III OZ 520/24

Naczelny Sąd Administracyjny2024-12-12
NSAAdministracyjneŚredniansa
żołnierz zawodowyzwolnienie ze służbywstrzymanie wykonaniasłużba wojskowaprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiNSAWSAzażalenieopieka zdrowotna

NSA oddalił zażalenie żołnierza zawodowego na postanowienie WSA odmawiające wstrzymania wykonania decyzji o zwolnieniu ze służby, uznając, że skutek decyzji już nastąpił i wstrzymanie jest bezprzedmiotowe.

Skarżący, żołnierz zawodowy, zaskarżył decyzję o zwolnieniu ze służby wojskowej i wniósł o jej wstrzymanie, argumentując utratą dochodów i priorytetowej opieki zdrowotnej. WSA odmówił wstrzymania, wskazując na bezprzedmiotowość wniosku, gdyż skutek decyzji już nastąpił. NSA oddalił zażalenie, potwierdzając, że wstrzymanie wykonania jest możliwe tylko wobec decyzji, która ma być dopiero wykonana, a skutki zwolnienia mogą być zniwelowane jedynie przez uwzględnienie skargi.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie A.L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, które odmówiło wstrzymania wykonania decyzji Ministra Obrony Narodowej o zwolnieniu skarżącego z zawodowej służby wojskowej. Skarżący argumentował, że utrata służby spowoduje nieodwracalne skutki zdrowotne związane z leczeniem i rehabilitacją po urazie doznanym w służbie, a także utratę dochodów. Sąd I instancji uznał wniosek za bezprzedmiotowy, ponieważ skarżący został już zwolniony ze służby, a zatem skutek decyzji już nastąpił i nie można go odwrócić w trybie wstrzymania wykonania. NSA podzielił to stanowisko, podkreślając, że instytucja wstrzymania wykonania ma zastosowanie tylko do decyzji, które mają być dopiero wykonane. Sąd wskazał, że ewentualne skutki decyzji mogą być zniwelowane jedynie przez uwzględnienie skargi przez sąd administracyjny. NSA oddalił zażalenie, powołując się na utrwalone orzecznictwo, zgodnie z którym utrata zatrudnienia czy możliwości korzystania z opieki zdrowotnej nie spełnia przesłanek do wstrzymania wykonania decyzji. Sąd podkreślił również, że WSA nie stosuje przepisów k.p.a. przy rozpoznawaniu wniosku o wstrzymanie wykonania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji jest bezprzedmiotowy, gdy skutek tej decyzji już nastąpił, ponieważ nie ma możliwości odwrócenia dokonanych już czynności w trybie wstrzymania wykonania.

Uzasadnienie

Instytucja wstrzymania wykonania decyzji ma na celu ochronę przed negatywnymi skutkami decyzji, które mają być dopiero wykonane. Jeśli skutek decyzji już nastąpił (np. zwolnienie ze służby), wstrzymanie wykonania jest niemożliwe. Ewentualne skutki mogą być zniwelowane jedynie przez uwzględnienie skargi przez sąd administracyjny.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (6)

Główne

p.p.s.a. art. 61 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Strona ma obowiązek wykazać te przesłanki.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.o.o. art. 287

Ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny

Przepis przyznający żołnierzom zawodowym przywileje w zakresie opieki zdrowotnej.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Sąd I instancji nie stosuje przepisów k.p.a. przy rozpoznawaniu wniosku o wstrzymanie wykonania.

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Sąd I instancji nie stosuje przepisów k.p.a. przy rozpoznawaniu wniosku o wstrzymanie wykonania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skutek decyzji o zwolnieniu ze służby wojskowej już nastąpił, co czyni wniosek o wstrzymanie wykonania bezprzedmiotowym. Instytucja wstrzymania wykonania ma zastosowanie tylko do decyzji, które mają być dopiero wykonane. Utrata zatrudnienia lub możliwości korzystania z priorytetowej opieki zdrowotnej nie spełnia przesłanek do wstrzymania wykonania decyzji.

