniesione pismo nie może być uznane za ważnie wniesioną skargę kasacyjną, co przekreśla możliwość nadania jej dalszego biegu. Powoduje to, że skarga kasacyjna nie spełniająca wymagań merytorycznych podlega odrzuceniu przez Sąd na podstawie art. 178 P.p.s.a. Braki skargi kasacyjnej w omawianym zakresie uniemożliwiają rozpoznanie sprawy. Podkreślić tu należy, że w celu zapewnienia skardze kasacyjnej odpowiedniego poziomu – stawianego przez ustawę – ustawodawca w art. 175 § 1 P.p.s.a. wprowadził przymus adwokacko-radcowski dla jej sporządzenia. Wymogi bowiem jakie stawia skardze kasacyjnej art. 176 P.p.s.a. sprawiają, że musi być ona sporządzona przez osoby profesjonalnie trudniące się obsługą prawną. Zakłada się, że osoby te z racji wykonywanego zawodu znają – a przynajmniej powinny znać zasady obowiązujące przy sporządzaniu skargi kasacyjnej (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 lipca 2004r., OSK 658/04). Osoby te mają zatem obowiązek zapewnić profesjonalne i rzetelne przygotowanie pism procesowych, nieposiadających wad. Pełnomocnik obowiązany jest bowiem do podejmowania, z zachowaniem należytej staranności, wszelkich działań mających na celu obronę interesu strony, którą reprezentuje. Tym samym błędy skutkujące nieczytelnością skargi kasacyjnej, mają wpływ na jej skuteczność, tym bardziej jeżeli weźmie się pod uwagę fakt jej sporządzenia przez profesjonalnego pełnomocnika. W niniejszej sprawie pełnomocnik podnosi, że skargę kasacyjną przygotowywały dwie osoby. A zatem jego obowiązkiem, przy scalaniu tekstu było staranne sprawdzenie czy skarga kasacyjna zawiera wszystkie niezbędne elementy, o których mowa w art. 176 P.p.s.a. oraz czy jest czytelna, nie zawiera błędów oraz braków formalnych takich jak brak podpisu pod skargą kasacyjną czy brak pełnomocnictwa. Z czynności tych pełnomocnik się nie wywiązał w sposób należyty. Brak zachowania należytej staranności przy redagowaniu skargi kasacyjnej skutkować zatem musiało odrzuceniem danego środka zaskarżenia.
Ponieść należy, że to twórca ponosi odpowiedzialność za treść składanego pisma. To twórca jest obciążany skutkami działań jak i zaniedbań.
Zasadnie zatem Sąd pierwszej instancji odrzucił skargę kasacyjną, wobec uznania, że obarczona jest ona nieusuwalnymi brakami. To zaś oznacza, że WSA w Warszawie nie mógł wezwać pełnomocnika skarżącej kasacyjne, w trybie art. 49 P.p.s.a, do jej uzupełnienia.
Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na mocy art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.