Odrzucone argumenty

Argumentacja skarżącego dotycząca nieodwracalnych skutków zdrowotnych i utraty dochodów jako podstawa do wstrzymania wykonania decyzji.

Godne uwagi sformułowania

nie ma bowiem możliwości odwrócenia dokonanych już czynności w trybie wstrzymania wykonania decyzji Objęcie ochroną przewidzianą w art. 61 § 3 p.p.s.a. może mieć miejsce tylko i wyłącznie w przypadku zaskarżenia aktu, który nadaje się do wykonania i który ma być w przyszłości wykonany. utrata zatrudnienia czy też utracenie możliwości korzystania z priorytetowej opieki zdrowotnej nie spełnia wymogu przesłanek warunkujących wydanie postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji

Skład orzekający

Ewa Kwiecińska

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 61 § 3 p.p.s.a. w kontekście decyzji, których skutek już nastąpił, oraz ocena przesłanek do wstrzymania wykonania w sprawach dotyczących służby wojskowej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy skutek decyzji już nastąpił. Nie wyklucza możliwości zniwelowania skutków poprzez uwzględnienie skargi.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu praw żołnierzy zawodowych, jakim jest możliwość wstrzymania wykonania decyzji o zwolnieniu ze służby. Choć rozstrzygnięcie jest proceduralne, pokazuje praktyczne ograniczenia instytucji wstrzymania wykonania.

Czy można wstrzymać wykonanie decyzji o zwolnieniu z wojska, gdy już się z niego wyszło? NSA wyjaśnia.

Sektor

wojsko

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III OZ 520/24 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2024-12-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-11-12
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Ewa Kwiecińska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Sygn. powiązane
II SA/Wa 1088/24 - Wyrok WSA w Warszawie z 2025-04-22
Skarżony organ
Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 61 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Ewa Kwiecińska po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A.L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 września 2024 r., sygn. akt II SA/Wa 1088/24 odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A.L. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia 9 maja 2024 r. nr 2135/DK w przedmiocie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 18 września 2024 r., sygn. akt II SA/Wa 1088/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił A.L. (skarżący) wstrzymania wykonania decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia 9 maja 2024 r. nr 2135/DK w przedmiocie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej. Wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji z 9 maja 2024 r. skarżący zawarł w skardze wywiedzionej na tą decyzję. W uzasadnieniu skargi wskazał, że art. 287 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz.U. z 2022 r. poz. 2305) przyznaje mu - jako żołnierzowi zawodowemu - przywileje w zakresie opieki zdrowotnej. Pozostawienie go w rozpoczętym procesie leczenia, w tym rehabilitacji, bez priorytetowej opieki zdrowotnej może doprowadzić do nieodwracalnych skutków w zakresie stanu jego zdrowia. Skarżący wskazał, że będzie to wyjątkowo krzywdzące, biorąc pod uwagę, że uszczerbek na zdrowiu powstał w czasie służby wojskowej. Dodatkowo wskazał, że w wyniku zwolnienia ze służby wojskowej, utraci źródło dochodów, co nie tylko nie pozwoli na kontynuowanie leczenia z własnych, prywatnych środków, ale również niewątpliwie wpłynie na jakość i dotychczasowy poziom życia.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji stwierdził, że przedstawiona w skardze argumentacja za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji jest lakoniczna, a twierdzenia w niej podniesione nie zostały podparte żadnymi dowodami świadczącymi o tym, że jego wykonanie w istocie doprowadziłoby do powstania trudnych do odwrócenia skutków, jak również nie zostało wskazane, jaka w istocie szkoda zostałaby wyrządzona. Ponadto Sąd zwrócił uwagę, że skarżący został już zwolniony ze służby, a zatem w dacie orzekania przez Sąd, skutek wynikający z zaskarżonej decyzji już nastąpił. Orzeczenie dotyczące wstrzymania wykonania decyzji jest w takim przypadku bezprzedmiotowe, nie ma bowiem możliwości odwrocenia dokonanych już czynności. Dalej Sąd wyjaśnił, że skutki kwestionowanej decyzji mogą być zniwelowane jedynie w drodze orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego uwzględniającego skargę, a nie poprzez wydanie postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu.
Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodził się skarżący i w zażaleniu zarzucił mu naruszenia art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez jego błędną wykładnię przejawiającą się w uznaniu, że w odniesieniu do skarżącego brak wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie spowoduje wyrządzenia znacznej szkody i nie spowoduje w stosunku do skarżącego trudnych do odwrócenia skutków. Ponadto skarżący zarzucił Sądowi I instancji naruszenie art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak rozważenia wszystkich okoliczności sprawy, a tym samym brak poczynienia ustaleń przez WSA w Warszawie, że skarżący znajduje się po operacji wszczepienia implantu słuchu oraz obecnie poddawany jest rehabilitacji, tym samym proces jego leczenia nie został jeszcze zakończony, zaś stan jego zdrowia ulega systematycznej poprawie a nie pogorszeniu.
W oparciu o przytoczone zarzuty wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935), dalej: "p.p.s.a.", sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Z konstrukcji cytowanej normy prawnej wynika, iż to na stronie spoczywa obowiązek wykazania we wniosku przesłanek zawartych w powołanym przepisie, tj. przedstawienia konkretnych zdarzeń, które mogłyby uprawdopodobnić, że wykonanie zaskarżonej decyzji faktycznie spowoduje znaczną szkodę lub powstanie trudnych do odwrócenia skutków. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji (rozkazu personalnego) została powołana do tymczasowej ochrony przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mogłaby dla strony wywołać taka decyzja, zanim zostanie zbadana przez sąd administracyjny pod kątem legalności.
W okolicznościach niniejszej sprawy należy wskazać, że zaskarżoną decyzją, skarżący został zwolniony z zawodowej służby wojskowej. Słusznie zatem stwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, że skutek wynikający z zaskarżonej decyzji już nastąpił. Orzeczenie dotyczące wstrzymania wykonania aktu byłoby w takim przypadku bezprzedmiotowe, nie ma bowiem możliwości odwrócenia dokonanych już czynności w trybie wstrzymania wykonania decyzji. Objęcie ochroną przewidzianą w art. 61 § 3 p.p.s.a. może mieć miejsce tylko i wyłącznie w przypadku zaskarżenia aktu, który nadaje się do wykonania i który ma być w przyszłości wykonany. W związku z tym stanowisko WSA, zgodnie z którym w niniejszej sprawie nie jest możliwe zastosowanie instytucji ochrony tymczasowej, należało uznać za uzasadnione.
Skutki kwestionowanej przez skarżącego decyzji o zwolnieniu ze służby mogą być zniwelowane jedynie przez pozytywne dla niego orzeczenie sądu administracyjnego uwzględniające jego skargę, a nie przez wydanie postanowienia o wstrzymaniu wykonania rozkazu personalnego (por. postanowienia NSA: z 12 grudnia 2008 r., I OZ 896/08; z 4 grudnia 2015 r., I OZ 1591/15; z 13 lipca 2017 r., I OZ 1085/17; z 27 marca 2018 r., I OZ 277/18; z 23 października 2018 r., I OSK 3524/18; z 1 grudnia 2020 r., I OZ 1004/20; z 31 marca 2022 r., III OZ 199/22; z 20 września 2022 r., III OSK 1873/22 oraz z 23 września 2022 r., III OZ 486/22).
Odnosząc się do argumentacji skarżącego zawartej w zażaleniu, trzeba również wskazać, że w świetle orzecznictwa NSA, utrata zatrudnienia czy też utracenie możliwości korzystania z priorytetowej opieki zdrowotnej nie spełnia wymogu przesłanek warunkujących wydanie postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji zawartych w art. 61 § 3 p.p.s.a. (por. postanowienia NSA z 16 kwietnia 2004 r., OZ 17/04 i OZ 20/04).
Jednocześnie zwrócić uwagę należy, że Sąd pierwszej instancji rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania, nie mógł naruszyć art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., a to z uwagi na to, że prowadzi postępowanie w oparciu o przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a więc nie stosuje przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197. p.p.s.a. oddalił zażalenie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI